Các bài tập Microsoft .NET 112
Bài 8
Những chức năng mới trong giao diện cửa sổ của
VB.NET (phần I)
Xin nhắc lại là .NET Framework cho ta ba cách để user giao diện với
chương trình áp dụng, đó là Windows Forms (có khi được gọi tắt là
WinForms), Web Forms và Console applications. Lần lượt chúng ta sẽ
học qua cả ba thứ này.
Ngoài ra, kể từ đầu tháng hai 2002, thầy Vũ Năng Hiền sẽ viết một loạt
bài riêng về ASP.NET. ASP.NET là hậu thân của ASP (Active Server
Pages), cái framework để ta lập trình trên Webserver. Microsoft dùng
ASP để thay thế cgi-Perl (Common Gateway Interface - Practical
Extraction and Report Language), một ngôn ngữ lập trình rất thịnh
hành trên các Unix-based Webserver. Sau này chính Microsoft mướn
người ta port Perl qua WindowsNT.
Một chương trình ASP gồm có nhiều trang giống như trang Web (HTML)
nhưng bên trong có những mảnh chương trình viết bằng VBScript hay
JavaScript (thật ra script nào cũng được, kể cả PerlScript) nằm ở nhiều
nơi. Các mảnh Script này có thể truy cập cơ sở dữ liệu để sửa đổi hay lấy
dữ kiện ra để hiển thị tại chỗ ấy (nơi mảnh Script nằm trong trang ASP)
để tạo trang Web kết quả.
Trong ASP.NET, tất cả các mảnh chương trình Script ấy được lấy ra
riêng, để chung với nhau và được viết lại dưới dạng ngôn ngữ thuần túy
VB.NET hay C#. Phần coding đó được gọi là code behind (code nằm
phía sau) và rất giống như các Event Handling Sub ta viết trong VB.NET
cho Windows Forms.
Trong tương lai, khi bàn đến Web Forms ta chỉ học tổng quát về
ASP.NET và nhất là chỉ dùng VB.NET trong các chương trình đơn giản.
Sự quan trọng của Windows Forms ?
Windows Forms là cách hiển thị màn ảnh tối tân hơn Win32 bình thường.
Kỹ thuật nằm phía sau Windows Forms trước đây được phát triển cho

xử lý một công tác được chia ra làm nhiều giai đoạn như:
1. Kiểm chứng các con số user mới điền vào các forms
tại máy khách (user interface)
2. Tính toán (business logic)
3.
Truy cập cơ sở dữ liệu (database access
)
Và mỗi giai đoạn nói trên có thể nằm trên một computer khác nhau. Nếu
dùng Internet thì giai đoạn 1 nói trên sẽ chạy trong WebBrowser bằng
trang Web có chứa JavaScript routines để kiểm chứng các con số user
Các bài tập Microsoft .NET 114
mới đánh vào. Còn các giai đoạn kia có thể chạy trên WebServer. Dĩ
nhiên giai đoạn 3 phải chạy trên WebServer, nơi chứa cơ sở dữ kiện.
.NET cho phép ta lập trình giai đoạn 1 để chạy trong Windows Forms.
Còn các giai đoạn kia có thể để y nguyên.
Như thế, giả dụ như ta có một hệ thống đặt hàng, ta có thể cho các
telephone operators dùng desktop (Winforms) application với một giao
diện được tối ưu hóa, chạy thật nhanh để phục vụ những người đặt hàng
bằng điện thoại. Trong khi đó khách hàng cũng có thể đặt hàng qua
Internet WebBrowser như bình thường. Cả hai nhóm users này dù có giao
diện khác nhau nhưng đều xài chung các tầng business logic và database
access.
Đây là một ưu điểm rất quan trọng của .NET mà ít ai chú ý. Nếu thiết kế
khéo, ta có thể lập trình để dùng chung hầu hết phần mềm trên desktop,
distributed (phân tán), Internet và Mobile (Mobile phone, Pocket-PC).
Những điểm căn bản của Windows Forms ?
Trong các bài học và thí dụ trước đây ta đã nói qua, bây giờ ta tóm tắc
những điểm căn bản của Windows Forms:
•
Một Windows Form thật sự là một class. Trong .NET

controls hay thay thế các properties của controls trên
form thì code generated cho form được thay đổi theo.
Do đó bạn nên tránh sửa đổi code ấy, trừ khi biết chắc
mình đang làm gì, hay là bạn làm một phiên bản trước
khi thay đổi để nếu lỡ kẹt thì restore code cũ.
•
Event được xử lý bằng cách linh động hơn. Các events
chứa nhiều tin tức hơn. Một Event có thể được xử lý
bởi nhiều controls cùng một lúc và mỗi control có một
cách xử lý khác nhau. Ngược lại, nhiều Events khác
nhau có thể được xử lý bằng một Event Handler duy
nhất.
Bạn tạo một chương trình Windows Forms bằng cách dùng IDE menu
command File | New | Project.. để hiển thị giao thoại New Project và
chọn Template Windows Application.
Các bài tập Microsoft .NET 116
Trong thí dụ này, khi bạn click nút OK thì một subfolder tên (Name:)
WindowsApplication4 sẽ được tạo ra trong folder (Location:)
E:\NET\HongDevelopment\LessonPreparation để chứa các tệp của
Project. Sau này, khi bạn build, tức là compile chương trình, thì kết quả
sẽ là một tệp .exe chứa trong folder
E:\NET\HongDevelopment\LessonPreparation\WindowsApplication
4\bin.
Dĩ nhiên trước khi click nút OK bạn có thể sửa Name: hay Location: tùy
ý. Ngoài ra, vì bạn chọn Windows Application, nên project của bạn tự
động có reference đến .NET component System.Windows.Forms.dll.
Để xem lướt qua namespace System.Windows.Forms, bạn hãy thử xúc
tiến tạo cái project WindowApplication4 này. Kế đó bạn chạy Object
Browser bằng cách click hình tam giác nhỏ của Class View icon rồi chọn
Object Browser: