Vai trò của ngành công nghiệp trong phát triển kinh
tế thủ đô và các nguồn vốn phát triển công nghiệp hà
nội
1.1. Vị trí vai trò của ngành công nghiệp Hà Nội trong phát triển
kinh tế thủ đô
1.1.1. Tình hình chung về công nghiệp Hà Nội.
- Sau 15 năm đổi mới đặc biệt là những năm gần đây, nền kinh tế Hà Nội
đã thực sự khởi sắc và đạt đợc những thành tựu to lớn. Tuy còn nhiều khó khăn
và thách thức, song Hà Nội đã cùng với cả nớc vợt qua cuộc khủng hoảng kinh
tế, tạo cho Hà Nội thế và lực mới, để phát triển toàn diện, vững chắc trong
những năm đầu thế kỷ XXI.
Trong giai đoạn 1986-1990 tốc độ tăng trởng của Hà Nội là 7,1% đến
giai đoạn 1991-1995 đã đạt tới 12,5% và giai đoạn 1996-2000 tăng 10,6% là
một trong những địa phơng có tốc độ tăng trởng cao. Tỷ trọng GDP của Hà Nội
trong cả nớc đã tăng từ 5,1% (năm 1990) lên 7,12% (năm 1999) và hiện chiếm
40% GDP đồng bằng sông Hồng.
Giá trị sản lợng công nghiệp tăng bình quân hàng năm là 14,4% nông
nghiệp tăng 3,9%. Nhìn chung tốc độ tăng trởng kinh tế Hà Nội luôn cao hơn
tốc độ tăng của cả nớc từ 3% - 4% mỗi năm (giai đoạn 1990 - 2000 tốc độ tăng
trởng bình quân của Hà Nội đạt 11,6% trong khi cả nớc đạt 7,7%/năm). Điều
này cho thấy vai trò đầu tầu của Hà Nội trong quá trình phát triển kinh tế đất n-
ớc. Từ một nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, quan liêu bao cấp Hà Nội đang
từng bớc xây dựng và phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận
động theo cơ chế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa.
Kinh tế Nhà nớc đang từng bớc đổi mới theo hớng chất lợng hiệu quả
khẳng định vai trò chủ đạo trong nền kinh tế. Cùng với sự phát triển của lực l-
ợng sản xuất, quan hệ sản xuất mới từng bớc đợc xây dựng và củng cố. Hệ
thống doanh nghiệp Nhà nớc đang sắp xếp lại, và đã hoàn thành cơ bản
việc chuyển đổi các hợp tác xã theo luật nhằm phát huy hiệu quả kinh tế.
Khu vực kinh tế ngoài Nhà nớc đã đợc quan tâm phát triển và có bớc tăng
trởng khá chiếm tỷ trọng 19,7% GDP của thành phố năm 1999.
8 Khoa học công nghệ 94,7 101,8 107,5
9 KD tài sản và dịch vụ 226,6 230,7 101,8
10 Quản lý nhà nớc 91,1 95,3 104,6
11 Giáo dục đào tạo 346,4 371,0 107,1
12 Y tế cứu trợ XH 112,1 153,2 107,8
13 Văn hoá - thể thao 24,6 125,9 101,1
14 Các ngành còn lại 326,9 349,5 106,9
Nguồn: Tổng cục Thống kê Hà Nội quý I/2004
Qua bảng ta thấy trong tổng sản phẩm nội địa GDP thành phố Hà Nội thì
công nghiệp chiếm 1.606,7 tỷ đồng trong quý I/2003, chiếm tỷ trọng 26% lớn
nhất trong các ngành, điều này chứng tỏ công nghiệp Hà Nội có vai trò rất to
lớn trong phát triển kinh tế thủ đô.
Để thấy đợc vai trò của công nghiệp trong phát triển kinh tế ta nghiên
cứu một số chỉ tiêu sau:
1.1.2. Vai trò công nghiệp đối với phát triển nền kinh tế Hà Nội.
* Công nghiệp Hà Nội trong quá trình hình thành và phát triển cơ cấu
kinh tế Hà Nội.
Từ năm 1995 đến năm 2002, tỷ trọng công nghiệp trong nền kinh tế chỉ
nằm trong khoảng 24 27%. Thực tế, trong vòng 6 năm, chỉ số tăng của tỷ
trọng công nghiệp trong tổng GDP của thành phố bằng khoảng 2,61% nghĩa là
bình quân mỗi năm tăng thêm 0,37%. Đó là mức thay đổi khiêm tốn trong bối
cảnh cần có sự phát triển của công nghiệp.
Biểu 1.2 Công nghiệp trong tổng GDP của Hà Nội qua các năm
(Giá hiện hành)
Đơn vị: Tỷ đồng, %
Năm 1995 1997 1999 2000 2001 2002
GDP 14.499 20.070 26.655 31.490 35.717 40.332
Trong đó
- Công nghiệp 3.494 4.877 7.117 8.562 8.950 10.773
- % so tổng GDP 24,1 24,3 26,7 27,19 25,06 26,71
ơng ứng với 48,1 nghìn ngời. Tuy số thu hút thêm này còn khiêm tốn nhng có ý
nghĩa quan trọng (vì chủ yếu họ đang làm việc trong các doanh nghiệp có trang
bị kỹ thuật và công nghệ tơng đối hiện đại).
Biểu 1.4. Lao động công nghiệp trong các ngành kinh tế quốc dân
Đơn vị :%, nghìn ng ời
Chỉ tiêu 1995 1996 2000 2001 2002 Tăng TB