PHÒNG GD&ĐT TAM DƯƠNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÂN HỘI

HỒ SƠ ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2018-2019

Tên sáng kiến: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập
trong dạy học môn Toán ở Tiểu học
Tác giả sáng kiến: Nguyễn Thị Thu Hằng
Chức vụ: Tổ phó tổ 4+5
Đơn vị: Trường Tiểu học Vân Hội, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh
Phúc.
HỒ SƠ GỒM CÓ:
1. Đơn đề nghị công nhận Sáng kiến cấp huyện
2. Báo cáo kết quả nghiên cứu, ứng dụng sáng kiến.
3. Giấy chứng nhận Sáng kiến cấp cơ sở.

Tam Dương, năm 2019


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------ĐƠN ĐỀ NGHỊ
CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN
Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến huyện Tam Dương
Tên tôi là: Nguyễn Thị Thu Hằng
Chức vụ (nếu có): Tổ phó tổ 4 + 5
Đơn vị/địa phương: Trường Tiểu học Vân Hội
Điện thoại: 0989903619
Tôi làm đơn này trân trọng đề nghị Hội đồng Sáng kiến huyện Tam
Dương, tỉnh Vĩnh Phúc xem xét và công nhận sáng kiến cấp huyện cho tôi đối

BÁO CÁO KẾT QUẢ
NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1. Lời giới thiệu
Trong chương trình giáo dục Tiểu học, cùng với môn Tiếng Việt và một số
môn học khác, môn Toán có vị trí quan trọng, góp phần to lớn trong quá trình
đào tạo nên những con người phát triển toàn diện.
Trong quá trình dạy học, người giáo viên muốn học sinh học tốt được môn
Toán thì không nên chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong
sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách dập
khuôn, máy móc làm cho học sinh học tập một cách thụ động mà cần có những
cách thức dạy học mới. Nếu chỉ dạy học theo kiểu thầy thuyết trình, học sinh
ngồi nghe thì quá trình học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và
kết quả học tập sẽ không cao. Đây có thể coi là một trong những nguyên nhân
cản trở sự phát triển các em thành những con người năng động, tự tin, sáng tạo
sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày.
Giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở
bậc Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh.
Vì vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách
lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập. Trò chơi học tập là một
hoạt động mà các em hứng thú nhất. Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội
những tri thức toán học một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách
vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm.
Khi đưa ra được các trò chơi toán học một cách thường xuyên, khoa học thì chắc
chắn chất lượng dạy học môn Toán sẽ ngày càng nâng cao.
Môn Toán được đánh giá là một môn học khô khan với có nhiều con số, bài
toán, phép tính đòi hỏi học sinh phải suy nghĩ và thật sự tập trung mới học được
vì vậy mà có một số em sợ học môn Toán.
Chính vì những lý do nêu trên mà tôi đã chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm
với tiêu đề “Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn
Toán ở Tiểu học” để nghiên cứu và áp dụng trực tiếp vào lớp chủ nhiệm của

tập của trẻ.
Môn Toán có tầm quan trọng to lớn. Nó là bộ môn khoa học nghiên cứu có
hệ thống phù hợp với hoạt động nhận thức của con người.
Môn Toán có khả năng giáo dục rất lớn trong việc rèn luyện phương pháp
suy nghĩ, phương pháp suy luận loogic, thao tác tư duy cần thiết để con người
phát triển toàn diện, hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người lao động trong
thời đại mới.
b) Đặc điểm tâm lý của học sinh Tiểu học
2


- Học sinh Tiểu học với sự tập trung khá yếu, dễ chán, các em tiếp thu
nhanh nhưng cũng nhanh quên khi không tập trung cao độ. Vì vậy nguời giáo
viên phải tạo ra hứng thú trong học tập cho các em và thường xuyên giúp các em
luyện tập.
- Học sinh Tiểu học rấtt dễ xúc động và thích tiếp xúc với một sự vật, hiện
tượng nào đó nhất là những hình ảnh tạo ra cảm xúc mạnh.
- Trẻ hiếu động, ham hiểu biết cái mới nên dễ tạo ra cảm xúc mới song các
em lại chóng chán. Do vậy trong dạy học, giáo viên phải sử dụng nhiều phương
pháp dạy học, trong đó có phương pháp tổ chức các trò chơi học tập để củng cố
khắc sâu kiến thức.
7.1.2. Cơ sở thực tiễn
a) Về phía giáo viên
Đa số giáo viên đã có ý thức tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm nhằm
phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập.
Các hình thức tổ chức dạy học nhẹ nhàng. Tuy nhiên, việc tổ chức trò chơi trong
dạy học toán chưa được chú ý đúng mức mà mới chỉ ở các tiết thao giảng và một
số ít tiết dạy học khác. Có tình trạng trên một mặt là giáo viên chưa thấy hết
được ý nghĩa tác dụng của các trò chơi trong dạy học môn Toán. Mặt khác, để tổ

tập vào bài dạy, tạo được hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập, tiếp thu
kiến thức mới.
b) Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi kể trên, khi áp dụng các trò chơi học tập vào dạy
học môn Toán, còn một số khó khăn như sau :
- Cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học chưa thực sự đáp ứng đủ nhu cầu dạy
học. Đồ dùng để tổ chức các trò chơi đa số do tôi tự làm, mất nhiều thời gian
cho việc làm đồ dùng.
- Trình độ tiếp thu của học sinh không đồng đều nên việc tổ chức trò chơi
cho các em còn khá nhiều khó khăn, mất nhiều thời gian để hướng dẫn.
7.1.4. Giải pháp khắc phục
Để nâng cao kết quả dạy học toán thông qua trò chơi học tập khi tổ chức
và thiết kế trò chơi phải đảm bảo các yếu tố sau:
a) Thiết kế trò chơi toán học sao cho phù hợp với nội dung từng bài học
Để tổ chức trò chơi học tập cho môn toán nói chung và cho từng khối lớp
nói riêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi
tiết học cụ thể để đưa ra các trò chơi cho phù hợp. Song muốn tổ chức được trò
chơi trong dạy toán có hiệu quả cao thì đòi hỏi người giáo viên phải có kế hoạch
chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, cặn kẽ và đảm bảo các yêu cầu sau:
4


+ Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục.
+ Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học.
+ Trò chơi phải phù hợp với tâm sinh lí học sinh, phù hợp với khả năng
người hướng dẫn, sự chuẩn bị của GV và cơ sở vật chất của nhà trường.
+ Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú.
+ Trò chơi phải được chuẩn bị chu đáo.
+ Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh.
b) Cấu trúc của Trò chơi học tập

(mấy đội chơi), quản trò, trọng tài.
- Các dụng cụ dùng để chơi (giấy khổ to, quân bài, thẻ từ, cờ…)
- Cách chơi: Từng việc làm cụ thể của người chơi hoặc đội chơi, thời gian
chơi, những điều người chơi không được làm…
- Cách xác nhận kết quả và cách tính điểm chơi, cách xếp giải của cuộc
chơi (nếu có)
Bước 3: Thực hiện trò chơi
Bước 4: Nhận xét sau cuộc chơi.
Bước này bao gồm những việc làm sau:
+ Giáo viên hoặc trọng tài là HS nhận xét về thái độ tham gia trò chơi của
từng đội, những việc làm chưa tốt của các đội để rút kinh nghiệm.
+ Trọng tài công bố kết quả chơi của từng đội, cá nhân và trao phần thưởng
cho đội đoạt giải.
+ Một số học sinh nêu kiến thức, kỹ năng trong bài học mà trò chơi đã thể
hiện.
d) Một số điều cần lưu ý
Sử dụng trò chơi học tập là phương pháp có thể vận dụng để dạy học ở tất
cả các lớp của bậc học phổ thông, trong đó có dạy học Toán ở Tiểu học.
Khi sử dụng phương pháp này, GV cần chú ý một số điểm sau:
- Lựa chọn hoặc tự thiết kế trò chơi đảm bảo:
+ Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục
+ Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học
+ Trò chơi phải phù hợp với tâm lý học sinh , phù hợp với khả năng người
hướng dẫn và cơ sở vật chất của nhà trường.
6


+ Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú
+ Trò chơi phải được chuẩn bị chu đáo
+ Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh


Cứ làm như thế nếu bạn nào nói sai thì phải nhảy lò cò một vòng từ chỗ của
mình lên bảng, làm động tác bò nhúng dấm, con cò, gia đình nhà gà, ... Kết thúc
khen và thưởng một tràng pháo tay cho những bạn nói đúng và nhanh.
Lưu ý:
+ Trò chơi này không cần phải chuẩn bị đồ dùng, giáo cụ...
+ Trò chơi này có thể áp dụng được vào nhiều bài và có thể thay đổi hình
thức “truyền”.
+ Trò chơi này không cầu kỳ nhưng vẫn gây được không khí vui, sôi nổi,
hào hứng trong giờ học cho các em.
* Trò chơi “Ai nhiều điểm nhất ?” (Điểm được tính bằng cờ)
Mục đích : Luyện tập củng cố kỹ năng cộng (trừ), nhân, chia.
Chuẩn bị
+ 2 cây chậu cảnh có đánh số 1, 2
+ Một số bông hoa bằng giấy màu cứng, mặt trước màu trắng ghi các phép
tính như :
537,7 + 12,86

