L IăC Mă N
Lu nă v nă Th că s ă k ă thu tă v iă đ ă tƠi:ă ắNghiên c u đánh giá kh n ng tiêu thoát
n
c c a h th ng tiêu tr m b m
i Áng, huy n Thanh Trì, Hà N i trong đi u
ki n đô th hóa và bi n đ i khí h u.”ăđ
HƠăN iăv iăs ăgiúpăđ ,ăch ăb o,ăh
căhoƠnăthƠnhăt iăTr
ngă
iăh căTh yăl iă
ngăd nănhi tătìnhăc aăcácăth yăgiáo,ăcôăgiáo,ăc aă
cácăđ ngănghi păvƠăb năbè.
L iăđ uătiênătácăgi ăxinăbƠyăt ălòngăbi tă năsơuăs căt iăth yăTS.ăL uăV năQuân,ăng
h
ngăd năkhoaăh căđưăr tăchơnătìnhăh
iă
ngăd nătácăgi ăhoƠnăthƠnhălu năv nănƠy.ă
Th ăhai,ătácăgi ăxinăchơnăthƠnhăc mă n:ăBanăgiámăhi u,ăcácăth yăcôăgiáoătrongăKhoaă
K ăthu tătƠiănguyênăn
ảà N i, …. tháng …. N m 2019
Tác gi :
ăTrungăThái
i
L IăCAMă OAN
Tácăgi ălu năv năxinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăc uăc aăb năthơnătácăgi .ăCácă
k tăqu ănghiênăc uăvƠănh ngăk tălu nătrongălu năv nălƠătrungăth c,ăkhôngăsaoăchépăt ă
b tă k ă m tă ngu nă nƠoă vƠă d
iă b tă k ă hìnhă th că nƠoă vƠă ch aă t ngă đ
că aiă côngă b ă
trongăb tăc ăcôngătrìnhănƠoăkhác.ăVi căthamăkh o,ătríchăd năcácăngu nătƠiăli uăđưăđ
ghiărõăngu nătƠiăli uăthamăkh oăđúngăquyăđ nh.ă
Tác gi lu n v n
ăTrungăThái
ii
că
M CăL C
DANHăM CăB NGăBI U ............................................................................................vi
DANHăM CăCÁCăKụăT ăVI TăT T .........................................................................ix
1.3.1. T ngăquanăv ăđôăth ăhóaătrênăth ăgi i ............................................................................. 7
1.3.2.ăT ngăquanăv ăđôăth ăhóaă ăăVi tăNam .............................................................................. 8
1.3.3.ăT ngăquanăv đôăth ăhóaăvùngănghiênăc u ....................................................................... 9
1.4.ăT ngăquanăv ăcácănghiênăc uăcóăliênăquan ............................................................ 11
1.4.1.ăT ngăquanăcácănghiênăc uătrênăth ăgi i ......................................................................... 11
1.4.2.ăT ngăquanăcácănghiênăc uătrongăn
c ........................................................................... 12
1.η.ăT ngăquanăv ăvùngănghiênăc u ..............................................................................15
1.η.1.ă i uăki năt ănhiên .......................................................................................................... 15
1.η.2.ăTìnhăhìnhădơnăsinh,ăkinhăt ............................................................................................. 21
1.η.3.ăPh
ngăh
ngăphátătri năkinhăt ăc aăkhuăv c ................................................................ 23
CH NGăIIăNGHIÊNăC UăC ăS ăKHOAăH Că ăXU TăGI IăPHÁPăC IăT Oă
NỂNGăC PăHI NăTR NGăTR MăB Mă IăÁNG .................................................25
2.1.ă ánhăgiáăhi nătr ngăh ăth ngăcácăcôngătrìnhătiêuăn
c ..........................................25
2.1.1.ăKhuăđ uăm i ................................................................................................................... 25
2.1.2.ăH ăth ngăkênhăvƠăcôngătrìnhătrênăkênh ............................................................... 27
2.2. V năđ ăng păl tătrongăvùngăvƠăcácănguyênănhơnăgơyăng păúng ............................. 29
2.2.1.ăV năđ ăng păl tătrongăvùngănghiênăc u ......................................................................... 29
3.1.1.ăMôăph ngăvùngănghiênăc uătrênăSWMM. ..................................................................... 66
3.1.2.ăMôăph ngăh ăth ngăhi nătr ng ....................................................................................... 73
3.1.3.ă ánhăgiáăkh ăn ngălƠmăvi căh ăth ngăhi năt i ............................................................... 78
