MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THẨM ĐỊNH
DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG NGOẠI THƯƠNG VIỆT
NAM
Từ khi bước vào cơ chế thị trường, nền kinh tế nước ta có nhiều biến
đổi. Những hoạt động kinh tế diễn ra hết sức đa dạng và phức tạp, điều này
làm cho đất nước ta không ngừng thay đổi và tăng trưởng về mọi mặt: kinh
tế, văn hoá, chính trị, xã hội. Là một trong những tổ chức tín dụng lớn Ngân
hàng Ngoại thương Việt Nam ngày càng được quan tâm hơn trong việc thu
hút nguồn vốn cho đầu tư để chúng ta tiến tới công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước. Tất nhiên việc cho vay vốn đầu tư không chỉ là nguồn cung
cấp vốn mà với tư cách là một tổ chức, một đơn vị trong nền kinh tế, Ngân
hàng Ngoại thương Việt Nam cần phải quan tâm đến hiệu quả của đồng
vốn đã cho vay. Hiệu quả hoạt động của đồng vốn đầu tư đó không chỉ ảnh
hưởng đến nền kinh tế mà nó còn có ý nghĩa sống còn đối với Ngân hàng
Ngoại thương Việt Nam. Đứng trước tình hình như vậy, Ngân hàng Ngoại
thương Việt Nam để có thể tồn tại và phát triển thì hơn lúc nào hết cần thực
hiện tốt các nghiệp vụ cho vay của mình, đặc biệt là nghiệp vụ thẩm định tài
chính dự án đầu tư. Tuy nhiên, công tác thẩm định tài chính các dự án đầu
tư của Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam còn gặp phải một số tồn tại cần
phải khắc phục để có thể đặt đúng vị trí, chỉ đạo chặt chẽ, có cơ chế và quy
trình toàn diện hơn, đồng bộ với các nghiệp vụ khác, tạo thành một tổng thể
gắn bó trong các hoạt động ngân hàng.
Do vậy, để nâng cao được chất lượng của công tác thẩm định tài chính dự
án đầu tư đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của hoạt động cho vay của ngân hàng
và của nền kinh tế thì trước hết phải có một nhận thức và định hướng đúng
đắn trong vấn đề này.
I. NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY VÀ CÔNG TÁC
THẨM ĐỊNH.
Trong thời gian qua, hoạt động của ngân hàng nói chung, công tác tín
dụng nói riêng là gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài
chính khu vực, nguồn vốn đầu tư bị giảm sút, thị trường xuất khẩu và một số
để có thể cạnh tranh với các ngân hàng khác. Đổi mới phong cách phục vụ,
luôn coi trọng lợi ích của khách hàng. Xây dựng cơ chế lãi suất ưu đãi đối với
các khoản vay lớn và an toàn.
- Tăng cường cơ chế thông tin, nắm chắc tình hình biến động và tình hình sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp có vay vốn Ngân hàng, cũng như tình hình
biến động thị trường. Dự đoán kịp thời, chính xác những nhân tố tác động đến
sản xuất kinh doanh, tình hình thị trường tài chính trong nước và nước ngoài
để chủ động tư vấn cho doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, sử dụng vốn vay có
hiệu quả hơn.
2. Định hướng trong công tác thẩm định
Từ những chức năng, vai trò và thực tiễn thì Ngân hàng Ngoại thương
Việt Nam cần có những định hướng cụ thể và sát thực đáp ứng hiệu quả của
công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư. Những định hướng đó được thể
hiện như sau:
a.Công tác thẩm định phải đứng trên giác độ của người cho vay, người bỏ
vốn để xem xét.
Với tư cách là một tổ chức đi vay để cho vay Ngân hàng Ngoại thương
Việt Nam cần phai thẩm định những dự án vay vốn của mình, xem xét dự án
vay vốn đó có mang lại hiệu quả không ? và có khả năng thu hồi được vốn và
lãi suất không ?
b. Công tác thẩm định dự án đầu tư của Ngân hàng Ngoại thương Việt
Nam phải xuất phát từ tình hình thực tiễn trong ngành và nhằm mục đích
phục vụ hoạt động cho vay của ngân hàng trong từng giai đoạn.
c. Công tác thẩm định dự án đầu tư phải được phổ cập hoá trong toàn hệ
thống, tới tất cả các cán bộ làm nhiệm vụ ở các bộ phận khác nhau. Trong đó,
phải có bộ phận làm chủ lực, nòng cốt tại các chi nhanh cũng như TW, nghĩa là
phải toàn diện, vừa phải có trọng tâm.
d. Công tác thẩm định phải phát huy được vai trò tham mưu có hiệu quả
cho lãnh đạo từ cơ sở đến TW trong việc quyết định các khoản cho vay.
e. Công tác thẩm định dự án đầu tư phải được xây dựng theo hướng đặc
và hệ thống ngân hàng. Đây là vấn đề có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao
chất lượng thẩm định tài chính. Các phương pháp thẩm định hiện đại được
trình bày phổ biến trong nhiều tài liệu khác nhau nhưng vấn đề là lựa chọn chỉ
tiêu, phương pháp nào để áp dụng cho phù hợp với thực tiễn từng dự án.
+ Đánh giá hiệu quả tài chính:
Khi đánh giá hiệu quả tài chính của dự án, Ngân hàng cần áp dụng nhiều
hơn nữa nhiều chỉ tiêu: giá trị hiện tại ròng NPV, tỷ suất sinh lời nội bộ IRR, chỉ
số doanh lợi PI. Sử dụng các chỉ tiêu này làm tiêu chuẩn trong đánh giá, lựa
chọn dự án đầu tư. Ba chỉ tiêu này rất quan trọng, phản ánh chính xác hiệu quả
tài chính của dự án đầu tư cần phải được áp dụng đồng thời để bổ sung hỗ trợ
lẫn nhau. Ngân hàng nên xây dựng một quy trình tác nghiệp cụ thể để làm căn
cứ cho việc thực hiện.
Trong khi tính chỉ tiêu NPV, để đảm bảo an toàn khả năng đúng hạn của
dự án chúng ta nên tính thêm NPV với thời gian bằng thời gian vay vốn của
Ngân hàng, vì thời gian cho vay của các ngân hàng là có hạn và thường ngắn
hơn nhiều so với tuổi đời của dự án hoặc giấy phép đầu tư. Trường hợp NPV
âm thì dự án không có khả năng trả nợ đúng hạn, do vậy chủ đầu tư phải giải
trình dùng các nguồn khác để bù đắp trả nợ.
+ Vấn đề giá trị thời gian của tiền:
Đây là vấn đề mấu chốt của thẩm định tài chính dự án đầu tư nhưng chưa
được Ngân hàng quan tâm đúng mức. Một trong những đặc trưng cơ bản của
hoạt động đầu tư là các lợi ích và chi phí phát sinh ở các giai đoạn khác nhau
nhưng giá trị đồng tiền ở các thời điểm khác nhau không giống nhau. Vì vậy,
cần phải có một phương pháp quy đổi giá trị của dòng tiền xuất hiện ở các thời
điểm khác nhau về cùng một thời điểm để xem xét, phân tích mà còn tạo điều
kiện để so sánh lựa chọn các dự án.
+ Tính lãi suất chiết khấu:
Đối với các dự án đầu tư chủ yếu bằng nguồn vốn vay ngân hàng, ta chọn
lãi suất chiết khấu đúng bằng lãi suất vay ngân hàng. Trường hợp vay bằng
nhiều nguồn có lãi suất khác nhau, ta tính lãi suất bình quân gia quyền.