VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

THÁI THỊ PHƯƠNG LAN

TRÁCH NHIỆM CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC
THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
CÁC TỈNH NAM TRUNG BỘ

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2020


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

THÁI THỊ PHƯƠNG LAN

TRÁCH NHIỆM CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC
THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
CÁC TỈNH NAM TRUNG BỘ

Ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 9380102

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1.4. Giả thuyết và câu hỏi nghiên cứu ...................................................................26
1.4.1. Giả thuyết nghiên cứu ..............................................................................27
1.4.2. Câu hỏi nghiên cứu...................................................................................28
Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM CÔNG VỤ
CỦA CÔNG CHỨC ................................................................................................30
2.1. Khái niệm về công chức, công vụ và trách nhiệm công vụ của công chức....30
2.1.1. Khái niệm công chức................................................................................30
2.1.2. Khái niệm về công vụ...............................................................................34
2.1.3. Khái niệm, đặc điểm trách nhiệm công vụ...............................................37
2.2. Điều chỉnh pháp luật đối với trách nhiệm công vụ của công chức.................45
2.2.1. Quyền, nghĩa vụ của công chức ...............................................................45
2.2.2. Thực hiện trách nhiệm công vụ của công chức........................................47
2.2.3. Các biện pháp bảo đảm trách nhiệm công vụ của công chức ..................56
2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến trách nhiệm công vụ của công chức ....................59
2.3.1. Năng lực, nhận thức, ý thức của công chức .............................................59
2.3.2. Đạo đức công vụ của công chức ..............................................................60
2.3.3. Chính trị và pháp luật ...............................................................................61
2.3.4. Điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội............................................................62


Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TRẠNG THỰC HIỆN
TRÁCH NHIỆM CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC TẠI CÁC TỈNH NAM
TRUNG BỘ..............................................................................................................65
3.1. Thực trạng pháp luật về trách nhiệm công vụ của công chức ở Việt Nam từ
năm
1945 đến nay..........................................................................................................65
3.1.1. Pháp luật về trách nhiệm công vụ của công chức ở Việt Nam từ năm
1945 đến năm 2008 ............................................................................................65
3.1.2. Thực trạng pháp luật về trách nhiệm công vụ của công chức từ khi có
Luật Cán bộ, công chức năm 2008 đến nay .......................................................70

4.2.3. Xây dựng văn hóa công vụ.....................................................................143
4.2.4. Tạo động lực làm việc ............................................................................144
KẾT LUẬN ............................................................................................................148
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA TÁC
GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
.....................................................................149
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................150
PHỤ LỤC ...............................................................................................................171


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Cải cách hành chính

: CCHC

Cơ quan hành chính nhà nước

: CQHCNN

Cơ quan nhà nước

: CQNN

Dịch vụ công

: DVC

Đơn vị sự nghiệp


Trung Bộ .................................................................................................................114


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nguồn nhân lực được xác định là yếu tố then chốt quyết định sự thành công
hay thất bại của cơ quan, tổ chức; chính vì vậy, mọi cơ quan, tổ chức đều phải tập
trung đầu tư, phát triển nguồn nhân lực, cơ quan hành chính nhà nước nói riêng
không phải là trường hợp ngoại lệ. Thông qua hoạt động thực tiễn cho thấy, nguồn
nhân lực trong các cơ quan hành chính nhà nước chính là đội ngũ công chức – là
chủ thể cơ bản, quan trọng trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước
và bảo vệ quyền, lợi ích của nhân dân.
Hoạt động công vụ của công chức gắn liền với việc thực hiện quyền, nghĩa vụ
nhằm mục tiêu phục vụ nhu cầu của người dân, xã hội và nhiệm vụ của Nhà nước,
vì vậy, hoạt động này được xem là trách nhiệm công vụ của công chức. Trách
nhiệm công vụ có thể là sự gánh chịu hậu quả pháp lý do không thực hiện hay thực
hiện không đúng các nghĩa vụ, bổn phận, hay vi phạm pháp luật, có thể là việc công
chức tự

thức về quyền và nhiệm vụ được phân công cũng như bổn phận phải thực

hiện các quyền và nhiệm vụ đó; tuy nhiên, một nền công vụ hiệu lực, hiệu quả đều
dựa trên cơ sở đề cao tính trách nhiệm với tinh thần tận tụy, mẫn cán và làm tròn
bổn phận của công chức một cách tự nguyện, tự giác.
Với

nghĩa quan trọng như vậy, bất kỳ nhà nước nào, cũng phải xây dựng

một nền công vụ hiệu lực, hiệu quả và nhấn mạnh đến vấn đề trách nhiệm công vụ
với khía cạnh chủ động nghĩa là công chức tự ý thức, tự nguyện, tự giác thực hiện