54,38 x 29

5618 – 15,73

2480 : 5,7

4680 + 1,527

34158 – 3260,1

346,46 – 12,45



542
542

293
293

110
110
105
105

2900
30 x 8 + 50

500 + 6 x 7
Mục đích : Luyện tập củng cố kỹ năng tính giá trị của biểu thức
Chuẩn bị
+ Hình ảnh các con vật
+ Hình các ngôi nhà

9


+ Một số biểu thức như hình vẽ
+ Bút dạ
+ Đồng hồ theo dõi thời gian
+ Chọn 3 học sinh làm giám khảo và thư ký
Cách chơi : Chọn 2 đội chơi, mỗi đội 4 em. Khi nghe hiệu lệnh "Bắt đầu",
hai đội lần lượt cử người nối tiếp nhau lên tính giá trị của biểu thức, nối biểu

Chuẩn bị
+ 5 tấm thẻ
+ Bút dạ
Cách chơi
Đặt lên bàn 4 tấm thẻ. Từng bạn trong nhóm nối tiếp nhau viết một chữ số
bất kì (1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8) lên mỗi tấm thẻ.
Từng bạn lần lượt ghép các tấm thẻ (bắt đầu từ số mình đã viết) và đọc to
số vừa lập được.
Với 4 tấm thẻ đó, đố bạn sắp xếp các tấm thẻ sao cho lập được số bé nhất,
ghi số đó vào vở.
Trả lời câu hỏi: Số bé nhất, số lớn nhất vừa lập được gồm có bao nhiêu chục
nghìn? Bao nhiêu nghìn? Bao nhiêu trăm? Bao nhiêu chục? Bao nhiêu đơn vị?
Nhóm nào thực hiện đúng và nhanh nhất là thắng cuộc.
* Trò chơi: Xếp hàng thứ tự (Áp dụng cho các tiết học: So sánh các số)
Mục đích: Giúp học sinh củng cố cách so sánh và sắp xếp các số thập
phân, phân số theo thứ tự từ bé đến lớn và ngược lại.
Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị 2 lá cờ hiệu (Cờ giấy nhỏ, 2 lá có màu khác
nhau)
Học sinh mỗi đội 5 mảnh bìa (Có kích thước 10 x 15 cm) trong mỗi mảnh
bìa có ghi các số thập phân, phân số lớn bé khác nhau. (mỗi đội 5 em)
Thời gian chơi: 3 phút

11


Cách chơi: Hai đội trưởng lên nhận bìa của tổ và phát bìa cho mỗi bạn ở
đội mình. Giáo viên yêu cầu hai đội quan sát, tự so sánh các số vừa nhận trong
nhóm với nhau (trong 1, 2 phút ). Khi GV hô hiệu lệnh và giơ 2 lá cờ trên 2 tay
về hai phía (sang ngang) yêu cầu các em nghe, giơ biển lên cao và xếp mỗi đội
một hàng ngang, bắt đầu từ GV. Khi thầy đưa 2 lá cờ song song về phía trước

Mục đích: Luyện kĩ năng tính các phép tính cộng, trừ, nhân, chia, đã học
Chuẩn bị
+ 1 bảng phụ hoặc 1 tờ bìa cứng ghi nội dung như sau:

99 + 1 = …
(35 + 21) : 7 = …

35 : 7 + 21 : 7 = …

(24 + 32) : 4 = …

24 : 4 + 32 : 4 = …

(15 + 6) : 3 = …

15 : 3 + 6 : 3 = …

Cách chơi
+ Phấn màu hoặc bút dạ
+ Chọn 2 đội chơi . Mỗi đội 3 em lên bảng, có nhiệm vụ điền kết quả vào
các phương trình. Khi nghe hiệu lệnh “Bắt đầu” 2 đội bắt đầu nhẩm nhanh rồi
ghi kết quả vào từng phép tính một, em này điền xong thì lại đến em khác, từ
dưới lên: cứ như vậy đội nào leo lên dốc “99 + 1”trước là đội đó thắng cuộc.
+ Nếu đội leo lên đỉnh dốc trước mà làm không đúng hết thì ta tính số bậc
(làm phép đúng) của cả hai đội để lựa chọn.
+ Đội thắng cuộc được thưởng 1 tràng pháo tay. Đội thua cuộc thì phải hát
tặng các bạn 1 bài hát hoặc làm các động tác tạo không khí học tập vui vẻ trước
lớp.
Lưu ý: Trò chơi này có thể áp dụng chơi khởi động trong nhiều bài học nội
dung khác nhau ta chỉ cần thay các phép tính phù hợp là được.