3.2.ăMôăph ngătheoăcácăk chăb n .................................................................................. 79
3.2.1.ăK tăqu ăv ăl uăl
3.2.2.ă
ngămôăph ngăcácăk chăb nătrongăt
ngălai ............................ 79
ăxu tăcácăgi iăphápăc iăt o,ănơngăc păh pălỦ .............................................................. 93
3.2.3.ă ánhăgiáătínhăkh ăthiăvƠăl ătrìnhăth căhi năc aăcácăgi iăphápăc iăt o,ănơngăc p ............ 96
K TăLU NăVÀăKI NăNGH ..................................................................................... 114
1.ăK tălu n ................................................................................................................... 114
2.ăKi năngh ................................................................................................................. 116
PH ăL CăI- K TăQU ăTệNHăTOÁNăT NăSU TăTH YăV N ............................ 120
iv
DANHăM CăHỊNHă NH
Hìnhă1.1:ăB năđ ăt ngăth ătr măb mă
Hìnhă1.2:ăHi nătr ngătr măb mă
iăÁng ........................................................................... 1
iăÁng ......................................... 71
iăÁngătrênăSWMM ........................................ 72
Hìnhă3.θ:ăBìnhăđ v trí ru ng lúa t n d ng kh n ngăch u ng p trong tính toán ..................... 97
Hìnhă3.7:ăBìnhăđ v trí chuy năđ i ru ng lúa sang nuôi tr ng th y s n ................................. 98
Hìnhă3.8:ăM tăc tăđ iădi nătuy năkênhăbêătôngăt mălát........................................................... 101
Hìnhă3.9:ăM tăc tăđ iădi năc ngăng m ................................................................................... 101
Hìnhă3.10:ă
th quan h gi aăl uăl
ng t i b x và t l di n tích h đi u hòa ................ 110
Hìnhă3.11:ă
th quan h gi a s đi m ng p và t l di n tích h đi u hòa ......................... 111
HìnhăPLă1:ă
ngăt năsu tăm aăηăngƠyămaxă(197η-2014)ăt iătr măHƠă ông ....................... 123
HìnhăPLă2:ă
ngăt năsu tăm aă1ăngƠyămaxă(197η-2014)ăt iătr măHƠă ông ....................... 127
v
DANHăM CăB NGăBI U
B ng 3.1: B ng t ng h p nút ng p th i k hi n t i ng v i t n su t P=10% ...........................73
B ngă3.2:ăL uăl ngătrungăbìnhăngƠyăl nănh tăc aăh ăth ngăhi nătr ngă ngăv iăt năsu tăthi tă
k ăP=10% ................................................................................................................................. 75
B ng 3.3: B ng t ng h p nút ng p th i k hi n t i ng v i t n su t P=5% .............................76
B ngă3.4:ăL uăl ngătrungăbìnhăngƠyăl nănh tăc aăh ăth ngăhi nătr ngă ngăv iăt năsu tăthi t
k ăP=η% ................................................................................................................................... 77
B ngă3.η:ăThôngăs ăk ăthu tămáyăb măHT ă2η00 ...................................................................78
B ngă3.θ:ăL uăl
ngătrungăbìnhăgi ăl nănh tătuy năkênhămôăph ngătheoăk chăb nă3 ..............80
B ngă3.7:ăL uăl
ngătrungăbìnhăgi ăl nănh tătuy năkênhămôăph ngătheoăk chăb nă4 ..............81
B ngă3.8:ăL uăl
ngătrungăbìnhăgi ăl nănh tătuy năkênhămôăph ngătheoăk chăb năη ..............82
B ngă3.9:ăL uăl
ngăcácătuy năkênhămôăph ngătheoăk chăb năθ .............................................84
vi
B ngă3.10:ăL uăl
ngăcácătuy năkênhămôăph ngătheoăk chăb nă7 ........................................... 85
B ngă3.11:ăL uăl
B ngă3.24:ăB ngăth ngăkêăchiăphíăph
ngăánă3 ..................................................................... 104
B ngă3.2η:ăK tăqu ătínhătoánăth yăl căđo năkênhăchínhătheoăk chăb năη ............................... 106
B ngă3.2θ:ăK tăqu ătínhătoánăth yăl căđo năkênhăchínhătheoăk chăb nă8 ............................... 107
B ngă3.27:ăK tăqu ătínhătoánăth yăl căđo năkênhăchínhătheoăk chăb nă11 ............................. 107
B ngă3.28:ăThôngăs ăm tămáyăb mătr căđ ngăHT ă9η00-3,5 .............................................. 108
B ngă3.29:ăThôngăs ăm tămáyăb mătr căđ ngăHT ă9800-3,5 .............................................. 108
B ngă3.30:ăThôngăs ămáyăb mătr căđ ngăO B1θă– 145....................................................... 109
B ngă3.32:ăTh ngăkêăv ădi nătíchăh ăchoăph
ngăánăquyăho chăn mă2030 .......................... 110
B ngă3.33:ăTh ngăkêăl uăl ngăgi ăl nănh tăcácătuy năkênhămôăph ngăchoăgi iăphápăcóăh ă
đi uăhòaăv iădi nătíchăθ%ăvƠăc iăt oăh ăth ngăkênhăchoăn mă2030 ....................................... 112
B ngă3.34:ăK tăqu ătínhătoánăth yăl căđo năkênhăchínhăchoăgi iăphápăcóăh ăđi uăhòaăv iădi nă
tích 6% .................................................................................................................................... 113
B ngăPLă1:ăL ngăm aăl nănh tătrongăth iăđo năng nătrongăn măc aătr măHƠă ôngă(t ăn mă
197ηăđ nă2014) ....................................................................................................................... 121
B ngăPLă2:ăK tăqu ătínhătoánăđ
ngăt năsu tăkinhănghi măηăngƠy max ................................ 124
B ngăPLă3:ăK tăqu ătínhătoánăđ
ngăt năsu tălỦălu năηăngƠyămax ......................................... 126
B ngăPLă4:ăK tăqu ătínhătoánăđ
TP
ThƠnhăph
TN&MT
TƠiănguyênăvƠămôiătr
GTVT
Giaoăthôngăv năt i
MNTK
M căn
RCP 4.5
K chăb năphátăth iătrungăbình
RCP 8.5
K chăb năphátăth iăcao
B KH
Bi năđ iăkhíăh u
KTCTTL
cácă n
v
cănhi uăt ăch căqu căt ăđánh giáălƠăm tătrongă
că đangă phátă tri n,ă cóă t că đ ă t ngă tr
ngƠnhă th
U
ngă kinhă t ă n t
ng.ă
că bi tă v iă cácă
ngă m i,ă d chă v ă vƠă côngă nghi p,ầ đưă ch ngă ki nă nh ngă b
tăb c,ăđóngăgópăquanătr ngăvƠoăs phátătri năchungăc aăđ tăn
c. ăn
că ti nă tri nă
cătaăngƠnhă
nôngănghi păđóngăm tăvaiătròăquanătr ng,ăg năli năv iăs ăphátătri năc aăkinhăt ăxưăh i.ă
ăph căv ăt tăchoănôngănghi păc năph iăcungăc păđ ăl
tiêuăthoátăn
ngăxuyên, các công trình
că xơyă d ngă đưă lơu,ă m tă s ă đưă vƠă đangă b ă h ă h ng,ă xu ngă c pă
nghi mă tr ngă đ ngă th iă ch aă cóă s ă th ngă nh tă gi aă đ uă m iă vƠă n iă đ ng.ă
tr măb măđ uăm iătr
căđơyăđ
căthi tăk ăv iăh ăs ătiêuăth pă3,82 l/s-haătrongăkhiăh ă
s ătiêuătheoăquyăho chăm iălƠă8ăl/s-ha,ăm căn
lƠă+4,83ăth păh năm căn
că bi tă
căthi tăk ătiêuăraăsôngăNhu ătr
căđơyă
căthi tăk ăm iă+θ,0θ.ăCácăch ătiêuăthi tăk ăkhôngăcònăphùă
h păv iăhi năt iăvƠăd ăbáoătrongăt
ngălai.
Hình 1.2:ăHi nătr ngătr măb mă
iăÁng
ngăr tăl năđ năđ iăs ngăc aănhơnădơnătrongăkhuăv c
NgoƠiăra,ăbi năđ iăkhíăh uăđangăngƠyăcƠngătr ălênărõ ràng,ăs ăphơnăb v ăl
ngăm a
khôngăđ uăgi aăcácămùaătrongăn m,ăgi aăcácăvùngăvƠăgi a cácăl uăv căsôngătrongăc ă
n
c,ăgơyăraăl ăl tăvƠoămùaăm aăvƠăh năhán,ăthi uăn
đ nă quáă trìnhă đi uă ti tă n
v cătr măb mătiêuă
căv ămùaăkhô.ă nhăh
ngăl nă
cătrongă nôngă nghi p,ă gơyă raă nh ngă h uă qu ă n ngă n . L uă
iăÁngăc ng n mătrongăxuăth ănêuătrên.
Vìăv yăvi cănghiênăc u,ăđánhăgiá kh ăn ngătiêuăthoátăn
căc a h ăth ng tiêuătr măb mă
iăÁng nh măt oăcácăc ăs ăkhoaăh căđ ăđ ăxu tăcácăgi iăphápăc iăt o,ănơngăc păh ă
th ngătiêuătr măb mă
- Ph
ngăphápăđi uătra,ăkh oăsátăth căđ a
- Ph
ngăphápăk ăth a
- Ph
ngăphápăphơnătích,ăth ngăkê
- Ph
ngăphápămôăhìnhătoánă( ngăd ngăph năm măSWMM)
3
CH
NGăI T NGăQUAN
1.1. T ngăquanăv ăv năđ ătiêuăn
1.1.1. T ng quan v v n đ tiêu n
c
c trên th gi i
V năđ ăki măsoátăng păúng,ăphòngătránh,ăgi mănh ăthiênătaiăđangălƠăm tăch ăđ ănóngă
đ năvi căthuăgomăvƠătiêuăthoátăn
1.1.2. T ng quan v v n đ tiêu n
căth i,ăn
c
căb ăm t.
