TỰ LUẬN
Nguyễn Đình Thi sáng tác Người Hà Nội vào năm 1947. Đó là thời điểm
hết sức khó khăn của nhân dân ta, khi cuộc kháng chiến chống thực dân
Pháp vừa mới được lãnh tụ Hồ Chí Minh phát động( ngày 19/ 12/ 1946).
Chúng ta vẫn gọi đây là giai đoạn phòng ngự với việc thực hiện vườn
không nhà trống ở những nơi giặc xâm chiếm để cản bước tiến của chúng.
Tại Thủ đô Hà Nội, chiến luỹ được dựng lên ở nhiều đường phố và những
đội quân cảm tử đã sẵn sàng tất cả cho Tổ Quốc quyết sinh. Cả thủ đô ngập
trong máu lửa và hừng hực lòng căm thù, sôi sục ý chí quyết chiến quyết
thắng. Vậy mà mở đầu bài hát, nhạc sĩ đã không phản ánh ngay điều đó
( ông dành biểu hiện ở phần sau của tác phẩm) mà như người hoạ sĩ phác
hoạ một gam màu thật tươi sáng về Thủ đô ngàn năm văn vật: “Đây Hồ
Gươm, Hồng Hà. Hồ Tây. Đây lắng hồn núi sông ngàn năm. Đây Thăng
Long, đây Đông Đô, đây Hà Nội mến yêu…”. Nét nhạc ở phần đầu dàn trải
thoáng đãng, đã được vút lên gieo vào lòng người nghe cái gì đó thật linh
thiêng thanh cao với việc nhắc lại những cái tên của Thủ đô từng mang
trong quá khứ. Có thể coi đó như một khúc trổ, như sự chuẩn bị về tâm ký,
cảm xúc cho người nghe để ngay sau đó đón nhận bức tranh hoành tráng
của Thủ đô lửa máu: “ Hà Nội cháy khỏi lửa ngập trời. Hà Nội hồng ầm ầm
rung. Hà Nội vùng đứng lên! Sông Hồng reo! Hà Nội vùng đứng lên!”Sau
chuỗi âm thanh “Hà Nội mến yêu” kết thúc đoạn trổ như vừa nói gieo vào
lòng người tình cảm tha thiết sắt son là 1 quãng 6 được tác giả tạo dựng
khá đột ngột theo hướng vút lên: “ Hà Nội cháy”. Và âm thanh “cháy” lại
được ngân dài diễn tả cuộc chiến đấu đã bắt đầu, giờ quyết liệt đã điểm.
Xin tạm thời quên đi những êm đềm, hào hoa của Hà Nội vui tươi vàng
son, với những “ nước Hồ Gươm xanh thắm lòng, bóngTháp Rùa thân mật
êm ấm lòmg”, những “tíu tít gánh gồng đây ô Chợ Dừa, kia ô Cầu Dền”và
những “ bồi hồi chàng trai, những đôi mắt nào…” để bước vào cuộc kháng
chiến trường kỳ gian khổ theo hiệu triệu của vị cha già dân tộc.
Người Hà Nội là một bài hát được tác giả viết ở hình thức khá tự
do, không tuân thủ một khuôn mẫu, kiểu, dạng (mo de) nào trong

da diết, ông tràn ngập cảm xúc trước Thủ đô ngút trời khói lửa,
gồng mình lên bước vào cuộc kháng chiến, ông muốn vẽ một bức
tranh toàncảnh đó, nhưng bằng âm thanh chứ không bằng màu sắc.
Ông viết nhanh đến nỗi không ghi ra giấy kịp cảm xúc của mình.
Những nốt nhạc cứ tuôn trào trên phím đàn. và đến khi hoàn thành,
ông tự thấy bài hát quá dài, rất muốn cắt bớt cô lại cho hàm súc,
gọn gàng hơn, nhưng không biết cắt chỗ nào, vì cảm xúc liền mạch
thông suốt. Cuối cùng ông đành cứ để như vậy...
Từ khi ra đời đến nay, Người Hà Nội luôn phát huy tác dụng ở mọi
thời điểm lịch sử. Đó là một trong những tác phẩm âm nhạc có giá
trị lớn nhất viết về Thủ đô. Hai nét hào hoa và anh hùng luôn là đặc
điểm của Hà Nội, củangười Thủ đô đã được biểu hiện hài hoà
nhuần nhuyễn trong bài hát.
Các thế hệ người Việt Nam sau này có thể có nhiều người không
biết đến cái tên Nguyễn Đình Thi, nhưng chắc chắn ai cũng biết và
ưa thích NgườiHà Nội. Đó là hạnh phúc lớn nhất của người sáng tác
mà không niềm vinh quang nào có thể thay thế.
Những câu hát mở đầu trong bài hát “ Người Hà Nội” của Nguyễn Đình
Thi “Đây Hồ Gươm, Hồng Hà, Hồ tây. Đây...Đây Thăng Long, đây Đông
Đô, đây Hà Nội, Hà Nội mến yêu. Hà Nội cháy khói lửa ngất trời, Hà Nội
hồng ầm, ầm, rung. Hà nội vùng đứng lên, sông Hồng reo, Hà Nội vùng
đứng lên.Hà nội đẹp sao, ôi nước Hồ Gươm xanh thắm lòng, bóng tháp rùa
thân mắt em ấm lòng, Hồng Hà tràn đầy, Hồng Hà cuốn ngàn nguồn sóng
tràn đầy dâng.Hà Nội đẹp sao” vẫn mãi âm vang trong bao thế hệ của con
người Việt Nam, chính mãnh đất thiêng này đã chứa đựng trong nó bề dày
lịch sử của một dân tộc “ Từ độ mang gươm đi mở cõi
Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long
Mở đầu bài hát tác giả như muốn lôi cuốn người nghe đến với những địa
danh đã gắn liền với những truyền thuyết hào hùng của dân tộc như Hồ
Gươm, Hồ Tây, Thăng Long... tất cả toát lên vẻ đẹp mến yêu và tự hào của