A

C

H

B

C

+ Nhóm nào thực hiện đúng và nhanh hơn là thắng cuộc.
* Ví dụ 2: Lớp 4 - Bài 87: Diện tích hình thoi
+ Cho bốn hình tam giác, mỗi hình như hình sau :
Hãy ghép 4 hình tam giác đó thành
Một hình thoi

Một hình chữ nhật

* Trò chơi “Số hay chữ ?”
Ví dụ: Lớp 4 – bài 100: Ôn tập về các phép tính với số tự nhiên

14

I


Mục đích: Luyện tập củng cố về biểu thức có chứa chữ ; cộng (trừ) với
(cho) số 0 ; tính chất giao hoán, kết hợp của phép cộng.
Chuẩn bị

đúng gà con của mình (sao cho phép tính trên mình gà mẹ tương ứng với kết quả
tính trên mình gà con). Cặp nào tìm đúng, nhanh nhất sẽ thắng cuộc. Cặp nào
tìm sai sẽ bị phạt và nhảy lò cò.
* Trò chơi “Vui cùng đường gấp khúc” (Bài Đường gấp khúc lớp 2)
Mục đích: Củng cố học sinh nhận biết đường gấp khúc, biết tính độ dài
đường gấp khúc.
Chuẩn bị:
15


+ 2 chiếc thước đo có chia vạch xăng – ti – mét.
+ 2 sợi dây đồng hoặc đây thép nhỏ dài 20cm.
Cách chơi:
+ Gọi 2 học sinh xung phong lên chơi (1 nam+ 1 nữ).
+ Phát cho mỗi em 1 chiếc thước và 1 sợi dây đồng.
+ Yêu cầu 2 em tìm cách uốn (nắn) sợi dây thành đường gấp khúc theo yêu
cầu của giáo viên ( VD: hai em cùng uốn sợi dây thành hai đoạn gấp khúc: một đoạn
6cm và một đoạn dài 14 cm hay uốn thành 3 đoạn: 8cm; 5cm và 7cm,….)

14cm

7 cm

6cm

5cm
8cm

Khi nghe lệnh: “Bắt đầu!” 2 em thực hiện, em nào xong đúng yêu cầu và nhanh
hơn sẽ thắng cuốc và được tuyên dương. Nếu cùng đúng và cùng xong thì sẽ có

* Trò chơi “Hái hoa toán học” (Áp dụng cho các tiết học: Diện tích hình
bình hành, Diện tích hình thang, Hình vuông, Hình hộp chữ nhật, Hình lập
phương, Ôn tập về hình học cuối năm....)
16


Mục đích
- Giúp học sinh nhớ lâu các công thức tính chu vi, diện tích các hình chữ
nhật, hình vuông, hình bình hành, hình thoi...Từ đó vận dụng linh hoạt, kết hợp
với kỹ năng tính nhẩm để tính chu vi, diện tích của hình với số đo cho trước …
- Phát triển khả năng diễn đạt rõ ràng, mạch lạc.
Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị một cây cảnh đặt lên bàn giáo viên làm cây
hoa. Treo sẵn trên cây các bông hoa được cắt bằng giấy màu trong có ghi nội
dung câu hỏi. (Tuỳ theo nội dung bài học để giáo viên chọn nội dung ghi trong
hoa)
Ví dụ: Khi dạy bài: “Ôn tập hình học” ở cuối năm giáo viên có thể chọn
nội dung:
+)

Muốn tìm diện tích hình vuông
Một cạnh nhân bốn ra ngay khó gì?

Bạn hãy cho biết hai câu thơ trên đúng hay sai ? Hãy tính nhẩm nhanh
diện tích hình vuông mà cạnh bằng 30m?
+)

Nêu quy tắc tính diện tích hình bình hành?