Vi t Nam
Vi tăNamăn mătrongăkhuăv cănhi tăđ iăgióămùa,ăm cădùăl
ngăm aătrungăbìnhănhi uă
n mătrênătoƠnălưnhăth ăvƠoăkho ngă1.940ămm/n mănh ngădoă nhăh
đ iănúi,ăl
ngăl nă
ngăm aăphơnăb ăkhôngăđ uătrênăc ăn
ngăc aăđ aăhìnhă
căvƠăbi năđ iăm nhătheoăth iăgiană
nênăgơyăkhóăkh năchoăvi cătiêuăúngăkhiăcóăl ăh tăhayăm aăl năx yăra.
T iăđ ngăb ngăsôngăH ng:ăCácăsôngăt ănhiênăđ uăcóăđêăbaoăphòngăch ngăl .ăTrongăn iă
đ ngă th
ngăcóă cácă kênhă r chă t ă nhiênă vƠă nhơnă t oă lƠmă nhi mă v ă t
iătiêuăriêngăbi tăvƠăth
vùngăđ aăhìnhăcao,ăđôiăkhiădùngăb măđ ăl yăn
iătiêuă
ngălƠăt ăch yăđ iăv iă
căsôngăv iăvùngăcóăđ aăhìnhăth păho că
cácăh ăth ngăh năh p.
ăđ ngăb ngăsôngăC uăLong:ăNg păl tăph ăthu căr tănhi uăvƠoăl ăt ăth
m aăn iăđ ng,ăđ aăhìnhăth p,ătri uăc
ngăngu n,ă
ng,ăcácăkênhăr chăvƠăcácăc ngăng năm nă ăc aă
sông.ă Cácă côngă trìnhă đêă biênă gi i,ă đêă sôngă Ti n,ă sôngă H uă ch ă cóă tácă d ngă vƠoă đ uă
mùaăl ,ăkhiăl ăcaoăh ăth ngănƠyăkhôngăch ngăđ
căl .ăCôngătrìnhăthoátăl ăraăbi năTơyă
hi uăqu ăch aăcaoănênăng păl tă ăđ ngăb ngăsôngăC uăLongăv năcònănhi uăv năđ ăc nă
gi iăquy t.
Theoă th ngă kê,ă th i đi mă n mă 199η,ă n iă thƠnhă HƠă N iă cóă t iă 2.100ă haă m tă n
Nh ngăđ năth iăđi mănƠy,ădi nătíchăm tăn
b ăl pălƠăhƠngălo tăchungăc ăcaoăt ngăđ
1.1.3. T ng quan v tiêu thoát n
ngăđ uăb ăb iăl ngăgơyăáchăt cădòngăch y.
1.2. T ngăquanăv ăbi năđ iăkhíăh u
1.2.1. T ng quan v bi n đ i khí h u trên th gi i
5
Bi năđ iăkhíăh uălƠăm tăth căth ădi năti nătrongăquáăkh ăvƠăhi năt i,ăđ
lƠă cóă th ă bi nă đ ngă nhanhă h nă trongă t
căph ngăđoánă
ngă lai.ă S ă phátă th iă quáă nhi uă ch tă khíă nh ă
CO2, CH4,ăCFC,ầăvƠoăb uăkhíăquy nădơyănênăhi uă ngănhƠăkính,ăh ăqu ăt oănênăhi nă
t
ngănóngălênătoƠnăc uălƠmăb ngă ăB căvƠăNamăc c,ăc ngănh ăcácăd iăb ngă ădưyănúiă
caoătanănhanhăh năkhi năm căn
n
căbi năđangăcóăxuăth ădơngăcao,ăcánăcơnătu năhoƠnă
că thayă đ iă lƠmă đeă do ă toƠnă b ă h ă sinhă tháiă hi nă h u,ă đ că bi tă lƠ cácă vùngă th p,ă
vùngăvenăbi n.
Bi năđ iăkhíăh uăđangădi năraătrênăquyămôătoƠnăc uădoăcácăho tăđ ngăc aăconăng
đơyă cóă m tă đ ă dơnă c ă t pă trungă t
ngădoă n iă
ngăđ iă cao,ă s nă xu tă nôngă nghi pă vƠă ng ă nghi pă
ch uăl ăthu căl năvƠoăth iăti t,ăngu năn
c.ăT ăx a,ăng
iădơnăVi tăNamăkháănhanhă
nh nă trongă vi că thíchă ngă v iă cácă quyă lu tă di nă bi nă th iă ti tă h ngă n mă nh ă l ă trƠnă
sông,ăh nămùaăkhô,ăxơmănh păm n,ăkhanăhi măn
căng t,ầăNôngădơnăđưăsángăt oăraă
nhi uăhìnhăth căắs ngăchungăv iăl ”,ăxơyăđê,ălƠmănhƠăsƠn,ăđi uăch nhăl chăth iăv ,ầă
Tuyă nhiênă kho ngă n mă 200ηă v ă tr
d
ngănh ăcònăkháăxaăl ăvƠăch aăđ
c,ă v nă đ ă bi nă đ iă khíă h uă - n
că bi nă dơngă
căquanătơmăđúngăm căđ iăv iănhi uăng
iădơnăvƠă
ngăngƠyăcƠngăgiaăt ngă ănhi uăvùngătrênăTráiăđ tămƠănguyênănhơnă
c aănóălƠădoăs ăbi năđ iăb tăth
ngăc aăcácăhi năt
ngăth iăti t,ăkhíăh uăc căđoan.
