1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ THANH HIẾU

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH NHÀ Ở CHO
NGƯỜI THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI - NĂM 2017


2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA


trong phần tài liệu tham khảo.
Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm
về nội dung luận văn của mình.
Hà Nội, ngày 15 tháng 03 năm 2017
Học viên thực hiện

Lê Thị Thanh Hiếu


LỜI CÁM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn đến PGS.TS.Đỗ Phú Hải – Người đã trực tiếp
hướng dẫn, giúp tôi tiếp cận những tư liệu khoa học cần thiết để tôi thực hiện và
hoàn thành luận văn này.
Tôi xin cảm ơn các Thầy giáo, Cô giáo trong Khoa Chính sách công cùng
Tập thể các Thầy Cô Khoa Sau đại học – Học viện Hành chính Quốc gia đã
nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập tại Trường.
Cuối cùng Tôi xin cảm ơn các bạn lớp CS1.B1 đã đồng hành cùng tôi trong
suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp này.
Hà Nội, ngày 15 tháng 03 năm 2017
Học viên thực hiện

Lê Thị Thanh Hiếu


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .........................................................................................................................1
Chương 1 .......................................................................................................................11
............................... 11
NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP ..................................................................11
............................ 11

THẤP TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI ..............................................................................40
2.1. Những đặc điểm kinh tế, xã hội có ảnh hưởng đến nhà ở cho người thu nhập thấp
trên địa bàn thành phố Hà Nội .......................................................................................40
2.2. Đánh giá thực hiện chính sách và các giải pháp công cụ
ở cho người thu nhập thấp tại Thành phố Hà Nội ......................................................... 44
i thu nhập thấp ............................... 53
thấp ................................................................................................................................ 53
thấp ................................................................................................................................ 57
thấp ................................................................................................................................ 64
.........66
nhập thấp........................................................................................................................67
........................... 69
người thu nhập thấp.............71
2.4. Kết quả thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp ................................ 72
thấp tại Thành phố Hà Nội ............................................................................................ 76
Tiểu kết chương 2 ..........................................................................................................78
Chương 3 .......................................................................................................................79
THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI....................................79
thành phố Hà Nội ...........................................................................................................79
3.1.1. Mục tiêu thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp ở nước ta ...........79
3.1.2. Mục tiêu thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp tại Hà Nội .........80
.........82
Tiểu kết chương 3 ..........................................................................................................91
KẾT LUẬN ...................................................................................................................92
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................95


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần dây, nguồn dân cư lao động từ các tỉnh thành tập

định phê duyệt Chiến lược phát triển nhà ở Quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn
đến năm 2030 số 2127/QĐ-TTg ngày 30 tháng 11 năm 2011 của Thủ tướng
Chính phủ có nêu rõ quan điểm: “Có chỗ ở thích hợp và an toàn là một trong
những quyền cơ bản, là điều kiện cần thiết để phát triển con người một cách
toàn diện, đồng thời là nhân tố quyết định để phát triển nguồn nhân lực phục vụ
cho sự nghiệp phát triển đất nước. Phát triển nhà ở là trách nhiệm của Nhà
nước, của xã hội và của người dân” trong đó đề cập đến “Phát triển nhà ở là
một trong những nội dung quan trọng của chính sách phát triển kinh tế - xã hội;
Nhà nước ban hành chính sách thúc đẩy thị trường nhà ở phát triển, đồng thời
có chính sách để hỗ trợ về nhà ở cho người thu nhập thấp nhằm góp phần ổn
định chính trị, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển đô thị, nông thôn theo
hướng văn minh hiện đại” để từ đó:“Giải quyết nhà ở cho người thu nhập thấp
tại khu vực đô thị theo hướng ban hành các cơ chế, chính sách ưu đãi để khuyến
khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng nhà ở thu nhập thấp để
bán, cho thuê, thuê mua” theo phương thức xã hội hóa.
Kể từ khi Quyết định số 2127/QĐ-TTg được thực thi, đã phần nào giải quyết
được nhu cầu nhà ở cho người dân lao động ngoại tỉnh tại các khu vực đô thị
trên địa bàn cả nước. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chính sách còn gặp
nhiều bất cập và khó khăn, đã gây ra không ít những vướng mắc cho người dân
khi làm thủ tục đăng ký mua nhà và bộ máy quản lý thực hiện chính sách. Cụ
thể:
Với mức chi phí bình quân để mua được nhà ở tại các đô thị có mức giá dao
động khoảng từ 12 triệu đồng/m2 đến 15 triệu đồng/m2, có diện tích từ 40 –
50m2 cho một gia đình thì người dân phải bỏ ra mức vốn từ 500 đến 700 triệu
đồng. So với mức thu nhập làm công ăn lương hiện nay chưa đảm bảo được mức
sống sinh hoạt tối thiểu, chưa nói đến việc tích lũy thì việc người thu nhập thấp
có một căn hộ để ở là một việc khá là khó khăn.
2