+) Đố bạn điền tiếp những từ thích hợp và chỗ trống trong bài thơ sau :
Diện tích chữ nhật là gì ?

Thời gian chơi: 3 - 5 phút.
Cách chơi: Chơi thi đua giữa cá nhân. Học sinh xung phong lên hái hoa và
đọc to, rõ ràng nội dung câu hỏi cho cả lớp cùng nghe sau đó mới trả lời kết quả.
Nếu bạn hái hoa trả lời chính xác, diễn đạt trôi chảy, gọn gàng, các bạn ở dưới
lớp vỗ tay thật to để cổ vũ cho bạn. Nếu bạn trả lời đúng kết quả nhưng diễn đạt
chưa mạch lạc, thì lớp vẫn vỗ tay khuyến khích bạn song nhỏ và ngắn hơn. Nếu
bạn trả lời sai giáo viên gợi ý vẫn không trả lời được thì phải nhảy cò cò về chỗ.
* Trò chơi “Bác đưa thư”
Mục đích: Giúp cho học sinh thuộc lòng các bảng cộng, trừ, nhân, chia và
kết hợp rèn thói quen nói từ “Cám ơn!” khi được người khác giúp đỡ mình.
Chuẩn bị
+ Các tấm thẻ bìa ghi “số nhà” (là kết quả các phép tính )
+ Các phong bì thư , mỗi chiếc ghi một phép tính mà kết quả là các “số nhà”
+ Một tấm biển ghi “Nhân viên Bưu điện”.
Cách chơi
+ Gọi một số em lên tham gia chơi, phát cho các em các tấm thẻ ghi “số nhà”
+ Chọn 1 em đóng vai bác đưa thư là nhân viên bưu điện đeo tấm biển “Nhân
viên Bưu điện” và cầm các phong bì thư.
Bắt đầu chơi thì lần lượt từng em cầm thẻ ghi số nhà nói: “ Bác đưa thư ơi,
cháu có thư không ạ? Bác đưa giúp cho cháu, cháu ở số nhà 34 ạ!” Khi nói đến câu
34 thì giơ thẻ thẻ cho cả lớp xem. Lúc này nhiệm vụ của bác đưa thư là nhẩm thật
nhanh và tìm chiếc phong bì có ghi phép tính mà kết quả là số nhà bạn đó (số 34)
đưa cho bạn đó, nếu phép tình và kết quả là đúng thì chủ nhà nói lời “Cảm ơn” bác
đưa thư. Cứ như thế trò chơi tiếp tục.

18


Tóm lại: Để dạy học tốt theo hướng đổi mới, lấy học sinh làm trung tâm,
người giáo viên cần có sự tìm tòi, sáng tạo, thiết kế bài dạy sao cho dễ hiểu nhất,

tất cả học sinh đều được làm việc.
19


10. Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến
10.1. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp
dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: “Một số kinh nghiệm tổ chức trò
chơi học tập trong dạy học môn Toán ở Tiểu học” tôi thấy kết quả mà mình
thu được rất khả quan, các em học tập ngày càng tiến bộ. Tôi đã tạo được hứng
thú học tập cho các em, giúp các em phát huy được tính chủ động, sáng tạo
trong học tập và ngày càng yêu thích học tập môn Toán.
Dưới đây là bảng so sánh kết quả giáo dục môn Toán trước và sau khi áp
dụng sáng kiến:
Bảng so sánh kết quả giáo dục môn Toán lớp 5D
(năm học 2017 – 2018) trước và sau khi áp dụng sáng kiến

Tổng số
HS

Thời gian

Hoàn thành
tốt

Hoàn thành

Chưa hoàn
thành


29

15

51,7

13

44,8

1

3,5

Cuối năm

29

20

69,1

9

30,9

0

0,0


36

10

27,8

23

63,9

3

8,3

Cuối học kì 1

36

20

55,6

16

44,4

0

0,0


dụng sáng kiến lần đầu
Số
TT

Tên tổ chức/ cá nhân

Địa chỉ

Phạm vi/Lĩnh vực
áp dụng sáng kiến

1

Lớp 5D (năm học 2017 – 2018)
trường Tiểu học Vân Hội

Tam Dương – Học sinh lớp 5D/
Vĩnh Phúc
môn Toán.

2

Lớp 5C (năm học 2018 – 2019)
trường Tiểu học Vân Hội

Tam Dương – Học sinh lớp 5C/
Vĩnh Phúc
môn Toán

Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm mà tôi đã áp dụng trong các năm học