– Giạo trçnh Láûp trçnh Pascal càn bn —

–
1
—

Trang 1
BI 1: GIÅÏI THIÃÛU NGÄN NGỈỴ PASCAL V CẠC VÊ DỦ ÂÅN
GIN
I. Xút xỉï ngän ngỉỵ Pascal:
Pascal l ngän ngỉỵ láûp trçnh cáúp cao do
Niklaus Wirth
, giạo sỉ âiãûn toạn trỉåìng
âải hc k thût Zurich
(Thy Sé)
, âãư xút nàm 1970 våïi tãn Pascal âãø k niãûm nh
toạn hc v triãút hc näøi tiãúng
Blaise Pascal
(ngỉåìi Phạp).
Ngän ngỉỵ láûp trçnh Pascal cọ âàûc âiãøm: ngỉỵ phạp, ngỉỵ nghéa âån gin v cọ tênh
logic; cáúu trục chỉång trçnh r rng, dãù hiãøu
(thãø hiãûn tỉ duy láûp trçnh cáúu trục);
dãù
sỉía chỉỵa, ci tiãún.
Trong quạ trçnh phạt triãøn, Pascal â phạt huy âỉåüc ỉu âiãøm v âỉåüc dng âãø tảo
ra nhiãưu ỉïng dủng trãn nhiãưu lénh vỉûc khạc nhau. Cạc täø chỉïc v cäng ty chun vãư
mạy tênh dỉûa trãn Pascal chøn â phạt triãøn thãm v tảo ra cạc chỉång trçnh dëch
ngän ngỉỵ Pascal våïi nhiãưu pháưn bäø sung, gim thiãøu khạc nhau. Vê dủ:
TURBO
PASCAL
ca hng Borland

chỉïa cạc lãûnh âäư hoả.
-
Cạc táûp tin cọ pháưn måí räüng CHR (SANS.CHR, TRIP.CHR,
GOTH.CHR,.v.v.):
Chỉïa cạc kiãøu chỉỵ trong chãú âäü âäư hoả.
- Cạc táûp tin cọ pháưn måí räüng
BGI (EGAVGA.BGI, HERC.BGI, CGA.BGI,...):
âãø âiãưu khiãøn cạc loải mn hçnh tỉång ỉïng khi dng âäư hoả.
II. Khåíi âäüng:
– Giạo trçnh Láûp trçnh Pascal càn bn —

–
2
—

Trang 2
Ta cọ thãø khåíi âäüng Pascal tỉì
Windows hồûc MS-DOS
, chuøn âãún thỉ mủc
BP
hồûc
TP
v chảy táûp tin
BP.EXE
hay
TURBO.EXE
. Hai cạch khåíi âäüng trãn thỉûc
hiãûn nhỉ sau:
-
Khåíi âäüng tỉì dáúu nhàõc ca MS-DOS:

-
F2:
Lỉu chỉång trçnh trong khi soản tho.
-
F3:
Tảo mäüt file måïi hồûc måí mäüt file c.
-
F9:
Dëch thỉí chỉång trçnh âãø kiãøm tra läùi.
-
Ctrl - F9:
Chảy chỉång trçnh.
-
Alt - F5:
Xem kãút qu chảy chỉång trçnh.
-
Alt - X:
Thoạt khi mn hçnh soản tho chỉång trçnh Pascal.
IV. Cáúu trục mäüt chỉång trçnh Pascal:
1. Cáúu trục cå bn:
Chỉång trçnh Pascal âån gin nháút phi cọ hai tỉì khoạ
Begin
v
End
nhỉ sau:
Begin

End.
Chỉång trçnh trãn tuy khäng lm gç khi chảy
(áún Ctrl - F9)

2. Phỉång phạp khai bạo v täø chỉïc cáúu trục mäüt chỉång trçnh Pascal:
– Giạo trçnh Láûp trçnh Pascal càn bn —

–
3
—

Trang 3
Viãûc âàût cạc pháưn khai bạo v soản tho chỉång trçnh theo thỉï tỉû nhỉ sau:
Program
ProgName;
Uses
UnitName1, UnitName2, UnitNameN;
Label
LabelName1, LabelName2, LabelNameN;
Const
Const1 = n, Const2 = m, ConstN = k;
Type
Type1 = AnyType;
Var
Var1, Var2, VarN : Type;
Begin

