BAI 1
TỔNG QUAN VỀ HỆ ĐIỀU HÀNH
I. KHÁI NIỆM
1. Hệ điều hành là gì?
- Hđh là hệ chương trình hoạt động giữa người sử dụng và phần cứng của máy tính.
- HĐH giúp thi hành các chương trình, làm cho máy tính dễ sử dụng và hiệu quả hơn.
2. Các thành phần của một hệ thống máy tính
- Phần cứng : CPU, bộ nhớ, các thiết bị nhập xuất,…
- Hệ điều hành: điều khiển và phối hợp việc sử dụng phần cứng cho những ứng dụng khác
nhau của nhiều người sử dụng khác nhau
- Các chương trình ứng dụng: chương trình dịch, hệ thống cơ sở dữ liệu, các trò chơi, và
các chương trình thương mại
- Người sử dụng
Mô hình trừu tượng của hệ thống máy tính
II. PHÂN LOẠI HỆ ĐIỀU HÀNH
1. Hệ thống xử lý theo lô:
Tại một thời điểm có một công việc trong bộ nhớ. Khi thực hiện xong một công việc, công việc
khác sẽ được tự động nạp vào và cho thực thi. Có một chương trình, gọi là bộ giám sát, giám
sát việc thực hiện dãy các công việc một cách tự động, chương trình này luôn luôn thường trú
trong bộ nhớ chính và chính là hđh thô sơ nhất.
2. Hệ thống xử lý đa chương (multiprogram):
Tại một thời điêm có nhiều công việc trong bộ nhớ và khi một công việc đang thực hiện, nếu
có yêu cầu nhập/xuất thì CPU không nghỉ mà hệ thống sẽ thực hiện tiếp công việc khác. Hệ phải
xử lý các vấn đề lập lịch cho công việc, lập lịch cho bộ nhớ và cho CPU.
1
3. Hệ thống xử lý đa nhiệm (multitasking)
Là mở rộng của hệ đa chương. Mỗi công việc được thực hiện luân phiên qua cơ chế chuyển
đổi CPU, thời gian mỗi lần chuyển đổi diễn ra rất nhanh nên có cảm giác là các công việc đang
được thi hành cùng lúc.
4. Hệ thống đa xử lý (hệ thống xử lý song song)
-Có nhiều bộ xử lý cùng chia xẻ hệ thống đường truyền dữ liệu, đồng hồ, bộ nhớ và các thiết bị

• Nhiệm vụ của hđh
- Tạo và hủy các tiến trình của người sử dụng và của hệ thống.
- Tạm ngưng và thực hiện lại một tiến trình.
- Cung cấp cơ chế đồng bộ tiến trình.
- Cung cấp cơ chế liên lạc giữa các tiến trình.
- Cung cấp cơ chế kiểm soát tắc nghẽn.
2. Quản lý bộ nhớ chính
2
-Lưu giữ thông tin về các vị trí trong bộ nhớ đã sử dụng và tiến trình nào đang sử dụng.
-Quyết định tiến trình nào được nạp vào bộ nhớ chính.
-Cấp phát và thu hồi bộ nhớ khi cần thiết.
3. Quản lý bộ nhớ phụ :
-Quản lý vùng trống trên đĩa.
-Định vị vị trí dữ liệu.
-Lập lịch cho đĩa.
4. Quản lý hệ thống nhập xuất :
Một hệ thống nhập/xuất bao gồm :
-Hệ thống bộ nhớ đệm (buffer caching)
-Chương trình điều khiển thiết bị (device drivers).
Hđh cần che dấu những đặc thù của các thiết bị phần cứng, bằng cách cung cấp các chức năng
xử lý nhập xuất đơn giản, không phụ thuộc vào chi tiết của mỗi loại thiết bị.
5. Quản lý hệ thống tập tin :
Máy tính có thể lưu trữ thông tin trong nhiều dạng thiết bị vật lý khác nhau như băng từ, đĩa
từ, đĩa quang, ... Mỗi dạng có có khả năng lưu trữ, tốc độ truyền dữ liệu và cách truy xuất khác
nhau. Hệ điều hành cần đồng nhất cách truy xuất hệ thống lưu trữ, định nghĩa một đơn vị lưu trữ
là tập tin.
Nhiệm vụ của hđh
-Hỗ trợ các thao tác trên tập tin và thư mục.
-Ánh xạ tập tin trên hệ thống lưu trữ phụ.
-Sao lưu tập tin trên các thiết bị lưu trữ.

chương trình của người sử dụng không thể sử dụng những hàm truy xuất cấp. Hạt nhân ở
lớp kế lớp phần cứng, dùng các lệnh của phần cứng để tạo một tập hợp các lời gọi hệ thống
Hình: Cấu trúc phân lớp của OS/2
3. Cấu trúc máy ảo
Tài nguyên của hệ thống như là CPU, bộ nhớ, đĩa,… được chia xẻ để tạo những máy ảo.
5