khai và thực thi chính sách thiếu đồng bộ, bất cập trong công tác quản lý. Bên
cạnh đó các nhà đầu tư xây dựng nhà ở cho người thu nhập thấp không mặn mà
đối với các dự án nhà ở thu nhập thấp bởi cơ chế về ưu đãi thuế, đất đai, thủ tục
đầu tư chưa thực tiễn. Nhận thấy những tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện
chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp cũng là lý do em xin lựa chọn đề tài
luận văn “Thực hiện chính sách nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp trên địa bàn
Thành phố Hà Nội” nhằm làm rõ những vấn đề lý luận thực hiện chính sách
nhà ở cho người thu nhập thấp. Thực trạng việc thực hiện chính sách nhà ở cho
người thu nhập thấp hiện nay qua nghiên cứu trường hợp Thành phố Hà Nội đã
giải quyết được đến đâu, còn vướng mắc khó khăn và tồn đọng những gì để từ
đó đưa ra những giải pháp tăng cường thực hiện chính sách nhằm mang lại hiệu
quả tối ưu cho việc thực hiện chính sách những năm tới đây.
Để đẩy mạnh phát triển nhà ở thu nhập thấp đáp ứng yêu cầu của hàng triệu
người lao động thu nhập thấp tại các khu vực đô thị trên cả nước nói chung và
Thủ đô Hà Nội nói riêng, cần có các cơ chế chính sách ổn định, lâu dài, từng
bước triển khai thực hiện các giải pháp một cách đồng bộ, nhất quán, hiệu quả.
Giảm thiểu việc tăng dân số quá nhanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
của Thủ đô trong những năm tới đây cần xem xét một cách nghiêm túc các vấn
đề đang tồn tại hiện nay và cần có những giải pháp tháo gỡ để đảm bảo người
thu nhập thấp có nhà ở, các doanh nghiệp tích cực phối hợp với chính sách đầu
tư xây dựng, cơ chế chính sách hoàn thiện hơn đảm bảo phù hợp, đáp ứng
nguyện vọng của người dân, giúp cho nền kinh tế Thành phố ổn định phát triển.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp luôn là vấn đề được
Đảng, Nhà nước và xã hội quan tâm để kiện toàn hơn nữa vấn đề an sinh xã hội
trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo.
Để thực hiện được những nhiệm vụ đó, cần có sự phối hợp từ nhiều phía
trong đó bao gồm: Nhà nước, cộng đồng xã hội và người dân có thu nhập thấp

giầu tại các đô thị khá là rõ rệt. Người thu nhập thấp phải đương đầu với vấn đề
thiếu nhà ở hoặc ở trong các khu ở tồi tàn, chật chội, hệ thống hạ tầng quá tải do
họ không có khả năng về kinh tế để cải thiện được chỗ ở cho mình. Do vậy tìm
5


