Chuyên đề tốt nghiệp
MỤC LỤC
TÀI LIỆU THAM KHẢO.....................................................................................54........2
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.............................................................................3
................3
DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU............................................................4
LỜI NÓI ĐẦU............................................................................................................................1
1.1Khái quát về tổ chức công tác kiểm toán báo cáo tài chính do công ty
TNHH kiểm toán và tư vấn DCPA thực hiện.....................................................3
Thiết kế chương trình kiểm toán........................................................................................8
Thực hiện kiểm toán.........................................................................................................10
Kết thúc kiểm toán............................................................................................................11
1.1.2 Tổ chức các phần hành trong kiểm toán và mối quan hệ giữa các phần hành trong
kiểm toán báo cáo tài chính do công ty kiểm toán DCPA thực hiện...............................12
3.................................................................................................................................................17
Các mẫu cần chọn.....................................................................................................................17
4.................................................................................................................................................19
Thời gian thực hiện kiểm toán..................................................................................................19
1.3.1 Kế hoạch kiểm toán tổng quát và chương trình kiểm toán khoản mục phải thu
khách hàng đối với công ty ABC.....................................................................................21
1.3.1 Kế hoạch kiểm toán tổng quát tại ABC .................................................................22
Phối hợp, chỉ đạo giám sát và kiểm tra:...................................................................................27
1.3.2 Thiết kế chương trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng...................27
1.3.3 Thực hiện chương trình kiểm toán trong kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách
hàng tại công ty khách hàng ABC....................................................................................33
To: DCPA AUDITING AND CONSULTING COMPANY ....................................41
1.3.4 Kết thúc kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán.........................................................44
Thứ nhất, về chương trình kiểm toán mẫu...............................................................................47
Thứ nhất, về chương trình kiểm toán mẫu..............................................................................49
Thứ hai, phương pháp đánh giá HTKSNB...............................................................................49
Thứ ba, trong thực hiện thủ tục phân tích........................................................................50
1.1.2 Tổ chức các phần hành trong kiểm toán và mối quan hệ giữa các phần hành trong
kiểm toán báo cáo tài chính do công ty kiểm toán DCPA thực hiện...............................12
1.2.2.1 Các công việc thực hiện trong giai đoạn lập kế hoạch..................................15
Bảng 1: Chương trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng.......................................16
3.................................................................................................................................................17
Các mẫu cần chọn.....................................................................................................................17
4.................................................................................................................................................19
Thời gian thực hiện kiểm toán..................................................................................................19
1.2.2.4 Mối quan hệ giữa kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng với các
khoản mục khác trong quy trình kiểm toán BCTC do công ty kiểm toán DCPA thực
hiện.............................................................................................................................20
1.3.1 Kế hoạch kiểm toán tổng quát và chương trình kiểm toán khoản mục phải thu
khách hàng đối với công ty ABC.....................................................................................21
1.3.1 Kế hoạch kiểm toán tổng quát tại ABC .................................................................22
Phối hợp, chỉ đạo giám sát và kiểm tra:...................................................................................27
1.3.2 Thiết kế chương trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng...................27
1.3.3 Thực hiện chương trình kiểm toán trong kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách
hàng tại công ty khách hàng ABC....................................................................................33
To: DCPA AUDITING AND CONSULTING COMPANY ....................................41
1.3.4 Kết thúc kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán.........................................................44
Thứ nhất, về chương trình kiểm toán mẫu...............................................................................47
Thứ nhất, về chương trình kiểm toán mẫu..............................................................................49
Thứ hai, phương pháp đánh giá HTKSNB...............................................................................49
Thứ ba, trong thực hiện thủ tục phân tích........................................................................50
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
Chuyên đề tốt nghiệp
2.2 Giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu
khách hàng trong kiểm toán báo cáo tài chính do công ty TNHH..............51
kiểm toán và tư vấn DCPA thực hiện...............................................................51
2.2.2. Hoàn thiện thủ tục phân tích..................................................................................51
1
Chuyên đề tốt nghiệp
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, báo cáo chuyên đề thực tập
cuối khóa của em gồm 2 chương:
Chương 1: Thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu
khách hàng trong kiểm toán báo cáo tài chính do công ty
TNHH kiểm toán và tư vấn DCPA thực hiện.
