Chuyên đề 5: VẤN ĐỀ GIAI CẤP, DÂN TỘC, NHÂN LỌAI TRONG THỜI ĐẠI
NÀY NAY VÀ VẬN DỤNG VÀO SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG CNXH Ở VIỆT
NAM
1. GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP
1.1 Khái quát về những quan điểm ngoài (phi) Mácxít về giai cấp và đấu tranh giai cấp
1.1.1 Quan điểm
Một trong những nội dung được coi là quan trọng nhất của CN Mác là lý luận về GC và đấu tranh GC. Vì
nó vạch ra tính chất tất yếu của đấu tranh GC giữa TS và VS và tính tất yếu của chuyên chính VS. Các đại biểu tư
tưởng của GC TS luôn luôn tìm mọi cách phủ nhận học thuyết GC và đấu tranh GC bằng phưong pháp này hay
phương pháp khác, mức độ này hay mức độ kia. Chia thành hai khuynh hướng:
- Khuynh hướng 1: phủ nhận hoàn toàn học thuyết GC và đấu tranh GC của Mác. Họ cho rằng Mác quá
nhấn mạnh đến sự đối lập giữa TS và VS và họ cho rằng quy luật ĐTGC không phải là quy luật phổ biến và do đó
nó không thể áp dụng cho XH TBCN.
- Khuynh hướng 2: thừa nhận XH có sự phân chia GC nhưng lại bác bỏ quan niệm khoa học về GC của
CN Mác. Khuynh hướng này lấy cơ sở sinh học để giải thích cho sự phân chia GC trong XH như dựa vào màu da,
tố chất cấu trúc của cơ thể… Cách giải thích như vậy là không khoa học.
1.1.2 Trong phong trào cộng sản của công nhân quốc tế luôn luôn xuất hiện 2 khuynh hướng tả và hữu
về vấn đề ĐTGC
- Khuynh hướng hữu: muốn dùng các biện pháp cải lương để giải quyết >< GC. Cụ thể là biểu hiện của
CN cải lượng là tư tưởng hòa hợp GC, hòa hợp quyền lợi GC và đặc biệt là họ đưa ra quan điểm điều hòa lợi ích
của GC công nhân và GC TS để đối lập với học thuyết GC và ĐTGC của CN Mác.
- Khuynh hướng tả: được Lênin giải thích thực chất là đầu óc cách mạng tiểu TS, nó gần giống CN vô
chính phủ. Đặc điểm của CN cơ hội tả khuynh là che giấu bản chất cơ hội dưới vỏ của cách mạng suông để lợi
dụng tình cảm của quần chúng. Nó tỏ ra rất chủ quan trong việc đánh giá các sự kiện và đặc biệt muốn bỏ qua
những bước quá độ, đẩy phong trào đấu tranh của GC công nhân đi đến chỗ phiêu lưu, bỏ qua những biện pháp
mềm dẻo trong đấu tranh.
Nhận xét: bản thân CN cơ hội tả cũng như hữu hoàn toàn trái với quan điểm cơ bản của CN Mác. Nó là căn
bệnh nguy hiểm không chỉ gây tổn thất nghiêm trọng cho một Đảng nào đó thậm chí nó còn gây tổn thất cho toàn
bộ phong trào cộng sản của công nhân quốc tế nói chung.
1.1.3 Trong thời đại ngày nay, cuộc đấu tranh tư tưởng liên quan đến vấn đề GC và ĐTGC càng trở nên phức
tạp do tình hình thế giới đương đại. LLSX của CNTB phát triển như vũ bão, Trong khi đó thì thực tế CNTB đã
- GC không cơ bản: là GC còn lại sinh ra và tồn tại không gắn với PTSX. Khi hình thái KT XH này được
thay thế bằng hình thái KTXH khác thì kết cấu GC của nó cũng thay đổi. Nguyên nhân của sự thay đổi này là nằm
trong sự thay đổi của phương thức sản xuất. Thực tế là có những giai cấp nằm trong phương thức SX A thì là GC
cơ bản nhưng trong phương thức SX B thì nó là giai cấp không cơ bản. Trí thức không được gọi là GC mà là một
tầng lớp trong XH do trí thức xuất thân từ những GC khác nhau trong XH và trí thức là lao động nhưng lao động
không chủ yếu bằng tay chân mà bằng trí óc.
Ý nghĩa: Nghiên cứu kết cấu GC để các ĐCS hiểu được điạ vị, vai trò, thái độ chính trị của mỗi GC trong cuộc
vận động của lịch sử diễn ra như thế nào để từ đó vạch ra đường lối, chiến lược sách lược trong việc liên minh
GC. Ở VN là liên minh công nông và tầng lớp trí thức được coi là nền tảng bền vững cho XH.
1.2.1.4 Vấn đề xóa bỏ GC: GC là một hiện tượng lịch sử, ko tồn tại vĩnh viễn, đến một lúc nào đó GC sẽ bị
xóa bỏ.
1.2.2 ĐTGC và vai trò ĐTGC trong XH có đối kháng GC
- Theo Lenin ĐTGC là cuộc ĐT giữa các GC mà lợi ích cơ bản đối lập nhau. Đó là đối kháng về quyền lợi
giữa các GC áp bức, bóc lột và GC bị áp bức, bóc lột. Chính sự đối kháng đó là nguyên nhân của ĐTGC. Vì vậy,
ĐTGC là hiện tượng tất yếu không thể tránh được trong các XH có áp bức GC.