ra một giải pháp đồng bộ về chính sách, về thiết kế, xây dựng các khu ở, nhà ở
cho người thu nhập thấp hiện đang là một vấn đề bức xúc tại các đô thị Việt
Nam.
Đề tài đã đóng góp vào việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp đồng bộ từ
khâu quy hoạch sử dụng đất, các giải pháp kiến trúc, công nghệ xây dựng, vật
liệu xây dựng cho nhà ở đối với người thu nhập thấp. Đã đưa ra một số kiến nghị
về chính sách, cơ chế tài chính cho công tác đầu tư xây dựng tại các khu đô thị
tại Việt Nam.
- Đỗ Phú Hải (2015), Quy trình xây dựng chính sách công tại các nước đang
phát triển. Bài viết nghiên cứu đề cập đến thiết kế chính sách công và đưa ra các
giải pháp chính sách công dựa trên các phương diện: can thiệp thông qua lợi ích
kinh tế, thông qua quan hệ cộng đồng, thông qua giá trị xã hội, thông qua tâm lý
đám đông từ đó chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hoạch định và thực
hiện chính sách công.
- Nhaoxahoihn.com, Eo hẹp quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội tại Thành phố
Hà Nội, Bài báo đề cập đến dự án khu đô thị phải dành 20% quỹ đất cho nhà ở
xã hội nhưng thực tế nhiều chủ đầu tư vi phạm quy định. Tình hình đáng lo khi
Hà Nội không còn quỹ đất ở những vị trí thuận lợi để xây dựng các dự án nhà ở
xã hội, nhà ở thu nhập thấp tại Thủ đô.
- Tonghoixaydungvn.vn (2015), “Chính sách và giải pháp về nhà ở cho
người thu nhập thấp tại đô thị và khu công nghiệp”
Bài báo chỉ ra: Để có thể đẩy mạnh phát triển nhà ở đáp ứng yêu cầu của
hàng triệu người lao động thu nhập thấp tại Đô thị và khu công nghiệp cần có
các cơ chế chính sách ổn định, lâu dài, từng bước triển khai giải pháp tổ chức

Nam và xu hướng phát triển nhà ở xã hội trên thế giới; cụ thể hóa các quan
điểm, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển nhà ở xã hội; cung
cấp luận cứ khoa học phục vụ cho việc triển khai thực hiện hiệu quả chiến lược
phát triển nhà ở quốc gia và các chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở xã hội.
Đề tài đã xây dựng được chỉ số đánh giá khả năng hiện thực của sản phẩm để
xác lập mối tương quan giữa khả năng chi trả của người dân và giá thành sản

7


phẩm nhà ở xã hội – đây là công cụ quan trọng để đánh giá sự phù hợp của sản
phẩm nhà ở xã hội.
- Tạp chí kiến trúc (2016), Các giải pháp và cơ chế chính sách về nhà ở xã
hội, nhà ở cho người thu nhập thấp. Bài báo nghiên cứu đến các giải pháp về cơ
chế chính sách: Cần nhận rõ tầm quan trọng của nhà ở xã hội, nhà ở cho người
thu nhập thấp. Để có thể cân bằng lợi ích giữa người thu nhập thấp (người mua
nhà) và nhà đầu tư (đầu tư xây dựng bán nhà) và nhà nước, cần tính toán mức ưu
đãi đầu tư cho các bên đều có thể chấp nhận được trên cơ sở một mô hình thí
điểm trên thực tế chứ không phỉa chỉ tính toán trên lý thuyết để có cơ chế điều
chỉnh chính sách hiện hành, tạo ra chính sách đột phá.
Điểm nhấn trong bài: Cần chuyển hẳn từ cơ chế “xin - cho” sang cơ chế
“phục vụ”, cần “thân thiện với người dân” và “thân thiện với doanh nghiệp” để
cho người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận được với chính sách ưu đãi.
Bên cạnh đó, giải pháp về quy hoạch sử dụng đất, kiến trúc, giao thông cơ sở
hạ tầng và đồng bộ, hợp tác giữa nhà nước – tư nhân, tài chính và tổ chức triển
khai thực hiện chính sách. Đây cũng là những giải pháp có tính khả thi cao, tác
giả có vận dụng trong phân tích luận văn.
- Phí Thị Thu Hương (2008), Nhà ở cho người có thu nhập thấp: Một thị
trường cần thiết và đầy tiềm năng. Nghiên cứu có chỉ ra chênh lệch cung – cầu
về nhà ở cho người thu nhập thấp không ngừng gia tăng và việc giải quyết nhà ở

3. Mục tiêu nghiên cứu
+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận về thực hiện chính sách nhà ở cho người thu
nhập thấp và kinh nghiệm thực tiễn về thực hiện chính sách nhà ở cho người thu
nhập thấp ở nước ta hiện nay để hình thành khung nghiên cứu cho đề tài.
+ Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp để
từ đó chỉ ra những kết quả đạt được và những tồn tại cần giải quyết về nhà ở cho
người thu nhập thấp trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
+ Đề xuất các giải pháp tăng cường thực hiện chính sách nhà ở cho người
thu nhập thấp tại Hà Nội.

