Tiểu luận Tài chính Tiền tệ Trường Đại học Ngoại Thương
MỤC LỤC
Lời mở đầu.....................................................................2
Phần I: Lý luận chung………………………………………..4
I. Thông tin bất cân xứng…………………………….4
1. Lựa chọn đối nghịch………………………………..6
2. Rủi ro đạo đức………………………………………6
II. Thông tin không cân xứng ảnh hưởng đến các thị
trường……………………………………………….7
Phần II: Thực trạng và giải pháp………………….10
I. Thực trạng………………………………………….10
1. Hoạt động tín dụng quốc tế……………………...10
2. Thực trạng ở Việt Nam…………………………...11
2.1. Thực trạng chung………………………………..11
2.2 Thực trạng về phía khách hàng………………..13
2.3. Thực trạng về phía các ngân hàng TM………13
II. Giải pháp………………………………………….15
1. Hoàn thiện, nâng cao hệ thống TT tín dụng…..15
2. Kiểm tra, giám sát vốn vay………………………25
3. Trích lập các quỹ dự phòng rủi ro……………..26
1
Tiểu luận Tài chính Tiền tệ Trường Đại học Ngoại Thương
Kết luận……………………………………………….28
Tài liệu tham khảo…………………………………..30
2
Tiểu luận Tài chính Tiền tệ Trường Đại học Ngoại Thương
LỜI MỞ ĐẦU
Những cuộc khủng hoảng tài chính luôn là vấn đề chung
trong lịch sử hầu hết các quốc gia. Các nhà phân tích cho
rằng đa phần các cuộc khủng hoảng tài chính nổ ra trong hệ
thống các ngân hàng đều có thể tránh được nếu có sự minh

4
Tiểu luận Tài chính Tiền tệ Trường Đại học Ngoại Thương
CÁC GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ THÔNG TIN
BẤT CÂN XỨNG NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG TÍN
DỤNG NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM
PHẦN I
LÝ LUẬN CHUNG VỀ THÔNG TIN BẤT CÂN
XỨNG TRONG THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
Việt Nam cũng giống như nhiều nước châu Á khác, các
ngân hàng chiếm tỉ trọng cao trong thị trường tài chính. Hầu
hết các giao dịch chủ yếu thực hiện qua hệ thống ngân hàng
mà hoạt động chính là cấp tín dụng.
Một vấn đề đặt ra cho các ngân hàng là phải làm thế nào
để tăng lợi nhuận mà vẫn có sự an toàn cần thiết. Trong thực
tế, nhiều ngân hàng không nắm được khả năng sinh lời cũng
như những rủi ro trong các dự án của những người đi vay. Tại
sao lại như vậy? Bởi vì họ thiếu thông tin.
Việc các ngân hàng thiếu những thông tin cần thiết để
đưa ra các quyết định sáng suốt dường như đang làm kinh
ngạc những nhà đầu tư. Đây chính là vấn đề thông tin bất cân
xứng trong thị trường tài chính cũng như trong hoạt động tín
dụng của các ngân hàng.
5
Tiểu luận Tài chính Tiền tệ Trường Đại học Ngoại Thương
I. Thông tin bất cân xứng:
Một đặc điểm quan trọng của các thị trường tài chính là ở
chỗ chúng có các chi phí giao dịch và chi phí thông tin đáng
kể. Một phân tích kinh tế để xem các chi phí này tác động thế
nào lên thị trường tài chính sẽ mang lại cho chúng ta một sự
hiểu biết sâu hơn xem hệ thống tài chính hoạt động như thế

ra cuộc giao dịch đựoc gọi là vấn đề chọn lựa đối nghịch.
Chọn lựa đối nghịch xảy ra trên các thị trường tài chính khi
những người đi vay có nhiều khả năng tạo ra một kết cục
không mong muốn (đối nghịch) - tức là rủi ro không trả được
nợ - là những người tích cực tìm vay nhất và do vậy có nhiều
khả năng được lựa chọn nhất.
Việc các nhà đầu tư đã chọn sai đối tượng cho vay của
mình vì không nắm được đầy đủ thông tin về đối tượng khiến
dễ có thể là các món cho vay được thực hiện cho nhưng
trường hợp rủi ro không trả được nợ, những người cho vay có
thể quyết định không cho vay mặc dù có những trường hợp có
thể trả được nợ.
7
Tiểu luận Tài chính Tiền tệ Trường Đại học Ngoại Thương
Nếu người cho vay biết rõ về những người đi vay, tức là
thông tin không phải là không cân xứng thì người cho vay sẽ
không khó khăn gì trong việc cho người này hay người kia
vay. Do sự lựa chọn đối nghịch, người cho vay có thể rút lại
quyết định cho vay tuy rằng đó có thể là một khoản đầu tư có
giá trị. Hoặc để bù đắp rủi ro, người cho vay có thể tăng lãi
suất vay. Nhưng việc này phần nào tự gây tác hại vì nhiều
người đi vay đáng tin cậy có thể quyết định không vay nữa và
chỉ còn lại những người kém tin cậy hơn.
2. Rủi ro đạo đức
Khi người đi vay phải vay với lãi suất cao, để bù đắp chi
phí, khách hàng sẽ chấp nhận những dự án rủi ro hơn. Đây là
vấn đề rủi ro đạo đức.
Rủi ro đạo đức là vấn đề do thông tin không cân xứng tạo
ra sau khi cuộc giao dịch diễn ra. Rủi ro đạo đức trong các
thị trường tài chính xảy ra khi người cho vay phải chịu một

