(2)
B
+ -
S1 S2
...
(1)
B
+ -
S
...
Chương 3
CÁC CÂU LỆNH CÓ CẤU TRÚC
I. CÂU LỆNH RẼ NHÁNH
1.1. Lệnh IF
Cú pháp:
(1) IF B THEN S;
(2) IF B THEN S1 ELSE S2;
Sơ đồ thực hiện:
Chú ý: Khi sử dụng câu lệnh IF thì đứng trước từ khoá ELSE không được có dấu chấm
phẩy (;).
1.2. Lệnh CASE
Cú pháp:
Dạng 1 Dạng 2
CASE B OF
Const 1:
S
1
;
Const 2:
S
2
giá trị cuối).
Giá trị của biểu thức và giá trị của tập hằng i (i=1¸n) phải có cùng kiểu.
Khi gặp lệnh CASE, chương trình sẽ kiểm tra:
- Nếu giá trị của biểu thức B nằm trong tập hằng const i thì máy sẽ thực hiện lệnh S
i
tương
ứng.
- Ngược lại:
Dạng tiến
Biến đếm:=Min
Biến đếm<=Max
+
-
Thoát
S;INC(Biến đếm);
Dạng lùi
Biến đếm:=Max
Biến đếm>=Max
+
-
Thoát
S;DEC(Biến đếm);
+ Đối với dạng 1: Không làm gì cả.
+ Đối với dạng 2: thực hiện lệnh S
n+1
.
II. CÂU LỆNH LẶP
2.1. Vòng lặp xác định
Có hai dạng sau:
Dạng tiến
• Dạng WHILE: Trong khi biểu thức B=TRUE thì tiếp tục thực hiện công việc S.
BÀI TẬP MẪU
Bài tập 3.1: Viết chương trình nhập vào một số nguyên và kiểm tra xem số vừa nhập là số
chẵn hay số lẻ.
Uses crt;
Var x:integer;
Begin
Write('Nhap vao mot so nguyen : '); Readln(x);
If x MOD 2=0 Then
Writeln('So vua nhap vao la so chan')
Else
Writeln('So vua nhap vao la so le');
Readln;
End.
Bài tập 3.2: Viết chương trình giải phương trình bậc nhất ax+b=0
Uses Crt;
Var a,b,x : real;
Begin
Write('a = '); Readln(a);
Write('b = '); Readln(b);
If a = 0 Then { Nếu a bằng 0 }
If b = 0 Then { Trường hợp a = 0 và b = 0 }
Writeln('Phuong trinh co vo so nghiem')
Else { Trường hợp a=0 và b ≠ 0 }
Writeln('Phuong trinh vo nghiem')
Else { Trường hợp a ≠ 0 }
Begin
x:= -b/a;
Writeln('Phuong trinh co nghiem la :',x:0:2);
End;
Cách 2: Dùng vòng lặp REPEAT.
Program TinhTong;
Uses crt;
Var N,i,S:integer;
Begin
Clrscr;
Write('Nhap vao gia tri cua N :'); Readln(N);
S:=0; i:=1;
Repeat
S:=S+i;
i:=i+1;
Until i>N;
Writeln('Ket qua la :',S);
Readln;
End.
Cách 3: Dùng vòng lặp WHILE.
Program TinhTong;
Uses crt;
Var N,i,S:integer;
Begin
Clrscr;
Write('Nhap vao gia tri cua N :'); Readln(N);
S:=0; i:=1;
While i<=N Do
Begin
S:=S+i;
i:=i+1;
End;
Writeln('Ket qua la :',S);
Readln;