9


4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Người thu nhập thấp trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Bao gồm tổ chức thực
hiện chính sách và kết quả thực hiện các giải pháp công cụ thực hiện chính sách.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
+ Phạm vi không gian: Thành phố Hà Nội.
+ Phạm vi thời gian: Từ năm 2000 đến năm 2016.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn
5.1. Phương pháp luận
Luận văn vận dụng cách tiếp cận nghiên cứu chính sách qua tiếp cận đa
ngành, liên ngành khoa học xã hội và nghiên cứu chính sách công.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Thống kê, mô tả, so sánh, phân tích tổng hợp, thu thập dữ liệu.
6. Ý nghĩa của Đề tài
Đề tài: “Thực hiện chính sách nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp trên địa
bàn thành phố Hà Nội” sẽ đóng góp phần nào những giải pháp tăng cường thực
hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp, giúp chính sách đi vào thực tiễn

“Chính sách là đường lối cụ thể của một chính đảng hoặc một chủ thể quyền
lực về một lĩnh vực nhất dịnh cùng các biện pháp, kế hoạch thực hiện đường lối
ấy” [32, tr3].
Chính sách là những sách lược về kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích
nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra.
Chính sách được ban hành bao giờ cũng nhắm đến một mục đích nhất định
nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó, chính sách được ban hành đều có
sự tính toán và chủ đích rõ ràng.
Từ điển Bách khoa Việt Nam đã đưa ra khái niệm về chính sách như sau:
“Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ. Chính
sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể
nào đó. Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính
chất của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa” [33, tr475].

11


Ở Việt Nam, thuật ngữ chính sách công còn khá mới mẻ, tuy nhiên những
năm gần đây chính sách công đã được coi trọng, vận dụng cụ thể hóa đường lối,
chiến lược và các định hướng chính sách của Đảng, Nhà nước nhằm phục vụ lợi
ích của toàn xã hội. Vì vậy chu trình chính sách công luôn được nhìn nhận như
một quá trình từ hoạch định đến thực hiện cho ra kết quả cuối cùng.
“Chính sách công là những hành động ứng xử của Nhà nước với các vấn đề
phát sinh trong đời sống cộng đồng, được thể hiện bằng nhiều hình thức khác
nhau nhằm thúc đẩy xã hội phát triển” [2, tr14].
Hay “Chính sách công là một tập hợp các quyết định chính trị có liên quan
nhằm lựa chọn các mục tiêu cụ thể với giải pháp và công cụ thực hiện nhằm giải
quyết các vấn đề của xã hội theo mục tiêu đã xác định của đảng chính trị cầm
quyền” [4, tr37].
Chính sách công bao giờ cũng được thể hiện trên một loại văn bản của nhà

tiễn sẽ góp phần điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện chính sách cho phù hợp với
thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của cuộc sống. Đồng thời việc phân tích, đánh giá
một chính sách chỉ có cơ sở đầy đủ mang tính thuyết phục cao sau khi đã được
thực hiện.
Thực tiễn luôn là chân lý, kết quả thực hiện chính sách là thước đo, là cơ sở
đánh giá một cách chính xác, khách quan chất lượng và hiệu quả của chính sách.
Việc đưa chính sách vào thực tiễn cuộc sống là một quá trình phức tạp đầy biến
động, chịu sự tác động của nhiều yếu tố giúp các Nhà hoạch định và tổ chức
thực hiện chính sách có kinh nghiệm để đề ra được các giải pháp hữu hiệu trong
thực hiện chính sách.
Một khi chính sách được triển khai thực hiện rộng rãi trong đời sống xã hội
thì tính đúng đắn của chính sách được khẳng định ở mức cao hơn, được cả xã
hội thừa nhận, nhất là các đối tượng thụ hưởng chính sách.
Việt Nam đang trong tiến trình hội nhập và phát triển, đô thị hóa ngày càng
tăng nhanh dẫn đến sự phân hóa giữa người nghèo và người giầu tại các đô thị
khá rõ rệt. Những người thu nhập thấp ở đô thị đang phải đương đầu với vấn đề
thiếu nhà ở hoặc ở trong các khu ở tồi tàn, chật chội và hệ thống hạ tầng quá tải
13


