Ôn tập tốt nghiệp THPT phần NLXH
ÔN TẬP TỐT NGHIỆP THPT PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
CÁCH TÌM DẪN CHỨNG CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
1. Bill Gates sinh ra trong một gia đình khá giả ở Hoa Kì. Từ nhỏ đã say mê toán
học, từng đậu vào ngành Luật của trường đại học Harvard nhưng với niềm say mê máy
tính ông đã nghỉ học và cùng một người bạn mở công ty Microsoft. Vượt qua nhiều khó
khăn ông đa trở thành người giàu nhất hành tinh và hiện nay ông đã dành 95% tài sản
của mình để làm từ thiện  Thành công nhờ sự tự học và niềm đam mê công việc.
2. Thuở niên thiếu Picaso là một họa sĩ vô danh, nghèo túng ở Paris. Đến lúc chỉ
còn 15 đồng bạc, ông quyết định “đánh canh bạc cuối cùng”. Ông thuê sinh viên dạo các
cửa hàng tranh và hỏi “ “Ở đây có bán tranh của Picaso không?” Chưa đầy một tháng tên
tuổi của ông đã nổi tiếng khắp Paris, tranh của ông bán được và nổi tiếng từ đó  Nếu
không tự tạo cơ hội cho chính mình thì chẳng bao giờ ta có cơ hội cả.
3. Hàng triệu năm dài con người sống trong phấp phỏng lo sợ bởi sấm sét kinh
hoàng. Franklin nhà bác học Mĩ đã dũng cảm thực hiện thí nghiệm làm cột thu lôi. Công
việc đó có thể gây ra cái chết cho ông bất kì lúc nào. Sau nhiều năm đương đầu với sấm
sét, năm 1752 Franklin đã thành công  Sức mạnh của lòng dũng cảm.
4. Niuton là nhà toán học, vật lí học, cơ học, thiên văn học vĩ đại người Anh. Sinh
ra thiếu tháng, là một đứa trẻ yếu ớt, thường phải tránh nhưng trò chơi hiếu động của bạn
bè. Do đó ông đã tự tạo ra những trò chơi cho mình và trở thành người rất tài năng 
Những thiếu thốn của bản thân không thể thắng nổi sức mạnh của nghị lực.
5. V. Putin – tổng thống Nga, được tạp chí Times (Mĩ) bình chọn là “nhân vật nổi
bật nhất của năm 2007”, bằng sự lãnh đạo khôn ngoan và tài tình của mình ông đã đưa
nước Nga trở thành một cường quốc trên thế giới. Uy tín của Putin và cả nước Nga đã
được không chỉ Mĩ, Châu Âu mà cả Thế giới phải tôn trọng  Uy tín, danh dự là điều
quan trọng tạo nên giá trị con người.
6. Thầy Lý Quế Lâm (42 tuổi), giáo viên trường tiểu học làng Nhị Bình – Tứ
Xuyên. Suốt 19 năm dẫn học trò đến trường, vượt qua 5 chiếc thang gỗ dựng đứng trên
vách núi cheo leo. Thấy trở thành một trong 10 nhân vật cảm động của Trung Quốc năm
2008  Tình yêu và sự tận tụy làm nên một nhân cách lớn…
GV : Nguyễn Phước Thanh – Tổ Văn – Trường THPT Cao Lãnh 2

than để vẽ lên giấy vệ sinh. Sau này, cái tên Walt Disney đã trở nên nổi tiếng thế giới với
những bộ phim hoạt hình đỉnh cao. Walt Disney đã từng nói vế bốn điều làm nên cuộc
đời mình:
Tin tưởng : tin vào bản thân mình.
Suy nghĩ : suy nghĩ về những giá trị mà mình muốn có.
Mơ ước: mơ về những điều có thể đến dựa trên niềm tin vào bản thân và những
giá trị của chính mình.
Can đảm: can đảm để biến ước mơ thành hiện thực, dựa trên những niềm tin vào
bản thân và những giá trị của chính mình.
10. Chiến dịch The Earth Hours (Giờ Trái đất) do quỹ bảo tồn thiên nhiên quốc tế
tổ chức hàng năm đã nhận được sự hưởng ứng của hàng trăm quốc gia, hướng đến con
số 1 tỉ người trên 1000 thành phố tham gia. Tất cả đã tắt đèn vào ngày thứ bảy cuối cùng
của tháng thứ 3 lúc 20g30’, để ủng hộ các hoạt động hằm giảm thiểu những nguy cơ của
sự biến đổi khí hậu toàn cầu.  Môi chúng ta cần có những hành động thiết thực vì
môi trường.
11. Là một trong số ít người Việt Nam nhiễm HIV/AIDS dám công khai thân
phận – Phạm Thị Huệ, quê ở Hải Phòng đã được tạp chí Times của Mĩ bầu chọn là “anh
hùng Châu Á”. Biết mình và chồng bị nhiễm bệnh nhưng chị đã chiến thắng bản thân,
đóng góp sức lực còn lại cho cuộc đời. Tháng 2 năm 2005 chị trở thành thành viên Liên
Hợp Quốc.