vụ, có kiến thức đa chiều, có tầm nhìn chiến lược và phải có kỹ năng quản l hiện
đại không phải cảm tính như sự chi phối yếu tố văn hóa nông nghiệp; tuy nhiên,
thực tế cũng đã nảy sinh nhiều trường hợp vi phạm của công chức gây bức xúc
trong dư luận xã hội và cũng chưa có nghiên cứu nào trực tiếp về trách nhiệm công
vụ của công chức tại khu vực này. Vì vậy, tác giả chọn đề tài “Trách nhiệm công
vụ của công chức theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn các tỉnh Nam Trung Bộ”
để thực hiện luận án tiến sĩ luật học của mình và kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ
góp phần vào việc hoàn thiện khung pháp lý của nhà nước, cũng như tăng cường
việc thực hiện trách nhiệm công vụ của công chức.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
2.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu mà luận án hướng đến là đề xuất một số giải pháp và
kiến nghị phù hợp góp phần tăng cường việc thực hiện trách niệm công vụ trên cơ
sở nghiên cứu các vấn đề lý luận về trách niệm công vụ của công chức và thực tiễn
thực hiện trách nhiệm công vụ của công chức tại các tỉnh Nam Trung Bộ.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt mục đích trên, cần thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản sau:


Một là, sưu tầm, tra cứu, thu thập các tài liệu, công trình khoa học trong nước
và nước ngoài liên quan trực tiếp, gián tiếp đến đề tài của luận án để đưa ra danh
mục những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu thông qua hệ thống câu hỏi nghiên cứu
và giả thuyết nghiên cứu.
Hai là, hệ thống hóa, phân tích, đánh giá những vấn đề lý luận về khái niệm,
đặc điểm, vai trò, các yếu tố ảnh hưởng, sự điều chỉnh pháp luật đối với trách nhiệm
công vụ của công chức.
Ba là, phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật và thực hiện trách nhiệm công
vụ của công chức từ thực tiễn các tỉnh Nam Trung Bộ, để từ đó chỉ ra những hạn
chế, bất cập trong các quy định pháp luật và thực hiện trách nhiệm công vụ của
công chức làm hạn chế hiệu quả hoạt động của công chức.

Về thời gian: từ năm 2010 đến nay. Tuy nhiên, cũng nghiên cứu quá trình, xu
hướng vận động và phát triển của pháp luật về trách nhiệm công vụ của công chức
để đảm bảo tính hệ thống.
Về không gian: luận án nghiên cứu theo phạm vi không gian tại các tỉnh Nam
Trung Bộ, qua khảo sát nghiên cứu về đặc thù kinh tế, văn hóa, xã hội cũng như
hoạt động của công chức tại các cơ quan hành chính nhà nước gần như mang tính
chất tương đồng và vì vậy, tác giả xác định nghiên cứu ở một số tỉnh bao gồm Đà
Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa, chiếm số lượng 5/8 tỉnh,
thành phố để thể hiện tính đại diện cho việc nghiên cứu.
4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
4.1. Phương pháp luận
Để thực hiện đề tài luận án, tác giả luận án sử dụng phương pháp luận duy vật
biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - LêNin. Đồng thời, vận dụng tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về xây dựng đội ngũ công
chức, trách nhiệm công vụ của công chức.
4.2. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả cũng sử dụng kết hợp các phương pháp
nghiên cứu khoa học, cụ thể như sau:
Phương pháp phân tích, tổng hợp được sử dụng xuyên suốt trong luận án để
phân tích, tổng hợp các tài liệu, công trình khoa học, hệ thống văn bản liên quan
đến công vụ, công chức, trách nhiệm công vụ, tác giả luận án sẽ có cái nhìn tổng
quát, đầy đủ và sâu sắc về các vấn đề liên quan đến luận án; phát hiện những hạn
chế, bất cập để việc đề xuất các giải pháp, kiến nghị có tính khoa học và phù hợp.


Phương pháp so sánh được sử dụng để so sánh các vấn đề nghiên cứu giữa
trong nước và nước ngoài về lý luận, thực tiễn nhằm học tập và rút ra các giá trị
tham khảo cho Việt Nam nói chung và khu vực Nam Trung Bộ nói riêng.
Phương pháp lịch sử, đối chiếu được sử dụng chủ yếu đối với nội dung nghiên
cứu quá trình hình thành và phát triển pháp luật về trách nhiệm công vụ của công