do họ không có khả năng về kinh tế để tự cải thiện chỗ ở của mình. Do vậy tìm
ra một giải pháp đồng bộ về chính sách, về thiết kế, xây dựng các khu ở, nhà ở
cho người thu nhập thấp đang là một vấn đề bức xúc tại các độ thị Việt Nam.
Những năm 1960-1970, dù Nhà nước đã có chính sách nhằm đáp ứng nhu
cầu nhà ở cho người dân, trong đó tập trung việc phát triển các nhà ở thuộc sở
hữu Nhà nước cho cán bộ công nhân viên chức thuê với mức giá rẻ, chính sách
bao cấp nhà ở này vẫn chưa được định danh chính thức. Trong thời gian đầu áp
dụng chính sách đổi mới sau năm 1986, do một số khó khăn về tài chính cũng
như những thay đổi căn bản về quan điểm phát triển, nhà ở được đầu tư bằng
ngân sách của Nhà nước không còn được chú trọng, thay vào đó các cấp chính

hóa cùng với quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước thì vấn đề nhà ở
đặc biệt là nhà ở cho những người có mức thu nhập thấp phải được giải quyết
đúng đắn, kịp thời. Nhận thấy đối tượng có thu nhập thấp chiếm phần không hề
nhỏ trong xã hội, Đảng và Nhà nước đã cố gắng quan tâm, chăm lo, tạo điều
kiện từng bước đáp ứng những yêu cầu bức xúc về nhà ở cho những người có
thu nhập thấp, đã có nhiều chương trình, chính sách, đề án cập nhật đến phát
triển nhà ở cho người thu nhập thấp và được xác định là vấn đề cần được ưu tiên
hàng đầu. Bởi vậy, chính sách khi thực hiện phù hợp sẽ đem lại hiệu quả cho
cộng đồng bền vững, đảm bảo chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
Như vậy có thể hiểu thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp là
một phần quan trọng trong công đoạn xây dựng quy trình chính sách. “Thực hiện
chính sách với mục đích đưa chính sách đến với thực tiễn, cụ thể hóa các đường
lối, chiến lược và các định hướng chính sách của Đảng và Nhà nước và hướng
tới đối tượng cụ thể đó là người thu nhập thấp, nguồn thu nhập tương đối ổn
định, trên ngưỡng nghèo và dưới mức tiệm cận nghèo với mức trung bình và có
khả năng tích lũy vốn để tự cải thiện điều kiện nơi ở nhưng vẫn cần sự hỗ trợ của
Nhà nước. Thực hiện chính sách là các hoạt động triển khai giải pháp và công cụ
chính sách vào thực tiễn để đạt được mục tiêu chính sách” [5, tr36].
Thực hiện chính sách nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp là các hoạt động
triển khai giải pháp và công cụ chính sách vào thực tiễn để đạt được mục tiêu
15


chính sách là tăng nguồn thu nhập ổn định và có khả năng tích lũy vốn để tự cải
thiện điều kiện nơi ở.
1.2.
Thiết kế chính sách công là nội dung chính của việc hoạch định, xây dựng
chính sách, bao gồm việc quyết định các mục tiêu ưu tiên, lựa chọn giải pháp
chính sách dựa trên phân tích các tiêu chí hiệu quả, chi phí lợi ích, công bằng và
các giá trị chính trị - xã hội của mỗi lựa chọn.