Chiến thắng bản thân là chiến thắng vĩ đại nhất.
12. Chu Văn An (1292 – 1370) – nhà nho, nhà hiền triết, nhà sư phạm mẫu mực
cuối đời Trần, nổi tiếng cương trực, không cầu danh lợi. Ra làm quan vào thời vua Trần
Dụ Tông (đầu thế kỉ XIV), chính sự suy đồi, nịnh thần lũng đoạn, ông dâng sớ xin chém
7 nịnh thần (thất trảm sớ) nhưng không được chấp thuận. ông treo ấn, từ quan về quê dạy
học, viết sách. Ông không vì học trò làm quan to mà dựa dẫm, luôn thẳng thắn phê bình
những học trò thiếu lễ độ.  Tấm gương về lối sống trung thực, bất chấp khó khăn vân
đấu tranh cho lẽ phải…
MỘT SỐ DẠNG ĐỀ

- Con người từ bao đời nay luôn khao khát tình yêu thương, luôn kiếm tìm hạnh
phúc.
- Tình thương là hạnh phúc của con người:
- Tình thương là gì? ( tình thương là những tình cảm đẹp đẽ và nồng nhiệt của con
người, nó làm cho con người có trách nhiệm và gắn bó với nhau hơn. Nó có thể là tình
cảm gia đình, bạn bè, tình yêu đôi lứa… và cao hơn cả là tình thương của con người với
con người).
- Hạnh phúc là gì? ( Đây là một khái niệm khá trừu tượng, có nhiều định nghĩa:
Đối với người bộ hành giữa sa mạc thì hạnh phúc là những giọt nước mát lành, xua tan
đi cơn khát. Đối với những người nghèo khổ hạnh phúc là mỗi ngày đều có đủ lương
thực để ăn. Đối với nhiều người, hạnh phúc bắt đầu từ điều đơn giản nhất khi mỗ sớm
mai thức dậy thấy mình được tồn tại trên cõi đời này….).
- Tại sao tình thương là hạnh phúc của con người?
- Mở rộng vấn đề: đối với những người trẻ tuổi, chúng ta lại cần tình yêu thương
hơn hết thảy.
- Bài học rút ra cho bản thân.
- Khẳng định sức mạnh của tình yêu thương, tình yêu thương chính là niềm hạnh
phúc quý giá nhất của đời người.
- Con người cần biết yêu thương nhau để tạo nên cộng đồng lành mạnh, phát triển.
GV : Nguyễn Phước Thanh – Tổ Văn – Trường THPT Cao Lãnh 2
Ôn tập tốt nghiệp THPT phần NLXH
4. “Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động”. Ý kiến của nhà văn Pháp
M. Xi-xê-rông gợi cho anh chị những suy nghĩ gì về việc tu dưỡng và học tập của
bản thân?
Bài văn cần nêu được các ý chính sau:
- Giới thiệu ý kiến của nhà văn.
- Đó là ý kiến có ý nghĩa lớn đối với quá trình tu dưỡng và rèn luyện của con
nguời đặc biệt là người học sinh.
- Đức hạnh là gì? (Đạo đức và tính nết tốt).
- Hành động là gì?