Bi năđ iăkhíăh uăđưăvƠăđangădi năraăgơyănh ngăbi năđ ngăm nhăm ăthôngăquaăcácăhi nă
t
ngăth iăti tăc căđoan,ăd ăth
hánă vƠă n
t ngăm căn
ngănh ănhi tăđ ăt ng,ăbưoăm nh,ăm aăl n,ăl ăl t,ăh nă
că bi nă dơngầă Cácă bi uă hi nă c aă bi nă đ iă khíă h uă nh ă t ngă nhi tă đ ,ă giaă
căbi n,ăc
ngăđ ăvƠăs ăđ
ti tăc căđoanădi năraăngƠyăcƠngăth
tăkhôngăkhíăl nh,ăbưoăvƠăcácăhi năt
ngăth iă
cácă vùngă khíă h uă phíaă Nam.ă Tuyă nhiên,ă bi nă đ iă l
ngăm aă cóă xuă h
t ngătrongămùaăm aăvƠăgi mătrongămùaăkhô.ăThêmăvƠoăđó,ăl
ngăc că đoan:ă
ngăm aăphơnăb ăkhôngă
đ uă theoă th iă gian:ă mùaă khôă thìă h nă hán,ă mùaă m aă thìă ng pă úng;ă theoă khôngă giantrongăm tăth iăđi măcóăvùngăđangăch uăl ăl tăl iăcóăvùngăđangăthi uăn
cătr mătr ng,ă
th măchíăkhôăh n.
1.3. T ngăquanăv ăđôăth ăhoá
1.3.1. T ng quan v đô th hóa trên th gi i
ôăth ăhóaălƠăs ăm ăr ngăv ăs ăl
ngăvƠăquyămôăcácăđi mădơnăc ăđôăth .ă ơyălƠăquáă
trìnhăkhôngăth ătránhăkh i,ădoăđóăc năcóăs ăchu năb ăđ ăthíchă ng.ă ôăth ăhóaăđangălƠmă
thayăđ iăb ăm tăth ăgi iăv iăs ădơnăngƠyăcƠngăt ngă ăcácăthƠnhăph ăl n,ăkèmătheoălƠă
nh ngăh uăqu ăv ămôiătr
ng. Bùngăn ăđôăth ăc ngăđemăl iăcácătháchăth cătoăl n:ăth tă
nghi păcóăth ăt ngăvƠăs ăđ uăt ăthi uăh tăvƠoăcácăd chăv ăc ăb năd năđ năhƠngălo tăcácă
ăs ătr ăthƠnhăn
i,ătrongăđó,ăs ădơnăthƠnhăth ăđưălênăđ nă27,9ătri uă
iă(chi măkho ngă31,8%ăt ngăs ădơnăc ăn
theoăth iăgian,ăm tăđ ădơnăs ăn
c).ăDơnăs ăthƠnhăth ăkhôngăng ngăt ngă
cătaăphơnăb ăkhôngăđ ngăđ uăgi aăcácăvùngăđ aălỦ.ă
Dơnăs ăsinhăs ngăt pătrungăch ăy uăt iăcácăthƠnhăph ăl n,ăn iăcóăkinhăt ăphátătri n,ăkh ă
n ngătìmăvi călƠmăgiaăt ngăthuănh păvƠăđi uăki năs ngăcaoăh năcácăvùngăkhác.ăNg
dơnăthƠnhăth ătheoăth ngăkêăc ngăcóăthuănh păth căt ăcaoăh nănhi uăsoăv iăng
sinhăs ngă ănôngăthôn.ăN mă2010,ăn uăng
2.130ă nghìnă đ ng/ng
đ ng/ng
i/thángă thìă ng
iă
iădơnă
iădơnăthƠnhăth ăthuănh păbìnhăquơnăkho ngă
iă dơnă nôngă thônă ch ă cóă thuă nh pă 1.070ă nghìnă
7,5
8,7
10,0
15,0
20,6
19,2
22,0
23,5
29,6
33,47
(Ngu n: structiondpt, B ăXơyăd ng,ă2013)
Theoănghiênăc uăc aăHoƠngăBáăTh nhăvƠăc ngăs ăchoăth yăs ăl
ngăđôăth ăc ngăt ngă
lênăắh ăth ngăđôăth ăVi tăNamăkhôngăng ngăphátătri n;ăt ăθ29ăđôăth ă(n mă1999)ăđưă
t ngălênăt iă7ηηăđôăth ă(n mă2010),ăvƠătínhăđ năthángă11ăn mă2013ăc ăn
8
tri uădơn.ăTrongăvòngă10ăn m, dơnăs ăHƠăN iăđưăt ngălênăkho ngă4ătri uăng
i.ăNh ă
th ,ăcóăth ăk tălu năr ng:ătrongăkhiăm căđ ăvƠăt căđ ăđôăth ăhóaătrênăph măviătoƠnăqu că