đến sai lầm, việc đi tìm lời giải cho một vấn đề không đúng, trong khi đó yêu
cầu đầu tiên phải là xác định đúng vấn đề cần giải quyết.
Ở Việt Nam, với hoạt động quản lý, điều hành của Chính phủ trong nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì chính sách công là công cụ tiền đề,
không thể thay thế và chi phối các công cụ quản lý khác như pháp luật, kế
hoạch, phân cấp - phân quyền. Điều đó giải thích vì sao trong những năm gần
đây Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm tới việc nâng cao vai trò của
chính sách công như là một công cụ hữu hiệu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý
nhà nước nói riêng và đẩy mạnh chất lượng của sự nghiệp đổi mới nói chung.
Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao và phức tạp của quản lý nhà nước thì
hoạt động hoạch định và thực thi chính sách công ở nước ta đang ở trong bối
cảnh nào và đặt ra những vấn đề gì cần giải quyết.
“Việc xác định vấn đề chính sách công là giai đoạn đầu tiên nằm trong chu
trình chính sách công, bao gồm từ bước phát hiện những vấn đề xã hội, mâu
thuẫn nảy sinh trong đời sống xã hội cần được giải quyết bằng chính sách cho
đến khi hoàn thành những mục tiêu của chính sách công” [4, tr40].
Để xác định đúng vấn đề chính sách, người cán bộ lãnh đạo cũng cần nắm
được các nguyện vọng của nhân dân, tận dụng được sự ủng hộ của thông tin đại
chúng và kiểm soát được nghị trình chính thức của chính quyền.
Trong vô số các vấn đề chính sách, để được đưa vào nghị trình và bàn luận
thực sự, một vấn đề cần thỏa mãn ba yêu cầu căn bản: tầm quan trọng của vấn
đề, hoàn cảnh chính trị và sự ủng hộ chính trị.
Xác định vấn đề chính sách công đúng bản chất, đúng thời điểm, đúng đối
tượng đóng vai trò quan trọng trong xây dựng chính sách công tại các nước đang
17


phát triển do nền kinh tế và hệ thống tài chính còn yếu kém. Nếu xác định vấn đề
của xã hội sai thì xử lý vấn đề chính sách sẽ sai và kéo theo nhiều hệ lụy khác.
Việc xây dựng chính sách công phải xác định đúng những bất hợp lý gây mâu

đưa ra những giải pháp mang lại hiệu quả tối ưu hơn.
1.2.1.2. Mục tiêu chính sách
Mục tiêu chính sách phản ảnh mong muốn của Nhà nước (cơ quan chủ thể
ban hành chính sách) về những giá trị kinh tế - xã hội cần đạt được trong tương
lai và phù hợp với yêu cầu phát triển chung của toàn xã hội.
“Mục tiêu chính sách là những giá trị hoặc kết quả mà Nhà nước mong muốn
đạt được thông qua thực hiện các giải pháp chính sách. Mục tiêu chính sách thể
hiện ý chí của Nhà nước trong việc giải quyết một vấn đề công, tuy nhiên mục
tiêu chính sách phải phù hợp với mục tiêu phát triển chung của đất nước” [3,
tr22].
“Mục tiêu chính sách được thể hiện ở nhiều cấp độ khác nhau, từ mục tiêu
chung đến mục tiêu cụ thể, từ định tính đến định lượng. Thông thường, mục tiêu
chính sách ban đầu hay còn gọi là mục tiêu chung mang yếu tố định tính, tức là
nó được thể hiện dưới dạng ngôn từ hay vì được thể hiện dưới dạng các con số.
Những mục tiêu chung này lại được cụ thể hóa thành các mục tiêu ở cấp độ cụ
thể hơn hay còn gọi là các chỉ tiêu. Các mục tiêu cụ thể này phản ánh những
khía cạnh cụ thể của mục tiêu chung cho một giai đoạn thời gian nhất định, phù
hợp với điều kiện thực thi cụ thể. Các mục tiêu cụ thể này cung cấp cơ sở cho
việc giám sát, đo lường và đánh giá mức độ đạt mục tiêu chung của chính sách”
[3, tr23].
Mục tiêu của chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp chính là việc người
thu nhập thấp có nhà ở.
1.2.2.
1.2.2.1. Giải pháp chính sách
Giải pháp là cách thức để giải quyết vấn đề nhằm đạt được mục tiêu chính
sách.
Giải pháp chính sách công là “việc tìm giải pháp cho các nguyên nhân của
vấn đề chính sách mang tính đồng bộ hay còn được gọi là giải pháp chính sách
19