Đề tài: Giáo dục đạo đức học sinh cá biệt và giảm nguy cơ bỏ học của học sinh Trang1
Sáng kiến kinh nghiệm:
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH CÁ BIỆT VÀ
GIẢM NGUY CƠ BỎ HỌC CỦA HỌC SINH THCS.
Người viết : LÊ VĂN NIỆM
Trường THCS Quang Trung
Huyện Châu Đức, Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài :
1. Về mặt lý luận
Một trong những tư tưởng đổi mới GD& ĐT hiện nay là tăng cường giáo dục
đạo đức cho học sinh, đặc biệt là học sinh cá biệt và giảm nguy cơ bỏ học của học
sinh được thể hiện trong nghị quyết của Đảng, Luật giáo dục và các văn bản của Bộ
Giáo dục và Đào tạo. Luật giáo dục đã xác định: “ Mục tiêu của giáo dục phổ thông
là giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các
kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa,
xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân… ( Điều 23-Luật giáo dục).
2. Về mặt thực tiễn
Gần đây, trên các phương tiện thông tin báo chí, truyền hình đã lên tiếng khá
nhiều về hiện tượng học sinh cá biệt (HSCB), học sinh (HS) bỏ học tụ tập băng
nhóm, gây gổ đánh nhau, có vụ dẫn đến tử vong. Vấn đề này đã trở thành một mối
quan ngại của dư luận, nhất là đối với gia đình và nhà trường.
Lê Văn Niệm - Trường THCS Quang Trung, Huyện Châu Đức, Bà Rịa – Vũng Tàu
Đề tài: Giáo dục đạo đức học sinh cá biệt và giảm nguy cơ bỏ học của học sinh Trang2
Giáo dục là một khoa học và là một nghệ thuật. Trong đó việc giáo dục, quản lý
HSCB và ngăn chặn nguy cơ bỏ học của HS là một vấn đề khá nan giải, phức tạp và
hết sức nhạy cảm. Công việc này đã và đang trở thành một thách thức lớn không chỉ
riêng ngành giáo dục.
Hội nhập kinh tế ngoài mặt tích cực nó còn làm phát sinh những vấn đề mà
chúng ta cần quan tâm: Bản sắc văn hóa dân tộc bị đe dọa, hội nhập kinh tế quốc tế
đưa vào nước ta những sản phẩm đồi trụy, phản nhân văn, reo rắc lối sống tự do tư

Nghiên cứu về thực trạng và hiệu quả của các giải pháp giáo dục học sinh cá
biệt đã thực hiện trong trường THCS Quang Trung - huyện Châu Đức - tỉnh Bà Rịa
– Vũng Tàu, trong năm học 2008-2009.
2. Vận dụng các phương pháp nghiên cứu vào đề tài
2.1. Phương pháp tiếp cận lý luận khoa học
Trên cơ sở tiếp cận những kiến thức về tâm lý, giáo dục học và những quan
điểm đường lối của Đảng, các văn bản của Bộ giáo dục và Đào tạo về đánh giá xếp
loại, khen thưởng và kỷ luật học sinh để làm cơ sở khoa học cho việc triển khai nội
dung của đề tài.
2.2. Phương pháp quan sát thực tế
Khảo sát thực tế công tác giáo dục giáo dục học sinh cá biệt và giảm nguy cơ
bỏ học của học sinh ở trường THCS Quang Trung trong năm học. Để có số liệu,
chất lượng thực tế nhằm đưa ra các giải pháp về việc thực hiện công tác giáo dục
học sinh cá biệt và giảm nguy cơ bỏ học của học sinh THCS trong giai đoạn hiện
nay.
Lê Văn Niệm - Trường THCS Quang Trung, Huyện Châu Đức, Bà Rịa – Vũng Tàu
Đề tài: Giáo dục đạo đức học sinh cá biệt và giảm nguy cơ bỏ học của học sinh Trang4
B. PHẦN NỘI DUNG
Chương I
Cơ sở lý luận khoa học
a. Khái niệm học sinh cá biệt
@ Những biểu hiện chung nhất ở HSCB, HS bỏ học và những tác hại ...
Những hs cá biệt có thói quen lười biếng, quay cóp trong học tập, lừa dối cha
mẹ, thầy cô, dọa nạt bạn bè, hay trốn học và lảng tránh các hoạt động tập thể như:
lao động, sinh hoạt Đoàn – Hội – Đội, sinh hoạt ngoại khóa, ... không để cho các em
quay cóp hoặc báo cho thầy cô thì các em sẽ dọa đánh, không trực tiếp đánh thì nhờ
người khác đánh. Các em này tiêu xài các khoản phí của bố mẹ đưa nộp cho nhà
trường, giả mạo chữ ký của bố mẹ và sổ liên lạc, giấy xin phép, ...
