Giáo án BỒI DƯỢNG ĐIỆN HỌC 9
Tiết 1,2:
§1. SỰ PHỤ THUỘC CỦA CƯỜNG ĐỘ DỊNG ĐIỆN
VÀO HIỆU ĐIỆN THẾ - ĐIỆN TRỞ DÂY DẪN –
ĐỊNH LUẬT ƠM.
A.Tóm tắt lý thuyết :
I.Sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế :
-Tỉ số
I
U
ln ln khơng đổi : I ~ U
-U=0 thì I=0, I và U là hai đại lượng tỉ lệ thuận, đồ thị là đường thẳng đi
qua gốc toạ độ.
II. Điện trở :
-Cường độ dòng điện phụ thuộc bản chất của vật dẫn.
-
I
U
=R
R là điện trở của dây dẫn
-U khơng đổi, R càng lớn thì I càng nhỏ và ngược lại.
-R đặc trưng cho tính cản trở dòng điện.
-I~
R
1
III. Định luật Ơm :
I =
R
U
U = IR
B.Hướng dẫn giải bài tập :

2
1
2
I
I
U
U
=
I
2
= I
1
+ ∆I

1
1
1
1
I
II
U
UU ∆+
=
∆+

1
1
I
U
I

12
U
a) th biu din U = 12I
th hm s luụn luụn i qua gc to o
I 0 0,5
U 0 6
6
4
2
-2
-4
-6
-5 5
b) th hm s I =
12
U
th hm s luụn luụn i qua gc to O
U 0 12
I 0 1
6
4
2
-2
-4
-6
-5 5 10
3.Vn 3. in tr ca dõy dn - nh lut Ohm :
-R =
I
U

, R
2
lần lượt là điện trở của dây M
1
N
1
và M
2
N
2
, ta có :
R
1
=
8,0
1
U
I
U
=
(1)
R
2
=
6,1
2
U
I
U
=

N
2
R
2
=
2
5,7
2
1
=
R
= 3,75Ω
Hiệu điện thế nguồn cần thay thế
U
2
= I
2
R
2
= 0,8.3,75 = 3(V)
Tiết 3-6:
§2. ĐOẠN MẠCH MẮC NỐI TIẾP-ĐOẠN MẠCH MẮC SONG SONG.
ĐỊNH LUẬT ƠM TRONG ĐOẠN MẠCH MẮC NỐI TIẾP VÀ SONG SONG.
A.Tóm tắt lý thuyết :
THT-THCS LỘC AN Trang 3
A V
+ -
U K
M
1

1
- U
2
=I
2
.R
2
=I. R
2
- U
3
=I
3
.R
3
=I.R
3
- U
n
=I
n
.R
n
=I.R
n
- U
AB
=I.R
AB
R

=U
3
=…=U
n
- I
1
=
11
1
R
U
R
U
=
- I
2
=
22
2
R
U
R
U
=
- I
3
=
33
3
R

- Mạch điện phức tạp có đoạn nối tắt, chập hai điểm nối tắt, vẽ lại mạch.
- Mạch điện phức tạp có nhiều cụm, phải chia thành các cụm nhỏ, sau đó
mới gộp lại tuỳ theo dạng.
 Bài tập vận dụng :
1.a)cho hai điện trở R
1
=40Ω và R
2
=60Ω mắc nối tiếp với nhau. Tính điện
trở tương đương của đoạn mạch nói trên.
b)Nếu R
1
và R
2
nói trên được mắc song song. Điện trở tương đương của
chúng là bao nhiêu ?
2.Cho mạch điện như hình vẽ. với R
1
=R
2
=R
3
=60Ω; R
4
=40Ω. Tính điện trở
tương đương của đoạn mạch nói trên.
THT-THCS LỘC AN Trang 4
A B
R
1

60
11111
321123
=++=++=
RRRR
R
123
=20()
R
123
ni tip R
4
R
t
=R
123
+R
4
=20+40=60()
2.Vn 5. Tớnh in tr tng ng trong on mch phc tp.
Cụng thc bin i t mch tam giỏc () thnh mch sao ()
A A
R
12
R
1
R
2
R
13

RRR
RR
++
THT-THCS LC AN Trang 5
Giaựo aựn BOI DệễếNG ẹIEN HOẽC 9
Bi tp ỏp dng : cho mch in tam giỏc nh hỡnh v (hỡnh trờn) Hóy
bin i mch tam giỏc núi trờn thnh mch sao tng ng (nh lut
Kennli)
p dng cho R
1
=1, R
2
=2, R
3
=3. Tớnh R
12
, R
13
, R
23
Gii
in tr tng ng ca c hai mch bng nhau bt k xột gia hai im
no
- Xột gia hai im AB :
R
AB
=
321
321
)(

213
)(
RRR
RRR
++
+
=R
13
+R
23
(3)
(1)-(2) R
13
-R
23
=
321
3231
RRR
RRRR
++

(4)
(3)+(4) 2R
13
=
321
3231
321
3231

RR
++
Th R
13
vo (1)
R
12
=
321
21
RRR
RR
++
p dng :
R
12
=
321
21
RRR
RR
++
=
3
1

R
13
=
321

Giaựo aựn BOI DệễếNG ẹIEN HOẽC 9
- Nu R
i
< in tr thnh phn R
0
:

4.Vn 7. p dng nh lut ụm trong on mch mc ni tip :
- nh lut : I=
R
U
- c im :
+ Dũng in chy t in tr ny n in tr kia.
+ Cng dũng in I=I
1
=I
2
=I
3
==I
n
+ Hiu in th U=U
1
+U
2
++U
n
5.Vn 8. So sỏnh sỏng ca ốn.
- Trờn mi ốn cú (U
dm

