L ời nói đầu

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của một loạt
xu thế mới đã có tác động tích cực tới nền kinh tế thế giới, nổi bật là xu thế phát
triển mang tính bùng nổ của Cách mạng khoa học-kỹ thuật và công nghệ, xu thế
quốc tế hoá đời sống và xu thế chuyển đổi từ đối đầu sang đối thoại,từ biệt lập
sang hợp tác.
Cùng với sự phát triển và xu hướng hội nhập quốc tế, hoạt động dịch vụ mà
trước hết là dịch vụ tài chính, dịch vụ kế toán- kiểm toán là hoạt động nhạy cảm
và có thể ưu tiên trong tiến trình hội nhập. Trong đó, kiểm toán là một loại hình
dịch vụ mới đặc biệt là trong những năm gần đây, ngành dịch vụ kế toán- kiểm
toán đã hình thành và phát triển khá mạnh mẽ ở Việt Nam. Sự lớn mạnh về số
lượng và quy mô của các công ty kiểm toán cho thấy một sức sống tiềm tàng,
một thế mạnh mà chúng ta chưa khai thác được, đặc biệt là kiểm toán Báo cáo
tài chính. Do đó, với chức năng xác minh và bày tỏ ý kiến của mình; kiểm toán
đã góp phần quan trọng vào việc đảm bảo tính trung thực, hợp lý của các Báo
cáo tài chính.
Nhưng để một cuộc kiểm toán được thực hiện có chất lượng và hiệu quả thì
trước hết chúng ta phải có một kế hoạch và các phương pháp kiểm toán đầy đủ,
hợp lý. Việc lập kế hoạch và thiết kế các phương pháp kiểm toán là nhằm chuẩn
bị những điều kiện cơ bản trong tổ chức công tác kiểm toán, bởi nó không chỉ
xuất phát từ yêu cầu chính của việc quản lý mà còn đảm bảo thực hiện theo
nguyên tắc đã được quy định thành chuẩn mực đòi hỏi các kiểm toán viên phải
tuân theo để đạt đến một quy trình kiểm toán thống nhất và hợp lý.
Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, hành lang pháp lý cho hoạt động kiểm
toán chưa đầy đủ, nội dung, quy trình cũng như phương pháp được vận dụng
trong các cuộc kiểm toán mới ở giai đoạn đầu, nguồn tài liệu thiếu cả về số
lượng, tính đồng bộ và hạn chế về mặt chất lượng. Do vậy, kế hoạch kiểm toán
- 1 –
cần được coi trọng để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của cuộc kiểm toán. Thực
tiễn hoạt động kiểm toán ở nước ta trong những năm vừa qua cho thấy kế hoạch

Để đảm bảo tính hiệu quả, kinh tế và tính hiệu lực của từng cuộc kiểm
toán cũng như để thu thập bằng chứng kiểm toán đầy đủ và có giá trị làm căn
cứ cho kết luận của kiểm toán viên về tính trung thực và hợp lý của số liệu trên
Báo cáo tài chính, cuộc kiểm toán thường được tiến hành theo quy trình gồm ba
giai đoạn như sau:
- Lập kế hoạch và thiết kế các phương pháp kiểm toán
- Thực hiện kế hoạch kiểm toán
- Hoàn thành kiểm toán và công bố báo cáo kiểm toán
Sơ đồ 1: Ba giai đoạn của một cuộc kiểm toán báo cáo tài chính. Trong đó lập kế hoạch kiểm toán là giai đoạn đầu tiên mà các kiểm toán viên
cần thực hiện trong mỗi cuộc kiểm toán nhằm tạo ra các điều kiện pháp lý cũng
như các điều kiện cần thiết khác cho kiểm toán.
- 3 –
Giai đoạn III
Hoàn thành kiểm toán và công bố báo cáo kiểm toán
Giai đoạn I
Thực hiện kế hoạch kiểm toán
Giai đoạn I
Lập kế hoạch và thiết kế phương pháp kiểm toán
3. Ý nghĩa của lập kế hoạch kiểm toán và là nhân tố quan trọng đối với hoạt
động kiểm toán nước ta:
Lập kế hoạch kiểm toán là giai đoạn đầu tiên của một cuộc kiểm toán. Giai
đoạn lập kế hoạch kiểm toán bao gồm các công việc tìm hiểu về đơn vị được
kiểm toán. Từ đó xác định kế hoạch tiến hành công việc kiểm toán, trong đó bao
gồm : kế hoạch chiến lược và kế hoạch chi tiết để tiến hành kiểm toán.
Lập kế hoạch kiểm toán có ý nghĩa rất quan trọng. Nó trợ giúp rất tích cực đối
với mọi cuộc kiểm toán, chi phối chất lượng và hiệu quả của cuộc kiểm toán.
Ý nghĩa của giai đoạn này được thể hiện :

II. Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát
1. Chuẩn bị cho kế hoạch kiểm toán :
Quy trình kiểm toán được bắt đầu khi kiểm toán viên và công ty kiểm
toán thu nhận một khách hàng. Thu nhận khách hàng là một quá trình gồm 2
bước:
- Thứ nhất, phải có sự liên lạc giữa kiểm toán viên với khách hàng tiềm
năng mà khách hàng này yêu cầu được kiểm toán và khi có yêu cầu kiểm toán,
kiểm toán viên phải đánh giá liệu có chấp nhận đó hay không?
- Thứ hai, đối với những khách hàng hiện tại, kiểm toán viên phải quyết
định liệu có tiếp tục kiểm toán hay không?
- 5 –
Chuẩn bị cho kế hoạch kiểm toán
Đánh giá tính trọng yếu, rủi ro kiểm toán
Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát
Lập kế hoạch kiểm toán toàn diện và soạn thảo chương trình
kiểm toán
Thu thập thông tin cơ sở
Thu thập thông tin về nghĩa vụ pháp lý của khách hàng và thực
hiện các thủ tục phân tích
Trên cơ sở đã xác định được đối tượng khách hàng có thể phục vụ cho
tương lai, Công ty kiểm toán sẽ tiến hành các công việc cần thiết để chuẩn bị lập
kế hoạch kiểm toán bao gồm: Đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán, nhận
diện các lý do kiểm toán, lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán và ký hợp đồng
kiểm toán.
1.1. Đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán
Kiểm toán viên phải đánh giá xem việc chấp nhận một khách hàng mới
hay tiếp tục kiểm toán cho một khách hàng cũ có làm tăng rủi ro cho hoạt động
của kiểm toán viên hay hại đến uy tín của công ty kiểm toán hay không?
Để làm được điều đó, kiểm toán viên phải tiến hành các công việc như
sau: