Thứ sáu, 1/10/2010, 09:42 GMT+7
Những bài hát hay về Hà Nội
Thủ đô HN với nét đẹp bình dị và sức sống tiềm tàng đã làm xao xuyến bao tâm hồn nghệ sĩ, để tạo nên những
nốt nhạc bất tử sống mãi cùng thời gian.
> 10 giai điệu nổi tiếng về mùa thu Hà Nội
Nhân dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, cùng VnExpress nghe lại những giai điệu gắn liền với mảnh
đất nghìn năm tuổi.
1. “Hướng về Hà Nội” (nhạc sĩ Hoàng Dương)
“… Hà Nội ơi, hướng về thành phố xa xôi
Ánh đèn giăng mắc muôn nơi, áo màu tung gió chơi vơi
Hà Nội ơi, phố phường dài ánh trăng mơ
Liễu mềm nhủ gió ngây thơ, thấu chăng lòng khách bơ vơ…”
Hơn 50 năm trước, một chàng trai trẻ đã gửi gắm cảm xúc, tâm sự của mình với thủ đô Hà Nội qua những giai
điệu da diết, thấm đượm nỗi nhớ nhung vô hạn. Hướng về Hà Nội ra đời đúng vào khoảng thời gian đất nước
đang chìm giữa bom đạn chiến tranh, người dân loạn lạc đi tản cư. Trong một đêm ngồi trong căn nhà ngoại
thành và nghe thấy tiếng súng nơi thành phố, nhạc sĩ Hoàng Dương đã ghi lại tâm trạng “ngóng trông về xa”,
“tiếc thương hình bóng qua” bằng âm nhạc.
Hà Nội một buổi chiều muộn. Ảnh: Xuân Chính.
“Hà Nội ơi” - tiếng gọi xuyên suốt ca khúc gợi cho người nghe một cảm giác buồn man mác khi nghĩ về lịch sử
đã qua. Vào thời điểm khó khăn ấy, hòa bình là một thứ quá “xa xỉ” đối với người dân. Chính vì vậy sau này,
mỗi khi giai điệu thân quen của Hướng về Hà Nội vang lên, nhiều thế hệ lại cảm thấy thấm thía về những “mùa
chinh chiến ấy”. Rất nhiều nghệ sĩ ở các thế hệ khác nhau như Lê Dung (nghe ca khúc), Thái Thanh, Khánh Hà
(nghe ca khúc), Hồng Nhung (xem clip) đều từng thể hiện ca khúc này. Dù ở phong cách nào thì Hướng về Hà
Nội vẫn khiến người nghe hòa quyện chung một niềm cảm xúc mãnh liệt dành cho mảnh đất nghìn năm tuổi.
2. “Người Hà Nội” (nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi)
“… Đây Hồ Gươm, Hồng Hà, Hồ Tây
Đây lắng hồn núi sông ngàn năm
Đây Thăng Long, đây Đông Đô
Đây Hà Nội, Hà Nội mến yêu…”
Người Hà Nội là một sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi vào năm 1947 - thời điểm “Hà Nội cháy, khói lửa
ngập trời” khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bắt đầu nổ ra. Được sáng tác trong cùng một thời kỳ

“… Cành hoa tim tím bé xinh xinh báo xuân nồng
Lượm đào phong kín cánh mong manh tấm hoa lòng
Hà Nội chờ đón Tết, vắng bóng người đi, liễu rủ mà chi
Đêm tân xuân, Hồ Gươm sao long lanh
Hoa mai rơi, rủ nhau nơi phương xa…”
Mùa xuân năm Bính Thân 1956, “chàng công tử phong lưu đất Bắc” Đoàn Chuẩn đã gửi lời tâm tình của mình
cho một giai nhân được gọi là “người em gái” thông qua bản tình khúc bất tử của tân nhạc VN. Mượn khung
cảnh đêm tân xuân Hà Nội cùng những hình ảnh như “cành hoa tim tím”, “rừng đào phong kín” hay “hoa mai
rơi”, người nhạc sĩ đã thổ lộ nỗi lòng tương tư “người em gái tuổi chớm dâng hương, mắt nồng rộn ý yêu
thương”. Có rất nhiều giai thoại xung quanh Gửi người em gái nhưng chỉ biết rằng, mỗi khi lời ca trữ tình của
nhạc sĩ Đoàn Chuẩn vang lên đều khiến cho biết bao con tim xao xuyến (nghe ca khúc qua giọng ca Ánh
Tuyết).
"Đêm tân xuân, Hồ Gươm sao long lanh...". Ảnh: Hoàng Hà.
Gửi người em gái giống như một bức tranh cổ kính về Tết Hà Nội xưa. Đó là một đêm tân xuân “vắng bóng
người đi, liễu rủ mà chi”, “xác pháo bên thềm” - những hình ảnh khó có thể xuất hiện lần nữa trong những cái
Tết ngày nay. Mùa xuân năm ấy, đất nước vẫn bị chia lìa làm hai miền và chưa biết khi nào mới có thể trùng
phùng. Khoảnh khắc giao thừa bên Hồ Gươm đẹp đến vậy, nhưng lòng người lại đau đáu một nỗi nhớ khôn
nguôi. Mùa xuân Hà Nội nay đã khác xưa rất nhiều, chỉ có giai điệu của Gửi người em gái vẫn vậy - trữ tình,
sâu lắng và vẫn tiếp tục lay động lòng người.
5. “Em ơi Hà Nội phố” (thơ Phan Vũ, nhạc: Phú Quang)
“… Em ơi, Hà Nội phố
Ta còn em mùi hoàng lan
Ta còn em mùi hoa sữa
Con đường vắng rì rào cơn mưa nhỏ
Ai đó chờ ai, tóc xõa vai mềm…”
Em ơi Hà Nội phố gợi lên một không gian yên bình, trầm lắng đến lạ lùng của Hà Nội trong một buổi chiều đầu
đông. Những cơn mưa cuối mùa rì rào trên đoạn đường vắng, mái ngói rêu phong, cây bàng đơn côi và mùi hoa
sữa nồng nàn vương trên từng tán cây theo gió thổi làm xao động biết bao tâm hồn. Phải đến mùa đông, chúng
ta mới có thể cảm nhận được hết sự chầm chậm, lặng lẽ của Hà Nội. Chính nét đẹp cổ kính, lao xao trên từng
con phố cũ và từng “mái ngói xô nghiêng” đã làm nao lòng người nghệ sĩ.