ăVi tăNamăch măh năsoăv iăcácăn
căkhácătrênăth ăgi iăvƠătrongăkhuăv c,ăthìăHƠăN i,ă
đưăcóăt căđ ăđôăth ăhóaănhanhăh năn uăsoăsánhăv iăchínhăb năthơnăthƠnhăph ăquaăcácă
th iăđi m,ănóăđưăđ tăđ
n
căt
ngăđ
ngăv iăt ăl ăđôăth ăhóaă ăcácăthƠnhăph ăc aăcácă
căphátătri nătrongăkhuăv căChơuăÁăvƠăđangăph năđ uăgiaănh păhƠngăng ăcácăthƠnhă
ph ăcóădơnă s ăl năh nă10ătri uăng
iăc aăth ăgi i.ăTuyă nhiênăvi căđôăth ăhóaănhanhă
di năraătrongăth iăgianăng năc năph iăđ
khôngăđ
c,ănh tălƠăd
M ,ă Duyênă HƠ,ă vùngă tr ngă cơyă nă qu ă t pă trungă xưă V nă Phúc,ă vùngă tr ngă lúaă ch tă
l
ng
ngăcaoăt iăcácă xưăV nhăQu nh,ă
iăÁng,ă T ăThanhăOai.ăThuănh păbìnhăquơnăđ uă
i n mă2017ăc aăhuy năThanhăTrìă
căđ tă38ătri uăđ ng/ng
i/n m.
C ngă trênă l nhă v că kinhă t ,ă s nă xu tă côngă nghi p,ă ti uă th ă côngă nghi pă ti pă t că đ tă
đ
cănh ngăb
căti năv ngăch c.ăTheoăs ăli uăth ngăkêăn mă2017,ătoƠnăhuy năcóă8θ7ă
doanhănghi p,ăt ngă13ηădoanhănghi păsoăv iăn mă201θăvƠă1.22ηăh ăs năxu tăti uăcôngă
nghi păho tăđ ngătrongăl nhăv căxơyăd ng,ătrongăđóăcóăηηădoanhănghi păthƠnhăl păm i.ă
Ti păt căc ngăc ,ănơngăcaoăhi uăqu ăho tăđ ngăkhuălƠngăngh ăt pătrungăxưăTơnăTri uă
đ ngăth iăphátătri năcácălƠngăngh ătruy năth ngăđ
căthƠnhăph ăcôngănh n.ă
căbi t,ă
ngă t ă m mă nonă đ nă đ iă h că nh ă
ngăTHPTă ôngăM ,ăNg căH i,ăVi tăNamă– BaăLan,ăNgôăThìăNh m,ầăcácătr
ngă
đ iăh c:ăVi năđ iăh căM ăHƠăN iă(c ăs ăNg căH i),ăH căvi năk ăthu tăm tămư,ăVi nă
khoaăh căNôngăNghi p,ăCaoăđ ngăKinhăt ăcôngănghi păHƠăN i,ầ
LƠăm tăxưăthu nănông,ăthuănh păng
iădơnăcònăth p,ăvi căhuyăđ ngăngu năl căxưăh iă
hóaă g pă khôngă ítă khóă kh n,ă nh ngă trongă nh ngă n mă g nă đơyă đ
10
că s ă quană tơmă c aă
thƠnhăph ,ăxưă
iăÁngăđưăthayădaăđ iăth tăm tăcáchănhanhăchóng.ăV iăt căđ ăphátătri nă
c aăkhuăv cănh ăv yătrongănh ngăn măt iăvùngănghiênăc uăs ăđ
căchuy năsangăđôă
th ,ăcôngănghi p.
1.4. T ngăquanăv ăcácănghiênăc uăcóăliênăquan
1.4.1. T ng quan các nghiên c u trên th gi i
căs ăd ngăđ ămôăt ăvƠă
soăsánhănh ngătácăđ ngăvƠănh ngăbi năphápăthíchă ngătrongănh ngăh ăth ngătiêuăhi nă
có.ăNh ngăv năđ ăc aăh ăth ngătiêuăd
b ăm t,ăs ăgiaăt ngăc aăl uăl
n
iătácăđ ngăc aăbi năđ iăkhíăh uănh :ăng păl tă
ngătiêuăthoát,ăs ăt ngăc aădòngăch yăv ătr măx ălỦă
c.ăNghiênăc uăđ ăxu tăr ng,ănh ngătácăđ ngăc aăbi năđ iăkhíăh uăc năđ
t ăv iănh ngăch ăs ăk ăđ nătìnhătr ngăc aăh ăth ngătiêuăn
cămôă
c,ătrongăvƠăsauăm iătr nă
m aăng p.
