THỰC HÀNH VỀ
THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ
Nguyễn Tất Đông
11/6
THPT Quốc Học

“Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây.
Trước gây việc dữ tại mày,
Truyền quân bốn phía phủ vây bịt bùng.
Vân Tiên tả đột hữu xông,”
(Lục Vân Tiên)
 Thành ngữ “Tả đột hữu xông”:đánh vào
bên trái, xông thẳng bên phải, ý nói thế chủ
động tung hoành khi lâm trận.

“Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa.
Chút tôi liễu yếu đào thơ,
Giữa đường lâm phải bụi dơ đã phần.”
(Lục Vân Tiên)
Thành ngữ “liễu yếu đào thơ”: nói
thể chất của người con gái mềm mại,
yếu ớt.

“ Gặp đây đương lúc giữa đàn,
Của tiền chẳng có, bạc vàng cũng không.
Gẫm câu báo đức thù công,
Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi.”
(Lục Vân Tiên)
Thành ngữ “ Báo đức thù công”: báo

Cổ nhân dụng phương thảo tàng thư trung, dĩ tị đố
ngư, vị chi vân biên", nghĩa là: người đời xưa lấy cỏ
thơm để vào trong sách cho đỡ mối mọt, gọi là vân
biên". "Cảo thơm" trong câu thơ này có nghĩa là bản
sách hay, để tiếng thơm về sau.

“Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau
như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ giận chưa thể xả thịt, lột
da, ăn gan, uống máu quân thù; dẫu cho trăm thân ta
phơi ngoài nội cỏ, nghìn thây ta bọc trong da ngựa,
cũng nguyện xin làm.”
(Hịch tướng sĩ)
Điển tích “nghìn thây ta bọc trong da ngựa”:lấy từ
cân của Mã Viên thời Hán: Bậc trượng phu nên
chết ở giữa chiến trường, lấy da ngựa mà bọc
thây; ý nói làm trai phải đánh đông dẹp bắn, xả
thân nơi chiến trường vì nghĩa lớn.

“Nay ta bảo thật các ngươi: nên lấy việc “đặt mồi
lửa dưới đống củi” là nguy cơ; nên lấy điều “kiềng
canh nóng mà thổi rau nguội” làm răn sợ.”
(Hịch tướng sĩ)

Điển tích:“đặt mồi lửa dưới đống củi”: lấy từ một
câu văn của Hán thư: Ôm mồi lửa mà đặt dưới
đống củi rồi nằm lên trên, lửa chưa kịp cháy vẫn
cho là yên; ý nói phải cảnh giác như nằm trên đống
củi mà có mồi lửa ở dưới.

“Xót người tựa cửa hôm mai