CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỊ TRƯỜNG, DUY TRÌ VÀ MỞ RỘNG THỊ
TRƯỜNG TIÊU THỤ SẢN PHẨM CỦA DOANH NGHIỆP TRONG
NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG.
I-/ NHỮNG QUAN NIỆM VỀ THỊ TRƯỜNG, PHÂN LOẠI VÀ VAI TRÒ CỦA THỊ
TRƯỜNG TIÊU THỤ SẢN PHẨM.
1-/ Những quan niệm về thị trường.
Thị trường ra đời và gắn liền với nền sản xuất hàng hoá cho nên cùng với
sự phát triển nhanh của sản xuất, khái niệm thị trường cũng ngỳa càng phức tạp.
Hiểu một cách đơn giản thì thị trường là nơi giao dịch mua bán hàng hoá
giữa các chủ thể kinh tế. ở đó người có nhu cầu về hàng hoá,dịch vụ sẽ được
nhận thứ mà mình cần và ngược lại người có hàng hoá, dịch vụ sẽ được nhận lại
một số tiền tướng ứng. Trong khái niệm này thị trường được hiểu theo nghĩa
“cái chợ” - “Market”. Lịch sử đã chứng minh rằng sự nhận thức phiến diện về
thị trường cũng như sự điều tiết thị trường theo ý muốn chủ quan, duy ý chí
trong quản lý và chỉ đạo kinh tế đều đồng nghĩa với việc đi ngược lại các hệ
thống quy luật kinh tế vốn có của thị trường và hậu quả se kìm hãm sự phát
triển kinh tế.
SƠ ĐỒ 1 - HỆ THỐNG THỊ TRƯỜNG ĐƠN GIẢN.
Sản xuất
Người bán - Cung
Thị trường
Người mua - Cầu
Thông tin
HH, dịch vụ
Tiền
Thông tin
Quan điểm này chỉ thích ứng với nền sản xuất hàng hoá nhỏ, lượng hàng ít,
nhu cầu hầu như không biến đổi. Với sự phát triển ngày càng cao về nhu cầu đã
tạo nên sự đa dạng hoá về sản phẩm như hiện nay, hệ thống thị trường đơn giản
không còn phù hợp nữa. Theo Mác: “Sự phân công là cơ sở chung của mọi nền
sản xuất hàng hoá ở đó có thị trường. Thị trường chằng qua là sự biểu hiện của

2.1 Phân loại thị trường.
Nghiên cứu phân loại thị trường là điều rất quan trọng, nó giúp doanh
nghiệp có cách thức ứng xử phù hợp với mỗi loại thị trường. Trong kinh doanh
người ta đưa vào nhiều tiêu thức để chia thị trường thành:
a, Căn cứ vào vị trí lưu thông của hàng hoá và dịch vụ để xem xét thì có thể
phân ra làm các loại thị trường sau:
- Thị trường trong nước, thị trường địa phương.
- Thị trường ngoài nước, thị trường khu vực.
b, Căn cứ vào sự chuyên môn hoá sản xuất và kinh doanh để xem xét thị
trường thì thị trường bao gồm.
- Thị trường chuyên về Nông- Lâm- Thuỷ sản.
- Thị trường hàng tiểu thủ công nghiệp, hàng công nghiệp.
- Thị trưòng hàng cơ khí hoá chất điện tử, vật liệu xây dựng.
c, Căn cứ vào đối tượng lưu thông hàng hoá và dịch vụ.
- Thị trường hàng hoá, tư liệu sản xuất
- Thị trường tiền tệ.
- Thị trường lao động.
d, Căn cứ vào tính chất của thị trường để xem xét thì thị trường bao gồm.
-Thị trường cung (thị trường bán), tthị trường cầu (thị trường những người
mua).
- Thị trường độc quyền, thị trường cạnh tranh.
- Thị trường đầu vào, đầu ra (các hàng hoá, dịch vụ).
Đứng trên nhiều góc độ khác nhau ta có thể phân ra làm nhiều loại thị
trường. Nhưng mỗi một loại dù có mang đặc điểm tên gọi khác nhau nhưng vẫn
mang một điểm chung đó là sự gặp gỡ giữa những người cần bán và người cần
mua để từ đó dãn đến một sự cân bằng về lợi ích giữa nguời mua và người bán,
đều thoả mãn nhu cầu của mình.
2.2 Phân đoạn thị trường.
Phân đoạn thị trường là việc căn cứ vào mục đích nghiên cứu và các tiêu thức
cụ thể để chia thị trường thành một số đơn vị nhỏ (đoạn, khúc) để doanh nghiệp áp

dịch vụ về số lượng và chất lượng mà xã hội có nhu cầu.
- Do thị trường là khách quan, mỗi cơ sở sản xuất kinh doanh không có khả
năng làm thay đổi thị trường mà ngược lại họ tiếp cận để thích ứng với thị
trường, để xác định được thế mạnh kinh doanh, trên cơ sở những đòi hỏi của thị
trường mà có phương án kinh doanh phù hợp. Tuân theo các quy luật của thị
trường, phát huy khả năng sẵn có là phương châm hoạt động hiệu quả của các
doanh nghiệp trong cơ chế thị trường.
- Qua thị trường, các doanh nghiệp sẽ làm căn cứ để hoạch định chiến lược
sản phẩm, xây dựng mạng lưới tiêu thụ sản phẩm hợp lý.
- Thị trưòng còn là công cụ bổ sung cho các công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh
tế của Nhà nước, là nơi Nhà nước tác động và quá trình kinh doanh của cơ sở.
II-/ NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA CÔNG TÁC TIÊU THỤ SẢN PHẨM.
1-/ Mối quan hệ giữa công tác tiêu thụ sản phẩm và duy trì mở rộng thị
trường sản phẩm của doanh nghiệp.
Tiêu thụ sản phẩm là một khâu quan trọng của quá trình tái sản xuất mở
rộng trong các doanh nghiệp, là quá trình thực hiện giá trị sản phẩm.
Khả năng tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp trưc tiếp quy định việc hình
thành nhiệm vụ sản xuất và tạo ra nguồn thu nhập tiền tệ để cho doanh nghiệp
mua sắm các yếu tố sản xuất.
Tiêu thụ sản phẩm giữ vị trí quan trọng trong việc phản ánh kết quả hoạt
động cuối cùng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp góp phần
nâng cao hiệu quả kinh doanh và củng cố vị trí của doanh nghiệp trên thương
trường.
Trên thị trường hoạt động cơ bản của nhà kinh doanh là bán sản phẩm hay
có thể nói là tiêu thụ sản phẩm. Quy mô thị trường lớn tới đâu thì hoạt động tiêu
thụ sản phẩm của doanh nghiệp được diễn ra tới đó. Hoạt động tiêy thụ tốt sẽ
góp phần phát triển thị trường hiện có và tìm kiếm thị trường mới và ngược lại.
Tiêu thụ sản phẩm giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển và mở rộng thị
trường với tăng tốc độ tiêu thụ sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.
Thực tế, trên thị trường không phải tăng tốc độ tiêu thụ sản phẩm là sẽ mở

trường hợp này cần chú ý tới các chiến lược, sách lược nhằm giữ vững thị
trường hiện có.
Trong kinh doanh, muốn mở rộng thị trường tiêu thụ, các doanh nghiệp cần
tôn trọng những nguyên tắc đã nêu ở trên. Đồng thời nên điều chỉnh các hoạt động
sao cho tạo được quan hệ tỉ lệ thuận giữa mở rộng thị trường và tăng tốc độ tiêu
thụ sản phẩm, điều đó sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao được hiệu quả kinh doanh.
2-/ Xây dựng chiến lược thị trường sản phẩm.
Chiến lược thị trường sản phẩm là những quan điểm, phương hướng, chính
sách lớn, phương thức sản xuất kinh doanh có hiệu quả trên cơ sở thoả mãn nhu
cầu của thị trường và thị hiếu của khách hàng trong thời gian nhất định.
Xây dựng chiến lược sản phẩm phải phù hợp với thị trường về cơ cấu, số
lượng chất lượng, thời gian...
Chiến lược sản phẩm bảo đảm sự phát triển sản xuất kinh doanh đúng
hướng, gắn bó chặt chẽ giữa sản phẩm và tiêu thụ, giữa kế hoạch và thị trường,
đảm bảo việc đưa sản phẩm, hàng hoá và dịch vụ và thị trường và được người
tiêu dùng chấp nhận. Chiến lược sản phẩm bảo đảm sự phát triển và mở rộng thị
trường trên cơ sở coi trọng công tác cải tiến và chế thử sản phẩm mới cũng như
việc theo dõi chu kỳ sống của sản phẩm. Vấn đề then chốt của chiến lược sản
xuất cũng như mục tiêu của doanh nghiệp trong cơ chế thị trường chấp nhận và
đạt được mục tiêu doanh lợi.
Đối với những sản phẩm đã và đang được sản xuất được tiêu thụ trên thị
trường thì mục tiêu của chiến lược này là mở rộng thị trường bằng cách đưa sản
phẩm vào thị trường mới.
Đối với những sản phẩm cải biến và hoàn thiện đang được tiêu thụ trên thị
trường hiện có thì mục tiêu chiến lược là phải đáp ứng kịp thời thị hiếu của giới
tiêu thụ.
Đối với những sản phẩm mới tương tự được tiêu thụ trên thị trường hiện có
thì loại sản phẩm này phải được sản xuất trên cơ sở tiến hành đa dạng hoá sản
phẩm. Doanh nghiệp dành thắng lợi trong cạnh tranh là doanh nghiệp đưa ra thị
trường, đưa ra những hàng hoá đồng dạng song có sắc thái riêng, hấp dẫn khách