không gian cụ thể khu vực Nam Trung Bộ. Chỉ ra những hạn chế, bất cập, những
khiếm khuyết trong các quy định pháp luật, thực hiện trách nhiệm công vụ của công
chức.
Thứ ba, luận án nghiên cứu đề xuất các giải pháp có tính khả thi, khoa học để
hoàn thiện pháp luật và tăng cường thực hiện trách nhiệm công vụ của công chức tại
Việt Nam nói chung và các tỉnh Nam Trung Bộ nói riêng.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
Về mặt lý luận: Luận án góp phần sáng tỏ những vấn đề lý luận về trách nhiệm
công vụ của công chức làm cơ sở cho việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật và tăng
cường việc thực hiện trách nhiệm công vụ của công chức tại Việt Nam nói chung và
các tỉnh Nam Trung Bộ nói riêng.
Về mặt thực tiễn:
Thứ nhất, kết quả nghiên cứu của luận án là tài liệu tham khảo cho việc nghiên
cứu, giảng dạy và học tập tại các cơ sở đào tạo các chuyên gia pháp luật, hành chính
ở nước ta hiện nay về trách nhiệm công vụ.
Thứ hai, những kết quả nghiên cứu của luận án làm tài liệu tham khảo cho các
cơ quan hành chính nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế pháp luật, thực tiễn thực
hiện trách nhiệm công vụ của công chức.
7. Cấu trúc của luận án
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội
dung Luận án được kết cấu gồm 04 chương như sau:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Chương 2: Những vấn đề lý luận về trách nhiệm công vụ của công chức
Chương 3: Thực trạng pháp luật và thực trạng thực hiện trách nhiệm công vụ
của công chức tại các tỉnh Nam Trung Bộ
Chương 4: Các giải pháp tăng cường thực hiện trách nhiệm công vụ của công
chức tại các tỉnh Nam Trung Bộ


Chương 1

Cộng hòa Liên bang Đức, Liên bang Nga, Vương quốc Anh cho thấy đều có những
định nghĩa riêng phụ thuộc yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa, thể chế.


Các nghiên cứu về quan niệm công chức ở trong nước có thể đề cập đến một
số công trình cụ thể như:
Dưới góc độ giáo trình“Luật hành chính Việt Nam” của Trường Đại học Luật
Hà Nội;“Luật hành chính Việt Nam” của Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí
Minh hay dưới góc độ các sách chuyên khảo, cụ thể như: tác giả Nguyễn Duy
Phương“Hoàn thiện cơ chế điều chỉnh pháp luật về công chức, công vụ ở Việt Nam
hiện nay”[104], Trần Anh Tuấn“Pháp luật về công vụ, công chức của Việt Nam và
một số nước trên thế giới”[149] đã luận giải khái niệm về công chức của các nước
trên thế giới, Việt Nam và cho rằng công chức là công dân của quốc gia, được

tuyển dụng, bổ nhiệm, giao giữ công việc thường xuyên trong cơ quan nhà nước
(CQNN), cơ quan hành chính nhà nước (CQHCNN), hưởng lương từ ngân sách.
Đối với tác giả Nguyễn Cảnh Hợp [65]“Thể chế công vụ”, tác giả Nguyễn Thị
Hồng Hải [50]“Quản lý thực thi công vụ theo định hướng kết quả”, tác giả Trần
Nghị [90]“Trách nhiệm của công chức trong thực thi công vụ đáp ứng yêu cầu cải
cách nền hành chính nhà nước” cho rằng công chức được xác lập từ các đặc trưng
về phương thức trở thành công chức, về tính chất công việc, về nơi làm việc.
Ngoài ra, dưới góc độ các Luận án Tiến sĩ, có thể đề cập một số công trình của
tác giả Chu Xuân Khánh“Hoàn thiện việc xây dựng đội ngũ công chức hành chính
nhà nước chuyên nghiệp ở Việt Nam”[77] nghiên cứu quan niệm về công chức của
một số quốc gia và khẳng định rằng công chức là một khái niệm mang tính lịch sử;
tác giả Lê Như Thanh“Cơ sở lý luận và thực tiễn về nghĩa vụ, quyền, trách nhiệm
của công chức Việt Nam hiện nay”[123] cho rằng công chức thuộc biên chế nhà
nước, phải gắn với thực thi công vụ trên cơ sở nhân danh nhà nước. Hay tác giả Tạ
Ngọc Hải“Hoàn thiện pháp luật công chức, công vụ đáp ứng yêu cầu cải cách hành
chính nhà nước”[52] và tác giả Cao Minh Công [28]“Trách nhiệm công vụ và đạo

pháp l được thực hiện bởi CQNN hoặc những người được ủy quyền, điều này gợi
mở cho tác giả luận án hướng nghiên cứu về mô hình việc làm để kết hợp thực hiện
hợp đồng công vụ trong vấn đề nghiên cứu của bản thân.