- ĐTGC là một trong những động lực phát triển của XH có GC thể hiện ở chỗ thông qua ĐTGC thì sự xung
đột giữa LLSX mới và QHSX lỗi thời, lạc hậu được giải quyết. Vì nhân tố quyết định sự phát triển của XH loài
người xét tới cùng là hoạt động SX ra của cải vật chất. Ssong sự phát triển của SX phụ thuộc vào việc LLSX tiến
bộ có gạt bỏ được các QHSX lỗi thời hay không.
- Trong cuộc ĐTGC của GC vô sản trong thời đại ngày nay cần tránh:
+ Sau khi GC công nhân và nhân dân lao động đã giành được chính quyền thì vấn đề ĐTGC vẫn tiếp diễn,
thậm chí gay go hơn, phức tạp hơn và quyết liệt hơn.
+ Mục tiêu ĐTGC thay đổi từ giành chính quyền chuyển thành bảo vệ chính quyền. Hình thức ĐT cũng
thay đổi trên mọi lĩnh vực như KT, XH, tư tưởng và văn hoá.Sử dụng nhiều hình thức ĐT mới bằng bạo lực, hòa
bình, giáo dục, thuyết phục, hành chính, pháp chế, chính trị, quân sự, kinh tế, bằng cải tạo các QHXH cũ lỗi thời,
xây dựng các QHXH mới đúng quy luật, bằng liên minh giữa GC công nhân, nhân dân lao động với những tầng
lớp khác, bằng sử dụng GC tư sản để xây dựng CNXH.
- Trong cuộc ĐT của GC VS hiện nay cần chống 2 khuynh hướng sai lầm:
+ Chủ quan duy ý chí mà biểu hiện là coi nhẹ quy luật kinh tế khách quan trong đó tuyệt đối hóa ĐTGC
nhất là tuyệt đối hóa một hình thức ĐTGC như tuyệt đối hóa ĐT chính trị hay tuyệt đối hóa ĐT kinh tế.
rộng quan hệ đối ngoại vì họ nghĩ rằng phải đóng cửa, bế quan tỏa cảng thì kẻ địch mới ko thể lợi dụng để tấn
công được, những thói hư tật xấu của CNTB ko xâm nhập được.
Những sai lầm trên chứng tỏ những mơ hồ, ảo tưởng về vấn đề GC và ĐTGC; chứng tỏ sự bảo thủ, hẹp hòi,
xơ cứng. Vì vậy gây trở ngại công cuộc mở cửa, hội nhập với đời sống kinh tế quốc tế. Để khắc phục những
quan điểm hữu khuynh và tả khuynh nói trên thì đòi hỏi chúng ta phải nắm vững phương pháp BCDV để phân
tích tình hình cụ thể của đất nước. Trước hết phải xác định thực chất ĐTGC của nước ta trong thời kỳ quá độ là
đấu tranh giữa hai khuynh hướng
- Khuynh hướng tự giác theo định hướng XHCN.
- Khuynh hướng phát triển tự phát TBCN.
Sở dĩ xác định thực chất của ĐTGC ở nước ta có hai khuynh hướng trên là do chúng ta thực hiện quá độ lên
XHCN bỏ qua chế độ TBCN chứ ko phải thực hiện thời kỳ quá độ từ TBCN lên XHCN. Trong quá trình đó nhất
thiết phải phát triển nhiều thành phần kinh tế, trong đó có thành phần kinh tế tư bản tư nhân. Với tính tất yếu như
vậy thì đương nhiên nó phải nảy sinh mâu thuẫn khách quan giữa 2 khuynh hướng phát triển kinh tế. Sự phát triển
được thực hiện tự giác nghĩa là có sự chủ động, có sự điều khiển, có mục đích và có YT theo định hướng XHCN.
Nó mâu thuẫn gay gắt với khuynh hướng tự phát quay lại con đường TBCN – khuynh hướng này được các thế lực
thù địch chống lại độc lập dân chủ của chúng ta lợi dụng, khuyền khích và ủng hộ. Cuộc ĐTGC ấy diễn ra từng
ngày, từng giờ, trên tất cả các lĩnh vực như kinh tế, chính trị, tư tưởng, trật tự an toàn XH…
Để đạt kết quả tốt trong cuộc đấu tranh chống khuynh hướng tự phát TBCN thì chúng ta cần phải chú
ý những vấn đề sau
- Phải đấu tranh chống khuynh hướng và biểu hiện tiêu cực của tầng lớp tư sản như hoạt động đầu cơ, buôn
lậu, làm ăn phi pháp, xâm phạm lợi ích chung của cộng đồng, dân tộc…
- Đấu tranh chống khuynh hướng tự phát TBCN của nền sản xuất nhỏ bằng nhiều biện pháp khác nhau để
lôi kéo họ, tách họ ra khỏi khuynh hướng tự phát TBCN.
- Đấu tranh chống các thế lực thù địch với độc lập dân tộc và CNXH.
Nội dung chủ yếu của ĐTGC ở nước ta là là thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH - HĐH theo định hướng
XHCN, khắc phục tình trạng nước nghèo kém phát triển. Về XH thì phải thực hiện công bằng XH, chống áp bức,
bất công. Về tư tưởng thì phải đấu tranh, ngăn chặn và khắc phục những tư tưởng và hành động tiêu cực, sai trái.
Cuối cùng là đấu tranh & làm thất bại mọi âm mưu, hành động chống phá của các thế lực thù địch, bảo vệ độc lập
dân tộc và CNXH.
2. QUAN HỆ GIAI CẤP VỚI DÂN TỘC VÀ NHÂN LOẠI TRONG THỜI ĐẠI HIỆN