Những học sinh cá biệt có tính giảm sút phổ biến trong tất cả các lĩnh vực, trừ
những lĩnh vực gắn liền với những nhu cầu trái với xã hội, trái với đạo đức. Một học

c.Các phương pháp giáo dục học sinh cá biệt ở trường THCS
1.Phương pháp thuyết phục
Là những phương pháp tác động vào lý trí tình cảm của học sinh để xây dựng
những niềm tin đạo đức, gồm các nội dung sau:
- Giảng giải về đạo đức: được tiến hành trong giờ dạy môn giáo dục công dân
cũng như trong các giờ học môn khác, giờ sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ…
- Nêu gương người tốt, việc tốt bằng nhiều hình thức như: nói chuyện, kể
chuyện, đọc sách báo, mời những người có gương phấn đấu tốt đến nói chuyện, nêu
gương tốt của giáo viên và học sinh trong trường.
Lê Văn Niệm - Trường THCS Quang Trung, Huyện Châu Đức, Bà Rịa – Vũng Tàu
Đề tài: Giáo dục đạo đức học sinh cá biệt và giảm nguy cơ bỏ học của học sinh Trang6
- Trò chuyện với học sinh hoặc nhóm học sinh để khuyến khích động viên
những hành vi cử chỉ đạo đức tốt của các em, khuyên bảo, uốn nắn những mặt chưa
tốt.
2.Phương pháp rèn luyện
Là những phương pháp tổ chức cho học sinh hoạt động để rèn luyện cho các em
những thói quen đạo đức, thể hiện được nhận thức và tình cảm đạo đức của các em
thành hành động thực tế:
- Rèn luyện thói quen đạo đức thông qua các hoạt động cơ bản của nhà
trường: dạy học trên lớp, lao động, hoạt động xã hội đoàn thể và sinh hoạt tập thể.
- Rèn luyện đạo đức thông qua các phong trào thi đua trong nhà trường là
biện pháp tác động tâm lý rất quan trọng nhằm thúc đẩy các động cơ kích thích bên
trong của học sinh, làm cho các em phấn đấu vươn lên trở thành người có đạo đức
tốt, vì vậy nhà trường cần tổ chức các phong trào thi đua và động viên học sinh tham
gia tốt phong trào này.
- Rèn luyện bằng cách chuyển hướng các hoạt động của học sinh từ hoạt động
có hại sang hoạt động có ích, phương pháp này dựa trên đặc tính ham hoạt động của
trẻ và được dùng để giáo dục học sinh bỏ một thói hư xấu nào đó bằng cách gây cho
học sinh hứng thú với một hoạt mới bổ ích, lôi kéo trẻ ra ngoài những tác động có
hại.

thời khi học sinh bỏ học, ở đó vai trò giáo viên chủ nhiệm là cực kì quan trọng trong
việc duy trì sĩ số. Song tuy hàng năm số lượng học sinh bỏ học của trường có giảm
dần nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu như mong muốn. Và ngay năm học này ban giám
Lê Văn Niệm - Trường THCS Quang Trung, Huyện Châu Đức, Bà Rịa – Vũng Tàu
Đề tài: Giáo dục đạo đức học sinh cá biệt và giảm nguy cơ bỏ học của học sinh Trang8
hiệu nhà trường đưa ra một mô hình hoàn toàn mới, khắc phục học sinh bỏ học, tôi
muốn giới thiệu cùng quý thầy cô, bạn đọc tham khảo
Năm học 2008 - 2009 bắt đầu. Trường THCS Quang Trung, có một nhiệm vụ
khác biệt hơn so với những năm học trước đây. Đó là năm học này, nhà trừơng sẽ
đăng kí phấn đấu thành trường chuẩn quốc gia. Đây vừa là niềm vinh dự của tập thể
cán bộ giáo viên nơi đây, vừa là nhiệm vụ rất khó khăn, có thể nói là nặng nề để
phấn đấu cho đạt được mục tiêu chuẩn quốc gia đó. Bởi vì thực lực có hạn, cơ sở vật
chất cũng như những tiêu chí cho mục tiêu một trường chuẩn quốc gia có những đòi
hỏi khá cao, trong đó có những tiêu chí nhà trường tuy rất cố gắng phấn đấu thực
hiện nhưng có cái chỉ đạt xấp xỉ, có cái còn chưa đạt theo yêu cầu.