1
=U
2
=U
3
7.Vn 10. nh lut ụm trong on mch va mc ni tip va mc
song song.
Chia on mch thnh nhiu on mch nh gm ch cú ni tip (hoc
ch cú song song) sau ú li gp nhiu mch nh ny li vi nhau tu theo c
im v tớnh cht ca mi mch.
8.Vn 11. nh lut ụm trong mch cu
THT-THCS LC AN Trang 7
R
0
R
i
I
1
R
1

I
2
R
2
I
3

= R
2
.R
3
Mch cu cõn bng, khụng cú dũng in chy qua R
5
(I
5
=0)
- Nu R
1
.R
4
R
2
.R
3
Mch cu khụng cõn bng, cú dũng in qua R
5
Ta bin i mch
135
,
254
thnh mch sao tớnh in tr tng ng,
t ú suy ra cng dũng in trong mch. Hoc cú th gii bng cỏch chn
gc in tr.
U
AB
=V
A

R
VU
R
VV
R
U
CABCA

=

=
(3)
I
2
=
222
2
R
V
R
VV
R
U
CBC
=

=
(4)
I
3

(6)
I
5
=
55
5
R
VV
R
U
DC

=
(7)
Th (3,4,5,6,7) vo (1,2)

521
R
VV
R
V
R
VU
DCCCAB

+=

(8)

524

Giaựo aựn BOI DệễếNG ẹIEN HOẽC 9
Tit 7,8: Đ3. IN TR DY DN
PH THUC VO NHNG YU T NO ?
A.Túm tt lý thuyt :
-Tit din dõy dn l din tớch mt ct ngang ca dõy ú.
-R~l
-R~
S
1
-in tr ca dõy dn ph thuc vo cht liu lm nờn dõy dn ú.
-H thc :
R=.
S
l
(1)
: in tr sut (m)
l :chiu di dõy (m)
S : tit din dõy (m
2
)
R : in tr dõy dn ()
-T (1) suy ra =R.
l
S
-Bng kờ in tr sut ca mt s cht.
B.Hng dn gii bi tp :
1.Vn 12. in tr ca dõy dn ph thuc vo chiu di.
Hai dõy dn ng cht, cựng tit din, thỡ in tr ca chỳng t l thun
vi chiu di ca dõy dn
2

in U=30V thỡ hiu in th gia hai u mi dõy l bao nhiờu ?
c)Nu mc chỳng song song vi nhau v cng ỏp vo ngun in U=30V
núi trờn. Cng dũng in qua mi dõy dn l bao nhiờu ?
Gii
a)in tr dõy dn núi trờn
R=
5,1
30
=
I
U
=20()
Vỡ dõy dn ct lm hai d0on vi l
1
:l
2
=
3
2

3
2
2
1
2
1
==
l
l
R

c)cng dũng in qua mi dõy
I
1
=
8
30
1
=
R
U
=3,75A
I
2
=
12
30
2
=
R
U
=2,5A
2.Vn 13. S ph thuc ca in tr vo tit din dõy dn.
-Hai dõy dn ng cht, ng chiu di, thỡ in tr ca chỳng t l nghch
vi tit din ca chỳng.

1
2
2
1
S

=0,2cm
2
. Dõy th hai cú chiu di 1,2m v tit din 4mm
2
. Bit dõy
th nht cú in tr R
1
=0,8. Tớnh in tr dõy th hai.
Gii
Vỡ hai dõy dn ng cht nờn

15
2
20.120
4.80
12
21
2
1
===
Sl
Sl
R
R
R
2
=
2
8,0.15
2

Giải
Ta có tỉ khối d=8,8
D=1000d=1000.8,8=8800kg/m
3
Mà D=
V
m
Vậy V=
8800
220
=
D
m
=0,025m
3
=25,10
-3
m
3
Gọi S,l lần lượt là tiết diện và chiều dài dây dẫn
Thể tích đồng
V=S.l=25,10
-3
m
3
(1)
Điện trở cuộn dây đồng nói trên
R=ρ.
S
l

B.Hướng dẫn giải bài tập :
1.vấn đề 15. các dạng tốn về biến trở.
Biến trở thường gặp nhất là biến trở có con chạy. Được cấu tạo bởi dây
dẫn dài được quấn đều và cách điện với nhau trên một lõi sứ hình trụ.
Các dạng thường gặp :
-Giải thích số liệu ghi trên biến trở.
-Xác định chiều dài dây dẫn.
l=R.
S
ρ
-Xác định tiết diện dây
S=ρ.
R
l
Với R=R
max
của biến trở.
-Xác định các đại lượng I, U và R của biến trở : sử dụng định luật ơm.
 Áp dụng : Một biến trở trên đó có ghi (6Ω- 2A)
a)Nêu ý nghĩa các số ghi trên biến trở.
b)Biến trở làm bằng chất có điện trở suất ρ=5.10
-7
Ωm, tiết diện dây
S=0,03mm
2
. Tính chiều dài dây làm biến trở.
THT-THCS LỘC AN Trang 11
Giaựo aựn BOI DệễếNG ẹIEN HOẽC 9
c)Hiu in th ln nht gia hai u bin tr ú l bao nhiờu ? T ú a
ra cụng dng ca bin tr.

2.Vn 16. S dng nh lut ụm v cụng thc tớnh in tr ca dõy dn.
-Cụng thc nh lut Ohm :
I=
R
U
R=
I
U
(1)
-Cụng thc tớnh in tr ca dõy dn
R=
S
l
(2)
T (1,2) ta cú :

I
U
=
S
l
Hay U=
. .I l
S

l=
.U S
I

=