{ Cạc lãûnh ca chỉång trçnh }

End.
Ư
Gii thêch cáúu trục cạc khai bạo trãn:
Nãúu cọ pháưn khai bạo no cáưn cho chỉång trçnh thç phi tn theo thỉï tỉû trãn, vê
dủ: pháưn khai bạo thỉ viãûn

trçnh. Thỉ viãûn l táûp håüp cạc hm, th tủc
do ngän ngỉỵ Pascal cung cáúp km theo
hồûc cng cọ thãø do ngỉåìi láûp trçnh tảo ra âãø sỉí dủng.
Ta khai bạo thỉ viãûn thäng
qua tãn ca thỉ viãûn, v trong chỉång trçnh âọ ta s cọ thãø sỉí dủng cạc th tủc hồûc
Giaùo trỗnh Lỏỷp trỗnh Pascal cn baớn


4


Trang 4
caùc haỡm coù trong thổ vióỷn õoù. Caùc thổ vióỷn chuỏứn cuớa ngọn ngổợ Pascal gọửm:
CRT,
DOS, GRAPH, GRAPH3, OVERLAY, PRINTER, SYSTEM
vaỡ
TURBO3
. Trong
õoù, thổ vióỷn
SYSTEM
mỷc õởnh õổồỹc chuyóứn vaỡo chổồng trỗnh maỡ ta khọng cỏửn
phaới khai baùo. Vờ duỷ mọỹt caùch khai baùo thổ vióỷn:
...
Uses CRT, GRAPH;
...
-
Label:
Duỡng õóứ khai baùo caùc nhaợn cho chổồng trỗnh. Nhaợn laỡ caùc tón duỡng õóứ
õaùnh dỏỳu trong chổồng trỗnh õóứ lóỷnh
GOTO

trong suọỳt quaù trỗnh chaỷy cuớa chổồng
trỗnh. Khaùi nióỷm vóử bióỳn sọỳ rỏỳt quan troỹng trong vióỷc lỏỷp trỗnh
(khaùi nióỷm naỡy õổồỹc
trỗnh baỡy kyợ ồớ baỡi 3).
Mọỹt vờ duỷ vóử caùch khai baùo bióỳn:
...
– Giạo trçnh Láûp trçnh Pascal càn bn —

–
5
—

Trang 5
Var HoDem, Ten : String;
N : Integer;
...
Ư
Ghi chụ:
- Thỉï tỉû cạc khai bạo trãn l âiãưu bàõt büc, ta phi nàõm thỉï tỉû ny cho d mäüt säú
khại niãûm ta chỉa âỉåüc biãút.
- Trong chỉång trçnh Pascal, âãø tảo låìi chụ thêch, ta sỉí dủng càûp dáúu {...} hồûc
(*...*) läưng cạc cáu chụ thêch vo bãn trong nọ.
- Trãn mäüt dng cọ thãø viãút mäüt hồûc nhiãưu cáu lãûnh.
V. Cạc vê dủ âån gin lm quen våïi ngän ngỉỵ Pascal:
4 Vê dủ 1:
Program GioiThieu;
Begin
Writeln ( ‘ Trung tam Trung hoc Chuyen nghiep va Day nghe ‘ );
Write ( ‘ 74 Tran Quoc Toan - Tel: 0511 872664 ‘ );
End.

Writeln
nhỉng khäng chuøn con tr xúng
dng.
-
End:
l tỉì khoạ cho biãút kãút thục chỉång trçnh.
- Cạc dng lãûnh nàòm giỉỵa
Begin
v
End
l lãûnh m chỉång trçnh cáưn phi thỉûc
hiãûn.
- Âãø xem chỉång trçnh trãn, ta chảy bàòng
Ctrl - F9
v xem lải bàòng
Alt - F5
.