Eric A. Rosenberg, 2010 [23] – Nghiênăc uă m aăc căh năvƠănh ngătácăđ ngăc aă
bi năđ iăkhíăh uăđ năcôngătrìnhătiêuăn
că ăbang Washington.ăTácăgi ăđưăs ăd ngăs ă
li uăm aăđoăđ cătrongăquáăkh ăvƠăs ăli uăm aămôăph ngăđ ăđánhăgiáănh ngăthayăđ iă
trongăphơnăb ăxácăxu tăm aăc căh nă ăvùngănghiênăc u.ăM aăđoă đ căs ăd ngătrongă
kho ngăth iăgiană1949-2007ăvƠăm aăt
v că tiêuă mi nă núiă phíaă Tơyă mi nă Trungă Canada.ă Nghiênă c uă nƠyă đánhă giáă tácă đ ngă
ti măn ngăc aăs ăthayăđ iăl
ngăm aăc căh năđ nănh ngăh ăth ngătiêuă ăvùngănúiăphíaă
Tơyămi năTrungăCanada.ăM aăthi tăk ăchoăvùngănghiênăc uăđ
quanătr căvƠăk tăqu ămôăph ngăkhíăh uăt ăCh
cătínhătoánăt ăd ăli uă
ngătrìnhăđánhăgiá bi năđ iăkhíăh uăvùngă
B că M ă (NARCCAP)ă d aă trênă k chă b nă SRESă A2.ă Phơnă tíchă t nă su tă đưă đ
hi năd aătrênăchu iăs ăli uăl
că th că
ngăm aăl nănh tăn măquaăs ăd ngăphơnăb ăxácăsu tăphùă
h pănh t.ăKi măđ nhăPearsonăvƠăKolmogorov-Smirnovăđưăđ
căs ăd ngăđ ăki mătraăs ă
phùă h pă (goodness of fit) c aă cácă phơnă b ă xácă su t.ă K tă qu ă ch ă r ng,ă phơnă b ă Lmomentăđưăđ
căch nălƠăphơnăb ăt tănh t.ăL
đ căvƠămôăhìnhăkhíăh uăđ
ngăc aăbi năđ iă
khíăh uătoƠnăc u.ăTácăgi ăđưăch ăraăm tăs ăk tăqu ănh ăsau:
+ V h s tiêu:ăN uăch ăxétăriêngăv ă nh h
thìăh ă s ă tiêuă m tă ru ng,ă l uă l
ngăc aăbi năđ iăkhíăh uăđ năyêuăc uătiêuă
ngătiêuă thi tă k ă c aă cácă côngă trìnhă đ uă m iă vƠă t ngă
12
l
ngăn
t ngăl
căc nătiêuăc aăh ăth ngăthu ănôngăt ngătheoăt ăl ăthu năv iăm căđ ăt ngăc aă
ngătr năm aătiêuăthi tăk .ăN uăxétăthêmă nhăh
ngăc aăbi năđ ngăc ăc uăs ă
d ngăđ tădoăcôngănghi păhoáăvƠăđôăth ăhoáămangăl iăthìăsoăv iăth iăđi măhi năt iăkhiă
l
ngăm aătiêuăt ngăthêmă3,1%ăthìăh ăs ătiêuăthi tăk ăt ngăη,θ2%,ăkhiăl
thêmă7,9%ăthìăh ăs ătiêuăthi tăk ăt ngă17,12% vƠăkhiăl
căbi nă
45% nhu c uătiêu.
dơngăđ năh ăth ngătiêuăn
că
ngăB ngăB căB ănh ăsau:
K tăqu ătínhătoánăh ăs ătiêuă v iăk chă b năbi năđ iă khíă h u,ăn
giaiăđo n:ăT ngăl
căbi nădơngătheoăcácă
ngăm a ηăngƠyămaxăđ nă2020ăt ngăt ă2ă- η%ăsoăv iăhi năt iă(ăn mă
2010),ăđ năn mă2030ăt ngăt ăθ%ăsoăv iăhi năt i,ăđ năn mă20η0ăt ngăt ă7ă– 9%ăsoăv iă
hi năt i,ăn mă2100ăt ngăt ă10ă-18%ăsoăv iăhi năt i.ăTínhătoánătiêuăv iăc ăc uăs ăd ngă
đ tă2010,ă2020,ă2030.ă20η0ătheoăm aăcácăgiaiăđo năđ năn mă2010,ă2020,ă2030,ă20η0ă
k tăqu ătínhăh ăs ătiêuăđ uăt ngălênănhi uăsoăv iăhi năt i,ădoăm aăt ngălên,ăđôngăth iă
v iă quáă trìnhă côngă nghi pă hoá,ă đôă th ă hoáă ngƠyă cƠngă t ng,ă vìă v yă ao,ă h ,ă đ tă nôngă
nghi păcƠngăb ăthuăh pănênăkh ăn ng tr ăn
căngƠyăcƠngăgi m,ăth iăgianătiêuăcƠngăph iă
tiêuăg părútăh n.
