PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH MỘT NỘI DUNG QUAN TRỌNG ĐỂ
QUẢN TRỊ TỐT CÔNG TÁC TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH
NGHIỆP
I. Thực chất và nội dung phân tích tài chính trong doanh
nghiệp
1. Ý nghĩa, mục đích của phân tích tài chính
Hoạt động tài chính là một trong những nội dung cơ bản thuộc hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp. Nó gắn với các dòng luân chuyển tiền
tệ phát sinh trong quá trình tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp. Có thể hiểu quản trị hoạt động tài chính doanh nghiệp là
tổng hợp các hoạt động xác định và tạo ra các nguồn vốn tiền tệ cần thiết
đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tiến hành
liên tục với hiệu quả kinh tế cao.
Hoạt động tài chính có ý nghĩa rất quan trọng. Một trong những công
cụ để thực hiện tốt công tác quản trị hoạt động tài chính doanh nghiệp.
Phân tích tài chính là tổng thể những phương pháp cho phép đánh giá
tình hình tài chính trong quá khứ và hiện tại giúp cho việc ra quyết định
quản trị và đánh gía doanh nghiệp một cách chính xác.
Ý nghĩa của phân tích tài chính là: Thông qua phân tích tài chính
nhằm cung cấp các thông tin hữu hiệu cho các nhà quản trị doanh nghiệp,
giúp họ có thể đánh giá các hoạt động kinh doanh, khả năng sinh lời, cũng
như khả năng thanh toán trả nợ, rủi ro tài chính của doanh nghiệp.
Nó giúp cho các nhà đầu tư sử dụng có hiệu quả nguồn đầu tư, có
những quyết định đầu tư đúng thông qua các thông tin thu được qua
phân tích tài chính; Giúp cho nhà đầu tư cũng như những người sử dụng
khác trong việc đánh giá số tiền, thời gian, tính không chắc chắn của
khoản thu tiền mặt dự kiến cổ tức hoặc tiền lãi của khoản đầu tư . Vì
dòng tiền của doanh nghiệp liên quan mật thiết với dòng tiền của họ.
Là cơ sở cho việc dự báo tài chính. Đồng thời là công cụ cho việc kiểm
soát hoạt động tài chính của doanh nghiệp.Giúp cho nhà quản trị có
những cơ sở dể lựa chọn phương án tối ưu và đánh giá được thực trạng,

trong cùng một báo cáo. Để áp dụng phương pháp này cần phải thống nhất các chỉ tiêu
như: nội dung, phương pháp, thời gian, đơn vị tính toán. Và tuỳ theo mục đích phân tích để
xác định kỳ gốc so sánh. Gốc so sánh có thể chọn gốc thời gian: Kỳ kế hoạch, kỳ trước, cùng
kỳ năm trước... hoặc không gian: So sánh với đơn vị khác cùng ngành, thị trường khác của
đơn vị... Kỳ được lựa chọn làm gốc so sánh gọi là kỳ gốc, còn kỳ phân tích là kỳ phân tích.
Các trị số của chỉ tiêu là trị số của kỳ tương ứng.
Khi so sánh người ta thường tiến hành so sánh:
- So sánh bằng số tuyệt đối: Cho ta biết được khối lượng , quy mô vượt( +) hay
hụt( - ) của các chỉ tiêu kỳ phân tích với kỳ gốc.
- So sánh bằng số tương đối: Phản ánh kết cấu mối quan hệ, tốc độ phát triển và mức
độ của các chỉ tiêu kinh tế. Trong phân tích thường sử dụng các loại số tương đối sau:
+ Số tương đối phản ánh tình hình thực hiện kế hoạch
+ Số tương đối kế hoạch
+ Số tương đối động thái
+ Số tương đối hiệu suất
- So sánh số bình quân: Để phản ánh người ta tính ra số bình quân bằng cách san
bằng mọi chênh lệch về trị số của mọi chỉ tiêu. Phương pháp này cho thấy doanh nghiệp
đang ở vị trí nào của nghành.
3.3. Phương pháp loại trừ:
Khi phân tích xu hướng và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố người ta sẽ loại trừ
ảnh hưởng của các nhân tố khác.
Phương pháp loại trừ được sử dụng trong phân tích dưới hai dạng:
-Thay thế liên hoàn: Là phương pháp xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố
bằng cách thay thế lần lượt và liên tiếp các nhân tố. Từ giá trị kỳ gốc sang giá trị kỳ phân
tích sau đó các trị số của các chỉ tiêu với nhau.
Đặc điểm và điều kiện của thay thế liên hoàn
+Sắp xếp các nhân tố ảnh hưởng và xác định mức độ ảnh hưởng của chúng đến chỉ
tiêu phân tích phải tuân theo thứ tự từ nhân tố số lượng đến nhân tố chất lượng.
+Thay thế giá trị của từng nhân tố ảnh hưởng, có bao nhiêu nhân tố thì thay thế bấy
nhiêu lần. Giá trị của nhân tố đã thay thế sẽ giữ nguyên giá trị kỳ phân tích cho đến lần