sống để sống có ích.
- Bài học rút ra cho bản thân:
+ Khẳng định rằng mục đích học tập do UNESCO đề xướng là tiến bộ và thực sự
phù hợp thực tế, bám sát những yêu cầu của cuộc sống.
+ Mỗi công dân trên thế giới cần có sự định hướng chung về mục đích học tập để
lạo ra những động lực học tập tốt đẹp góp phần xây dựng và phát triển thế giới.
6. Anh (chị) có suy nghĩ gì về hiện tượng “nghiện” karaoke và intơnet trong giới trẻ
hiện nay?
GV : Nguyễn Phước Thanh – Tổ Văn – Trường THPT Cao Lãnh 2
Ôn tập tốt nghiệp THPT phần NLXH
Dàn bài:
a. Mở bài:
Nêu hiện tượng: nhiều học sinh, sinh viên hiện nay “nghiện” karaoke và internet,
chểnh mảng chuyện học hành, tu dưỡng.
b.Thân bài:
- Tác dụng của karaoke và internet.
- Mặt trái của karaoke và internet.
- Hiện tượng giới trẻ nghiện karaoke và internet rất đáng phê phán.
- Nguyên nhân:
+ Chưa xác định được lí tưởng sống đúng đắn, ham vui chơi, đua đòi, lười biếng,
quen thói hưởng thụ.
+ Chưa được giáo dục tốt.
-Bàn luận:
+ Phê phán những tác hại của hiện tượng đó : tiêu phí thời gian, tiền bạc; lười
học, lây nhiễm những tư tưởng không lành mạnh; trí tuệ và nhân phẩm sa sút,..
+ Nêu những tấm gương học tập tốt, biết sử dụng những hoạt động đó vào việc
có ích và phù hợp.
c. Kết bài:
- Bạn trẻ không nên dành thời gian cho karaoke và internet vô bổ.
- Rút ra bài học cho bản thân.

+ Để không lãng phí thời gian và tiền bạc.
+ Để thúc đẩy sự tiến bộ xã hội.
- Làm sao để phong trào “nói không với những tiêu cực trong thi cử và bệnh
thành tích trong giáo dục” đạt kết quả tốt?
- Rút ra bài học cho bản thân : là học sinh, là đối tượng quan trọng của cuộc vận
động cần có ý thức học tập tốt và hưởng ứng cuộc vận động.
- “Nói không với những tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”
là cuộc vận động có ý nghĩa thiết thực góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, thúc đẩy
tiến bộ xã hội.
- Mỗi cá nhân trong xã hội có trách nhiệm tham gia, hưởng ứng cuộc vận động để
thực hiện tốt trách nhiệm của bản thân đối với cộng đồng.
9. Một số bạn trẻ hiện nay cho rằng : “Trước hết phải là sống cho mình”. Theo anh
(chị), trách nhiệm của bản thân khác với tính vị kỷ như thế nào?
Bài văn cần nêu được các ý chính sau:
- Con người cần biết sống cho bản thân nhưng nếu đề cao cá nhân quá mức sẽ dẫn
đến tính ích kỉ. Có trách nhiệm với bản thân ngược lại hẳn với tính ích kỉ.
- Ích kỉ là chỉ biết lo cho mình, vì quyền lợi của mình mà bất chấp mọi hành động,
dù hành động đó có gây ảnh hưởng xấu đến người khác.
- Có trách nhiệm với bản thân là biết làm những việc có tác dụng tốt đối với sự
phát triển của bản thân : sức khỏe, nhân cách đạo đức. Có trách nhiệm với bản thân thể
hiện sự tự trọng của mỗi người.
10. “Giá trị của con người không ở chân lí người đó sở hữu hoặc cho rằng mình sở
hữu, mà ở chỗ gian khó chân thành người đó nhận lãnh trong khi đi tìm chân lí”.
(Let-xinh).
Bài văn cần nêu được các ý chính sau:
- Con người luôn khao khát được nhận thức bản thân và thế giới, vì vậy, suốt đời
con người mong mỏi đi tìm những giá trị cao đẹp của cuộc đời.
- Nếu con người bằng lòng với những giá trị mình sẵn có (sở hữu) nghĩa là con
người đã dừng lại hành trình tìm kiếm, khi đó, con người thất bại.
- Phải biết không ngừng vượt qua gian khó trên hành trình gian lao kiếm tìm vẻ