Chương 2: Nhận xét và các giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản
mục nợ phải thu khách hàng trong kiểm toán báo cáo tài chính
do công ty TNHH kiểm toán và tư vấn DCPA thực hiện.
Em xin chân thành cảm ơn TS. Phan Trung Kiên cùng toàn thể cán bộ
công nhân viên trong công ty đã tận tình giúp đỡ em trong quá trình em hoàn
thành bản báo cáo này.
Do điều kiện thời gian cũng như trình độ nhận thức còn hạn chế nên bài
viết của em sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận được sự
đóng góp của thầy giáo cũng như tập thể cán bộ công nhân viên trong công ty.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
2
Chuyên đề tốt nghiệp
CHƯƠNG 1
THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC
NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG TRONG KIỂM TOÁN
BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN
VÀ TƯ VẤN DCPA THỰC HIỆN
1.1 Khái quát về tổ chức công tác kiểm toán báo cáo tài chính do
công ty TNHH kiểm toán và tư vấn DCPA thực hiện
1.1.1 Tổ chức cuộc kiểm toán tại công ty kiểm toán DCPA
Cũng như các công ty kiểm toán khác, cuộc kiểm toán của công ty
TNHH kiểm toán DCPA cũng bao gồm 3 giai đoạn:
đốc công ty lựa chọn nhóm kiểm toán phù hợp với yêu cầu của hợp đồng
kiểm toán. Các thành viên trong nhóm kiểm toán phải đủ tiêu chuẩn về các
điều kiện sau:
- KTV có kiến thức, kinh nghiệm về ngành nghề kinh doanh của khách
hàng nói chung và khoản mục mà họ trực tiếp thực hiện nói riêng.
- Nhóm kiểm toán có những người có khả năng giám sát, quản lý nhân
viên mới một cách chặt chẽ.
- Trong quá trình kiểm toán một khách hàng, công ty kiểm toán cần
tránh thay đổi KTV của khách hàng đó. Sở dĩ như vậy vì qua quá trình
kiểm toán các KTV tích lũy được nhiều kinh nghiệm và giúp họ có
được những hiểu biết sâu sắc về công ty khách hàng. Qua đó, giúp
DCPA có nhiều thuận lợi trong quá trình phân công công việc trong các
cuộc kiểm toán tiếp theo.
Để đảm bảo và khẳng định tính độc lập của các cá nhân trước khi tiến
hành cuộc kiểm toán các KTV phải ký vào Bên bản xác nhận tính độc lập.
Điều này thể hiện tính kỹ luật luôn chấp hành luật pháp của công ty và các
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
4
Chuyên đề tốt nghiệp
KTV trong công ty.
Sau khi ký hợp đồng kiểm toán, các KTV của công ty sẽ tiến hành liên hệ
với khách hàng và gửi cho khách hàng danh sách tài liệu cần thiết để phục vụ
cho quá trình kiểm toán. Việc làm này nhằm đảm bảo rút gắn thời gian của
cuộc kiểm toán và tiết kiệm chi phí kiểm toán.
Lập kế hoạch kiểm toán: Sau khi ký kết hợp đồng kiểm toán, KTV
bắt đầu tiến hành lập kế hoạch kiểm toán. Tại DCPA kế hoạch kiểm
toán do người phụ trách kiểm toán lập ra và giám đốc là người phê
duyệt kế hoạch đó. Theo Chuẩn mực kiểm toán số 300 - Lập kế hoạch
kiểm toán, “Kế hoạch kiểm toán phải được lập cho mọi cuộc kiểm
toán. Kế hoạch kiểm toán phải được lập một cách thích hợp nhằm đảm
+ Xác định mức trọng yếu cho từng mục tiêu kiểm toán.
+ Khả năng có những sai sót trọng yếu theo kinh nghiệm của những năm
trước và rút ra từ những gian lận và sai sót phổ biến.
+ Xác định các nghiệp vụ và sự kiện kế toán phức tạp, bao gồm cả những
ước tính kế toán.
+ Nội dung, lịch trình và phạm vi các thủ tục kiểm toán.
+Ảnh hưởng của công nghệ thông tin đối với công việc kiểm toán;
• Đánh giá rủi ro:
Từ khi được khách hàng đề nghị thực hiện kiểm toán thì ngay lập tức
DCPA phải tìm hiểu đến mức độ rủi ro trong cuộc kiểm toán. Một điều chắc
chắn rằng trong tất cả các cuộc kiểm toán các sai sót, gian lận cũng như các
rủi ro luôn có thể xảy ra. Do đó, Trong mọi cuộc kiểm toán KTV phải luôn
chú ý đánh giá mức trọng yếu và rủi ro. Mức rủi ro tùy thuộc vào từng công ty
và được xác định ở các mức: cao, trung bình và thấp.
Để đánh giá mức độ rủi ro của công ty khách hàng, KTV của DCPA phải
tìm hiểu về tình hình hoạt động của ban giám đốc, trình độ của nhân viên kế
toán cũng như tính hiệu lực của HTKSNB trong công ty. Tại DCPA những
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
6
Chuyên đề tốt nghiệp
thông tin mà các KTV thu thập được về mức độ rủi ro được đưa vào hồ sơ
kiểm toán trong mục 0140 - Tìm hiểu về khách hàng.
• Đánh giá tính trọng yếu:
Sau khi đánh giá mức độ rủi ro các KTV của DCPA tiến hành đánh giá
mức độ trọng yếu trong công ty. Công việc này giúp KTV xác định được các
vấn đề sau:
+ Giúp các KTV xác định được các thủ tục kiểm toán cần áp dụng trong
quá trình kiểm toán.
+ Giúp KTV đánh giá được mức độ tổn thất trong quá trình ra quyết định
của những người sử dụng thông tin.
+ Trong trường hợp cần thiết các KTV có thể có sự giúp đỡ tư vấn của
các chuyên gia bên ngoài công ty.
- Ngoài những công việc cần được tiến hành trên trong quá trình kiểm toán
các KTV cũng cần thu thập các thông tin khác về khách hàng thông qua
việc xem xét lại kết quả của cuộc kiểm toán trước và hồ sơ kiểm toán
chung, tiến hành tham quan nhà xưởng, nhận diện các bên liên quan hay
các KTV cũng có thể liên hệ với các KTV tiền nhiệm để có thể có thêm
những hiểu biết về khách hàng.
Đối với quá trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu nói riêng và các
khoản mục khác nói chung, việc thu thập những thông tin trên là vô cùng
quan trọng. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến các công việc mà các KTV cần làm
cũng như có thể ảnh hưởng đến chất lượng của cuộc kiểm toán.
Kết thúc giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán, ban giám đốc công ty tiến
hành thiết kế chương trình kiểm toán.
Thiết kế chương trình kiểm toán
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
8
Chuyên đề tốt nghiệp
Quy trình kiểm toán chung được tiến hành gồm 3 giai đoạn: Thiết kế
chương trình kiểm toán; thực hiện kiểm toán; và Kết luận. Theo IAS 300: Lập
kế hoạch kiểm toán, “Chương trình kiểm toán là toàn bộ những chỉ dẫn cho
KTV và trợ lý kiểm toán tham gia vào công việc kiểm toán và là phương tiện
ghi chép theo dõi, kiểm tra tình hình thực hiện kiểm toán”.
Chương trình kiểm toán là những dự kiến chi tiết về các công việc kiểm
toán cần thực hiện, thời gian hoàn thành và sự phân công lao động của các
KTV cũng như dự kiến về những tư liệu, thông tin liên quan cần sử dụng và
thu thập. Một chương trình kiểm toán thường có các phần:
- Tài liệu khách hàng chuẩn bị
+ Các tài khoản kế toán liên quan đến chu trình bán hàng thu tiền, chu
trình tiền lương – nhân viên,… TK Doanh thu 511, TK Nợ phải thu khách
kiểm toán là tất cả các tài liệu, thông tin liên quan do KTV thu thập được liên
quan đến cuộc kiểm toán và dựa vào các thông tin này KTV hình thành nên ý
kiến của mình. Bằng chứng kiểm toán phải đảm bảo hai yêu cầu đó là tính
thích hợp và tính đầy đủ. Tại DCPA việc thực hiện kiểm toán được chia ra
làm hai giai đoạn: giai đoạn kiểm toán tại công ty khách hàng và giai đoạn
tổng hợp tại văn phòng công ty kiểm toán.
Một số công việc trong giai đoạn này là:
- Thu thập tài liệu, tiến hành đối chiếu số liệu từ các tài liệu trên.
- Tổng hợp số liệu trên sổ cái của đơn vị được kiểm toán.
- Phỏng vấn ban giám đốc, bộ phận kế toán và các cá nhân có liên quan.
- Kiểm tra ngẫu nhiên một số nghiệp vụ nhằm xác minh tính có thật của
thông tin.
- Gửi thư xác nhậ tới các đơn vị khách hàng để xác minh tính chính xác
của các số dư trên các sổ.
- Tiến hành tổng hợp và có những ý kiến ban đầu về các thông tin tài
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
10
Chuyên đề tốt nghiệp
chính trên BCTC.
Sau các công việc trên, các KTV thực hiện các phần hành tiến hành họp
và tổng hợp các ý kiến. Cuối cùng các KTV tiến hành lập báo cáo kiểm toán.
Kết thúc kiểm toán
Sau khi tiến hành kiểm toán và đưa ra các phát hiện. KTV tổ chức cuộc
thảo luận với Ban Giám đốc công ty khách hàng để có thể bàn bạc về các bút
toán điều chỉnh và tìm được sự nhất quán giữa hai bên. Báo cáo kiểm toán sẽ
phụ thuộc rất nhiều vào việc bên khách hàng có chịu điều chỉnh theo ý kiến
của KTV hay không. Sau đó KTV sẽ tiến hành lập biên bản cuộc họp. Biên
bản cuộc họp này sẽ là bằng chứng chứng minh cho việc hoàn thành công
việc kiểm toán và được lưu giữ trong file kiểm toán của công ty DCPA.
Cuối cùng các KTV tiến hành lập báo cáo kiểm toán. Báo cáo kiểm toán
mục. Do đặc điểm trong lĩnh vực kiểm toán, một nghiệp vụ phát sinh có thể
ảnh hưởng tới cùng lúc nhiều khoản mục. Do đó, trong quá trình kiểm toán
các KTV của DCPA luôn có sự phối hợp chặt chẽ với nhau.
Trên cơ sở chương trình kiểm toán mẫu đã được xây dựng sẵn các KTV
phụ trách các phần hành sẽ xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể để thực
hiện kiểm toán phần hành đó.
Ví dụ: Việc tổ chức phần hành kiểm toán tiền. Cũng như các khoản phải
thu tiền cũng có ảnh hưởng rất nhiều tới các khoản mục khác. Tiền có liên
quan đến tiền lương nhân viên, chu trình bán hàng – thu tiền, chu trình mua
hàng thanh toán,… Tại DCPA việc tổ chức kiểm toán khoản mục tiền được
thể hiện qua sơ đồ:
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
12
Chuyên đề tốt nghiệp
Sơ đồ 1: Mối quan hệ của phần hành tiền và các phần hành khác
trong kiểm toán BCTC.
• Cũng tương tự như vậy, đối với khoản mực nợ phải thu khách hàng.
Một nghiệp vụ phải thu phát sinh cũng ảnh hưởng tới rất nhiều các
khoản mục khác. Nó có thể làm ảnh hưởng tới tới các khoản mục như
tiền, tiền lương nhân viên, doanh thu của đơn vị, …. Cụ thể mối quan
hệ giữa các phần hành được thể hiện qua sơ đồ sau:
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
13
Tiền
Các khoản
phải thu
Bán hàng
Các khoản đầu
tư khác
Chuyên đề tốt nghiệp
+ Tìm hiểu hoạt động kinh doanh , mục tiêu kinh doanh, hình thức sở
hữu vốn,… nhằm tăng thêm các hiểu biết về công ty khách hàng.
+ Bố trí nhân sự, dự kiến thời gian, địa điểm kiểm toán,.. cho cuộc kiểm toán.
+ Dự kiến tài liệu cần công ty khách hàng cung cấp.
+ Quan sát, phỏng vấn, điều tra để tìm hiệu về HTKSNB của công ty
khách hàng.
+ Xác định mức trọng yếu cho toàn bộ BCTC và sau đó phân bổ cho các
khoản mục.
+ Đánh giá rủi ro: trong mọi cuộc kiểm toán KTV phải luôn chú ý đánh
giá mức rủi ro. Mức rủi ro này tùy thuộc vào từng công ty và được xác định ở
mức: cao, trung bình và thấp. đánh giá rủi ro kiểm toán là KTV xác định rủi
ro kiểm toán mong muốn cho từng khoản mục.
+ Kế hoạch thực hiện một số công việc khác.
1.2.2 Xây dựng chương trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách
hàng tại Công ty kiểm toán DCPA
1.2.2.1 Các công việc thực hiện trong giai đoạn lập kế hoạch
Cũng như các khoản mục khác, kiểm toán nợ phải thu khách hàng cũng
nằm trong kế hoạch kiểm toán của công ty.
Các công việc cần thực hiện trong giai đoạn này liên quan đến nợ phải
thu khách hàng bao gồm:
- Xem xét chính sách kế toán áp dụng và những ảnh hưởng của nó tới
khoản mục nợ phải thu khách hàng.
- Tìm hiểu đặc điểm ngành, nghề kinh doanh của khách hàng. Qua đó,
tìm hiểu về những nguy cơ xảy ra sai phạm đối với ngành nghề kinh
doanh của khách hàng.
- Tìm hiểu về HTKSNB của công ty khách hàng về khoản mục nợ phải
thu khách hàng.
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
15
chi tiết, và BCTC.
- Đối chiếu số dư chi tiết đầu kỳ với số dư chi
tiết cuối kỳ năm trước.
- Kiểm tra tính chính xác về trình bày các
khoản nợ phải thu khách hàng trên BCĐKT.
- Phân tích sự biến động giữa số dư cuối kỳ
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
16
Chuyên đề tốt nghiệp
này với số dư cuối kỳ trước và các khoản
phải thu khách hàng trong kỳ với kỳ trước,
nếu có những biến động bất thường cần
giải thích nguyên nhân của những biến
động trên.
- So sánh tỷ lệ nợ phải thu khách hàng trên
tổng doanh thu của năm nay so với năm
trước, nếu có biến động lớn thì trao đổi
với khách hàng về nguyên nhân của sự
biến động này(sự thay đổi trong chính
sách bán hàng, khả năng thanh toán của
khách hàng…)
2 Quy mô mẫu được chọn
Công việc này cũng phụ thuộc vào việc đánh
giá sự hoạt động của HTKSNB của công ty.
Nếu các KTV đánh giá rằng HTKSNB của
công ty hoạt động tốt thì số lượng mẫu được
chọn tăng lên và ngược lại. Các KTV của
DCPA xem xét số lượng nghiệp vụ xảy ra
trong kỳ kế toán. Sau đó, các KTV phân
luồng các nghiệp vụ xảy ra để có những đánh
về tình hình hoạt động kinh doanh của công ty, cũng như các vấn đề khác về
công ty. Qua đó, các KTV sẽ xây dựng, thiết kế nên từng chương trình kiểm
toán cụ thể cho từng khoản mục. việc phân công KTV đảm nhận từng khoản
mục sẽ tùy thuộc vào kinh nghiệm và hiểu biết của KTV về khoản mục đó.
Đối với khoản mục nợ phải thu khách hàng. Dựa trên kế hoạch kiểm
toán, các KTV sử dụng nghiệp vụ kiểm toán cũng như kinh nghiệm và xét
đoán nghề nghiệp của mình đánh giá về tình hình biến động của khoản phải
thu, đánh giá hoạt động KSNB của khoản phải thu, đánh giá mức trọng yếu
và rủi ro của khoản phải thu. Qua đó các KTV của công ty tiến hành xây dựng
chương trình kiểm toán cho khoản mục nợ phải thu khách hàng.
Đối với các khoản mục khác, trình tự áp dụng kế hoạch kiểm toán tổng
quát và xây dựng chương trình kiểm toán riêng cho từng khoản mục cũng
Hồ Ánh Dương Lớp: kiểm toán – 48C
19
Copyright: Tài liệu đại học ©