Đây là một nhân tố không thể thiếu. Vì nó tác động trực tiếp tới công tác này. Muốn
hoạt động phân tích tài chính trở thành công cụ hữu hiệu cho công tác quản trị doanh
nghiệp, thì cần có một đội ngũ cán bộ có đủ năng lực trình độ, đảm nhiệm công việc này.
Bởi họ mới chính là lực lượng chủ yếu để quyết định công việc sẽ diễn ra như thế
nào.
Họ có thể làm giảm bớt các các phức tạp trong công tác quản trị như thời gian, tiền
của...
Ngược lại nếu ta không chú trọng nhiều tới nhân tố này nó sẽ thành một hàng rào
cản trở lớn cho công tác quản trị.
1.2. Trang thiết bị kỹ thuật công nghệ
Ngày nay khoa học phát triển ngày càng mạnh và được ứng dụng vào mọi mặt của
đời sống xã hội, và nó góp phần không nhỏ vào những thành tựu kinh tế.
Ứng dụng khoa học và kỹ thuật vào công tác phân tích tài chính là rất cần thiết bởi:
Những trang thiết bị kỹ thuật sẽ giúp cho công tác quản lí cũng như thực hiện điều
hành trở nên đơn giản, nhẹ nhàng, khoa học, có độ chính xác cao, tốn ít nhân lực...
Việc trang bị các thiết bị khoa học vào công tác phân tích tài chính sẽ giúp cho các
cán bộ có thể cập nhật được những thông tin tài chính một cách nhanh chóng và chính xác,
giảm bớt các khối lượng công việc bằng lao động thủ công, rút ngắn thời gian, làm tăng
năng suất lao động...Chính vì vậy nó trở thành nhân tố ảnh hưởng lớn tới công tác phân
tích tài chính ở doanh nghiệp.
1.3. Bộ máy quản trị:
Đây là một nhân tố có ảnh hưởng rất quan trọng tới công tác phân tích tài chính: Nó
có thể thúc đẩy sự tồn tại, phát triển của công tác này và giúp phân tích tài chính trở thành
một công cụ đắc lực của quản trị tài chính vì :
Người lãnh đạo có thấu hiểu được tầm quan trọng, và hiểu rõ được công tác trên sẽ
có sự đầu tư đúng cho công tác này.
2. Những nhân tố phát sinh từ bên ngoài
Môi trường kinh doanh là một trong những nhân tố tác động rất nhiều
tới công tác phân tích tài chính. Phân tích tài chính mục đích là cung cấp
các thông tin về tình hình tài chính cho các đối tác có liên quan. Nếu môi

phản ánh sinh động toàn bộ quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tuỳ theo hệ
thống kế toán mà cấu tạo bảng báo cáo kinh doanh có thể khác nhau, nhưng nhìn chung là
báo cáo về sự chênh lệch giữa doanh thu tiêu thụ và các khoản chi phí, các khoản thuế và
các khoản lợi nhuận dòng và phần tái tích luỹ gồm:
- Doanh thu tiêu thụ
- Giá vốn hàng bán
- Chi phí chung
- Lợi nhuận khác
- Lợi nhuận trước thuế
- Lợi nhuận sau thuế
- Các quỹ phân phối (cả quỹ dự phòng)
- Lợi nhuận tái tích luỹ.
Ngoài ra để có thể đánh giá so sánh tình hình tài chính của doanh nghiệp; Người ta
có thể dụng các chỉ tiêu tài chính của ngành như chỉ tiêu trung bình chỉ tiêu cao nhất mà
doanh nghiệp trong nghành đang dẫn đầu.
2. Các phương pháp phân tích
2.1. Đánh giá khái quát tình hình tài chính qua bảng cân đối tài chính
Khi đánh giá ta xem xét phần tài sản và phần nguồn vốn.
Dựa vào các chỉ tiêu phản ánh trong phần tài sản của bảng cân đối kế toán nhà quản
trị khái quát quy mô vốn và cơ cấu vốn, quan hệ giữa năng lực sản xuất với trình độ sử
dụng vốn của doanh nghiệp.
Phần nguồn vốn:
+ Xét về mặt kinh tế: Các chỉ tiêu thuộc phần nguồn vốn trong bảng cân đối tài chính
thể hiện các nguồn hình thành tài sản mà doanh nghiệp hiện có.
+ Xét về mặt pháp lí: Đây là các chỉ tiêu thể hiện trách nhiệm pháp lí về mặt vật chất
của doanh nghiệp đối với đối tượng cấp vốn cho doanh nghiệp (Nhà nước, cổ đông, nhà
đầu tư, ngân hàng...)
Căn cứ vào các chỉ tiêu phản ánh trong nguồn vốn của bảng cân đối nhà quản trị có
thể biết được kết quả của từng nguồn vốn trong tổng nguồn vốn hiện có. Nó cũng phản ánh
thực trạng tình hình tài chính của doanh nghiệp thông qua tỉ lệ cơ cấu vốn giữa vốn chủ và