lượng trung bình của những chiếc xe trong thị trường đó.
9
Tiểu luận Tài chính Tiền tệ Trường Đại học Ngoại Thương
Người sở hữu xe là người biết rõ nhất về chất lượng chiếc xe
này. Nếu chiếc xe này quá tồi thì người chủ sẽ vô cùng sung
sướng bán với giá mà người mua định trả. Tuy nhiên, nếu đó
là một cái xe đang tốt, người chủ của nó biết chắc chiếc xe
của ông ta bị đánh giá thấp, nên ông ta không muốn bán nó.
Hậu quả của việc lựa chọn đối nghịch này là có rất ít xe đã
qua sử dụng nhưng chất lượng còn tốt xuất hiện ở thị trường
này. Thị trường xe máy cũ do đó sẽ hoạt động và trên thực tế
là không hoạt động.
Như vậy hiện tượng lựa chọn bất lợi đã cản trở việc giao
dịch trên cơ sở hai bên cùng có lợi. Trở lại với thị trường tài
chính, mà cụ thể là hoạt động tín dụng của ngân hàng, các
ngân hàng luôn là người có ít thông tin hơn về dự án, về mục
đích sử dụng về khoản tín dụng cấp cho khách hàng. Điều
này dẫn đến trường hợp ngân hàng cho các doanh nghiệp sắp
phá sản vay và phải đối mặt với những khoản nợ khó đòi.
Vấn đề rủi ro đạo đức nảy sinh khi có sự tách biệt giữa
người sở hữu vốn và người sử dụng vốn, mà trong trường hợp
này, các ngân hàng thương mại đóng vai trò là người sở hữu
vốn còn các doanh nghiệp là người sử dụng vốn. Do hợp đồng
nợ chỉ đòi hỏi người vay phải trả một số tiền nhất định và
cho phép họ hưởng bất cứ lợi nhuận nào còn lại, những người
vay này có ý muốn nhận những dự án đầu tư có nhiều rủi ro
hơn so với những người cho vay muốn, và ở đây, những ngân
10
Tiểu luận Tài chính Tiền tệ Trường Đại học Ngoại Thương
hàng thương mại sẽ là người phải chịu những rủi ro đạo đức

những nghĩa vụ về tài chính không được đảm bảo một cách
đầy đủ, việc giám sát và thông tin là những yếu tố tối quan
trọng. Đây là thời điểm mà nhiều ngân hàng đang lên tiếng
đấu tranh cho sự cấp thiết phải có những thông tin tổng quát
về tổ chức của chính họ. Vấn đề thông tin không cân xứng
vẫn đang cần những giải pháp thiết thực khác.
2. Thực trạng hoạt động tín dụng tại Việt Nam và vấn đề
thông tin bất cân xứng
2.1. Thực trạng chung
2.1.1. Đặc điểm thị trường tài chính Việt Nam
Hoạt động tín dụng là một loại hoạt động kinh tế gắn liền
với sự thăng trầm của nền kinh tế. Vì vậy khi các doanh
nghiệp sản xuất kinh doanh gặp rủi ro tất yếu sẽ dẫn đến rủi
ro đối với các tổ chức tín dụng cấp vốn cho các doanh
nghiệp.
Đối với một thị trường tài chính còn khá non nớt và chưa
hình thành đầy đủ, Việt Nam một mặt cho phép phát triển
một thị trường tự do, một mặt vấn cần sự định hướng, hỗ trợ
từ nhà nước. Trong những năm gần đây, Việt Nam đang cố
gắng hoàn thiện thị trường tài chính bằng việc tăng cường
13
Tiểu luận Tài chính Tiền tệ Trường Đại học Ngoại Thương
phát triển thị trường nợ và thị trường vốn cổ phần. Bên cạnh
đó, chúng ta còn đang hoàn thiện và tăng cường phát triển thị
trường chứng khoán.
Đến nay một trong các hoạt động chủ yếu trong thị
trường tài chính vẫn là lĩnh vực cho vay của ngân hàng và
các tổ chức tín dụng đối với doanh nghiệp.
14