Trong nhiều cái khó chung thì có thể nói những cái đáng lo là duy trì được
chất lượng giáo dục, đội ngũ giáo viên phải đạt trên chuẩn nhiều hơn, cơ sở vật chất
phải đảm bảo đầy đủ để chuẩn bị học sinh học hai buổi trong ngày, và cái khó nhất
là duy trì được sĩ số sao cho tỉ lệ bỏ học hằng năm không vượt quá 1%. Chính từ
những cái khó khăn đó mà nhà trường phải có những bước đi thích hợp, những sáng
kiến mới, để sao cho trong điều kiện tối thiểu như thế phải đạt cho được mục tiêu
phấn đấu thành trường chuẩn quốc gia. Và trong năm học mới, lần đầu tiên tập thể
nhà trường tổ chức một mô hình mới, nhằm tạo bước đột phá trong việc nâng cao
chất lượng giáo dục cũng như duy trì sĩ số nhằm đảm bảo sao cho tỉ lệ bỏ học trong
năm đạt mức thấp nhất. Mô hình mới ra đời - đó là toàn thể Ban giám hiệu và giáo
viên của trường đều nhận "ĐỠ ĐẦU" ít nhất hai học sinh, trong đó đối tượng học
sinh được đỡ đầu là lọc ra từ những em học tập yếu, kém, của năm học vừa qua, dựa
vào kết quả học tập cuối năm dễ dàng xác định được những đối tượng này, những
em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, ít được phụ huynh quan tâm việc học tập của
con em mình. Theo đó mỗi cán bộ, giáo viên sẽ nhận đỡ đầu hai em trong suốt năm

a. Các hoạt động ngoại khóa
Trường đã tổ chức cho học sinh (trong đó quan tâm đặc biệt đến học sinh cá
biệt) tham gia tích cực các hoạt động giáo dục theo quy định của biên chế năm học
2008-2009 do Sở giáo dục và đào tạo BR-VT và phòng GD- ĐT huyện Châu Đức đã
triển khai cụ thể như sau:
- Tổ chức sinh hoạt dưới cờ hàng tuần phát động các phong trào thi đua có
liên quan đến các hoạt động giáo dục đạo đức trong nhà trường, nêu gương người tốt
việc tốt, vượt khó học giỏi…..
- Hàng tuần trường đều tổ chức sinh hoạt đội vào ngày thứ năm nhằm giáo
dục HS làm theo 5 điều Bác Hồ dạy, Gd cho HS các kỹ năng sinh hoạt tập thể, để
học sinh rèn luyện trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt.
b. Các hoạt động giáo dục lao động, hướng nghiệp
- Giáo dục lao động: trường tổ chức cho học sinh lao động hàng tuần, thu dọn
vệ sinh môi trường, cải tạo cảnh quan sư phạm. Thông qua các buổi lao động giáo
dục cho học sinh tinh thần kỷ luật, biết thương yêu và kính trọng người lao động.
- Giáo dục thẩm mỹ : Thông qua bộ môn Mỹ thuật, sinh nhoạt Liên đội TN
TP HCM để giáo dục cho các em biết cảm nhận được cái đẹp chân chính.
c. Chú trọng đến hoạt động của giáo viên chủ nhiệm
 Công tác giáo viên chủ nhiệm đối với công tác giáo dục hs cá biệt trong nhà
trường:
Giáo viên chủ nhiệm là lực lượng chính là nhân tố quyết định chất luợng trong
công tác giáo dục đạo đức cho học sinh. Cũng là người quán xuyến nắm chắc các
đối học sinh cá biệt và mọi hoạt động của hs lớp học, là người triển khai thực hiện
Lê Văn Niệm - Trường THCS Quang Trung, Huyện Châu Đức, Bà Rịa – Vũng Tàu
Đề tài: Giáo dục đạo đức học sinh cá biệt và giảm nguy cơ bỏ học của học sinh Trang11
mọi hoạt động của nhà trường đến từng lớp, từng học sinh. Chính vì vậy, mà vào
mỗi đầu năm học Ban giám hiệu trường cân nhắc, định hướng cẩn thận việc phân
công những giáo viên làm công tác chủ nhiệm theo những tiêu chí phù hợp với hoàn
cảnh của từng GV :
 Ưu điểm :