ToƠnăvùngăcóădi nătíchăc nătiêuă1.1θ2.1θ0ăha,ăđ năn mă20η0ădoă nhăh
khíăh uăl
ngătiêuăđ ăvƠoăsôngă áyăt ngălênăkháănhi u,ăđo năt ăBaăTháătr ă
ngăt ngălênăkho ngă300ăm3/s,ălƠmăchoăm căđ ăt ngăm căn
cătrênăsôngă
áy,ăsôngăHoƠngăLongălƠăkháăl n,ăt iăBaăTháăt ngăthêmă1,28ăm,ăPh ăLỦă0,73ămăcácă
đo năsôngăcònăl iăkho ngă0,30ă– 0,48m.
năn mă20η0ăm căn
cătrênăsôngăH ngăt ngălênăkho ngă0,42m,ă ăvùngă nhăh
ngă
tri uădoătácăđ ngăc aăt ngălênă m căn
căbi nănênă m căn
t ngălênăkho ngă0,30ă– 0,η0ăm.ăL uăl
ngătiêuăvƠoăsôngă áyăt ngăthêmăkho ngă400-
500 m3/s,ăm căn
cătrênăcácătri năsôngăđ uă
c trungăbìnhăt iăBaăTháăkênăđ năη,3măt ngăthêmă1,40măsoăv iăhi nă
nay,ăt iăPh ăLỦăc ngăt ngăthêmăđ nă1,10măcácăđo năsôngăcònăl iăkho ngă0,30ă– 0,48m.
ngăquanănƠyăvƠăk chăb nă
ngăm aămùaăhèătrongăgiaiăđo nă2020, 20η0,ătácăgi ăđưăxácăđ nhăđ
ngăm aă ηă ngƠyă l nă nh tă bìnhă quơnă nhi uă n mă vƠă l
că
ngăm aă ηă ngƠyă l nănh tă t nă
su tă10%ătrongăgiaiăđo nă2020,ă20η0.ăS ăd ngămôăhìnhăm aăđi năhìnhătrongăquáăkh ,ă
t ăl
ngăm aăηăngƠyăl nănh tăt năsu tăthi tăk ă10%,ăthuăphóngăcóăđ
thi tăk ătrongăgiaiăđo nă2020,ă20η0.ăTácăgi ăs ăd ngăph
cămôăhìnhăm aă
ngăphápătínhăh ăs ătiêuătheoă
quyăđ nhăhi năhƠnhăvƠămôăhìnhăSWMMăđ ămôăph ngăh ăth ngătiêu.ăK tăqu ătínhătoánă
đưă ch ă raă r ng,ă đ nă n mă 2020,ă nhuă c uă tiêuă c aă l uă v că t ngă lênă 2,13%ă vƠă đ nă n mă
20η0,ănhuăc uătiêuăt ngălênăη,θη%ăsoăv iăth iăk ănênă1980-1999.ăH năch ăc aănghiênă
14
c uănƠyălƠămôăhìnhăm aătiêuăthi tăk ătrongăt
bi nă đ iă l
iă h că Báchă khoaă Milană (Pomili)ă vƠă vi nă Quyă ho chă Th yă l iă (IWRP)ă v iă s ă tr ă
giúpăc aăChínhăph ăhaiăn
căVi tăNamăvƠăItalya.ăD ăánăb tăđ uăt ăthángă2ăn mă2012.
Xơyăd ngăcôngăc ăđánhăgiáănhanhătácăđ ngăc aăB KHăđ năhi uăqu ăkhaiăthácăcácă
h ăch aă ămi năTrungăVi tăNamăc aănhómătácăgi ăHoƠngăThanhăTùng,ăGS.TSăLêăKimă
Truy n,ăTS.ăD
ngă
căTi n,ăNguy n HoƠngăS nă2013
Nghiênăc uănơngăcaoăhi uăqu ăkhaiăthácăgi mănh ăthi tăh iădoăthiênătaiă(l ,ăh n)ăvƠă
đ măb oăanătoƠnăh ăch aăn
căkhuăv căMi năTrungătrongăđi uăki năB KHăc aăGS.TSă
LêăKimăTruy nă2013.
K chăb năbi năđ iăkhíăh uăđ
Côngă
căxơyăchoăd ăth oăThôngăbáo l năhaiăc aăVi tăNamăchoă
căkhungăc aăLiênăH păQu căv ăbi năđ iăkhíăh uă(Vi năKHăKTTVMTă2007)
K chă b nă bi nă đ iă khíă h uă đ
MAGICC/SCENăGENăη.3)ăvƠăph
că xơyă d ngă b ngă ph