Cần nêu được các ý chính sau:
- Phẩm chất văn hóa được biểu hiện trong chính nhân cách của mỗi con người.
- Một trí tuệ có văn hóa không chỉ bằng việc học tập, tiếp thu tri thức, tích lũy vốn
cho bản thân mà cơ bản cần phải mở rộng cánh cửa đời sống tâm hồn để hòa nhập, nắm
bắt, am hiểu thấu đáu thế giới xung quanh.
13. Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý nghĩa của câu nói sau:
“Đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi
e sông” (Nguyễn Bá Học).
Cần nêu được các ý chính sau:
- Ý nghĩa khái quát của câu nói: Khẳng định và nhấn mạnh yếu tố tinh thần và tư
tưởng của con người đối với công việc. Khi tư tưởng thông suốt, tinh thần vững vàng thì
con người sẽ có quyết tâm cao, có ý chí mạnh mẽ để vượt qua mọi khó khăn, thử thách
trong cuộc sống cũng như trong công việc.
- Bộc lộ ý kiến cá nhân về câu nói này và có những nhận xét, đánh giá về tinh
thần, thái độ của thế hệ trẻ ngày nay khi giải quyết những vướng mắc khó khăn trong
công việc, cuộc sống.
14. “Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên đất nước muôn đời…”
(Đất Nước – Trích Trường ca Mặt đường khát vọng- Nguyễn Khoa Điềm)
Dựa vào những câu thơ trên, anh (chị) hãy phát biểu trong một bài văn ngắn ý
kiến về trách nhiệm của thế hệ thanh niên hiện nay với đất nước.
Cần nêu được các ý chính sau:
- Đất nước kết tinh, hóa thân trong mỗi con người : con người phải có tinh thần
cống hiến, có trách nhiệm đối với sự trường tồn của quê hương, xứ sở.
- Suy nghĩ của cá nhân về lời nhắn nhủ trong câu thơ trên.
15. Trình bày trong một bài văn ngắn suy nghĩ của anh (chị) về ý nghĩa của nhận
định : “Thất bại là mẹ thành công”.
Cần nêu được các ý chính sau:

thực hiện được ước mơ một cách dễ dàng. Vì thế, mỗi chúng ta hãy cố gắng vươn lên,
vượt lên chính mình để thực hiện điều ao ước của mình, dù là nhỏ nhoi đi chăng nữa.
18. Viết một bài văn ngắn suy nghĩ của anh (chị) về câu nói của A. Lin – côn:
“Xin hãy dạy cho con tôi chấp nhận : thi rớt còn vinh dự hơn gian lận trong thi
cử”.
Cần nêu được các ý chính sau:
- Trong cuộc sống, con người ta đôi khi phải biết chấp nhận để có thể đem lại
nhiều điều tốt đẹp trong cuộc sống.
- Câu nói của A. Lin-côn, lãnh tụ vĩ đại của cách mạng giải phóng dân tộc Mĩ,
hướng đến con người (đặc biệt là thế hệ học sinh) đến sự trung thực trong học tập, thi cử.
- Làm một người trung thực, dù bị trượt trong thi cử ta vẫn có thể học lại để có thể
có kiến thức thật sự cho mình.
- Gian lận trong thi cử giúp ta đỗ trong kì thi nào đó nhưng ta lại không có kiến
thức và đến lúc nào đó ta sẽ bị đào thải.
19. Viết một bài văn ngắn nêu hiểu biết của anh (chị) về ý kiến sau:
“Cái chết không phải là điều mất mát lớn nhất trong cuộc đời. Sự mất mát lớn
nhất là bạn để cho tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống”.
Cần nêu được các ý chính sau:
- Nhấn mạnh, đề cao cách sống có mục đích, lí tưởng, có cách ứng xử tốt đẹp.
- Sống trong cuộc đời mà tâm hồn khô cằn, thiếu đi tình yêu thương, niềm tin, hi
vọng – đó mới là điều mất mát lớn nhất của con người.
- Nêu suy nghĩ về hành động của bản thân, tu dưỡng đạo đức, có ý thức bồi đắp
làm cuộc sống tinh thần, có trách nhiệm với cộng đồng và bản thân.
GV : Nguyễn Phước Thanh – Tổ Văn – Trường THPT Cao Lãnh 2