Thứ ba, các nghiên cứu liên quan đến khái niệm trách nhiệm công vụ
Các nghiên cứu về quan niệm trách nhiệm công vụ của công chức ở nước
ngoài được các tác giả nghiên cứu ở các góc độ khác nhau, cụ thể:
Theo tác giả Considine, Mark,“The End of the Line?Accountable Governance
in the Age of Networks, Partnerships, and joined-Up Services”[209] (Dịch là: trách
nhiệm quản trị trong thời đại công nghệ, hợp tác và các dịch vụ hợp nhất), sử dụng
thuật ngữ “Accountability” để diễn đạt trách nhiệm là nghĩa vụ pháp lý phải tôn
trọng những lợi ích hợp pháp của chủ thể khác và nghĩa vụ này bị ảnh hưởng bởi
các quyết định, chương trình, sự can thiệp. Hay theo O’Connell“Program
Accountability as an Emergent Property: The Role of Stakeholders in a Program’s
Field”[212] (Dịch là: Trách nhiệm như là sự cần thiết: Vai trò của các bên liên quan
trong chương trình, chính sách) sử dụng thuật ngữ “Accountability” dùng để chỉ
trách nhiệm phải thực hiện các công việc theo các yêu cầu của công chúng. Cũng sử
dụng thuật ngữ “Accountability” nhưng tác giả Koppell, Jonathan GS, Pathologies
of Accountability: ICANN and the Challenge of “Multiple Accountabilities
Disorder” (Dịch là: Các loại hình trách nhiệm) [206], tác giả Mark Bovens,“Public
Acountability: A framework for the analysis and assessment of accountability
arrangements in the public domain”[197] (Dịch là: Trách nhiệm công: Khuôn khổ
để phân tích và đánh giá các thỏa thuận trách nhiệm trong lĩnh vực công) cho rằng
trách nhiệm được hiểu là nghĩa vụ giải thích và biện minh cho những hoạt động, đó
là trách nhiệm giải trình.
Theo các tác giả Jossey - Bass, Howard Gardner“Responsibility at work”
[195] (Dịch là: Trách nhiệm trong công việc) lại sử dụng “Responsibility” để định
nghĩa về trách nhiệm đó là trách nhiệm gắn kết với tính tự nguyện, tính tích cực của
cá nhân khi thực hiện công việc. Cũng sử dụng “Responsibility”, tác giả W.Bradley

xác định trách nhiệm của công chức phải xem xét giữa

định và hậu quả, quy kết

trách nhiệm gắn kết với con người chứ không phải vị trí công việc.
Xét theo nghĩa chủ động có thể kể đến một số nghiên cứu như Học viện Hành
chính Quốc gia“Mấy vấn đề về công vụ và công chức nước Cộng hòa Pháp”[57],
“Những vấn đề về tổ chức nhà nước và công vụ công chức”[58] bàn về trách nhiệm
công vụ là phải làm tròn bổn phận của bản thân một cách liên tục. Hay tác giả Cao
Minh Công [28] cho rằng trách nhiệm là việc thực hiện bổn phận, nghĩa vụ của mình
đối


với người khác, với xã hội một cách tự giác. Như vậy, trách nhiệm gắn kết với tính
tự nguyện, tính tích cực của cá nhân, sử dụng đúng thẩm quyền trong thực thi công
vụ sẽ là yếu tố được tác giả luận án tiếp cận và phát triển trong đề tài luận án.
Nhìn chung, hầu hết các công trình về trách nhiệm công vụ của công chức
theo khía cạnh thụ động, rất ít công trình nghiên cứu trách nhiệm công vụ theo khía
cạnh chủ động. Việc nghiên cứu này giúp tác giả luận án thấy rõ những nguyên
nhân dẫn đến hành vi vi phạm và hậu quả bất lợi phải gánh chịu như thế nào để đề
xuất một số giải pháp tăng cường tính chủ động thực hiện công vụ của công chức.
1.1.1.2. Những nghiên cứu liên quan đến điều chỉnh pháp luật đối với trách
nhiệm
công vụ của công
chức
Thứ nhất, các nghiên cứu liên quan đến quyền và nghĩa vụ của công chức
Các nghiên cứu liên quan đến các quy định về quyền, nghĩa vụ của công chức
ở nước ngoài chủ yếu được nghiên cứu qua các quy định Luật công vụ của một số
nước như Australia [215], Trung Quốc [216], Cộng hòa Liên bang Đức, Liên bang
Nga, Vương quốc Anh [147] hay Luật công vụ của Albania“Law No.152/2013 on

trong hoạt động công vụ cũng như một số nội dung quản lý công chức về tuyển
dụng, bổ nhiệm, luân chuyển, điều động, đào tạo, bồi dưỡng... nhằm đảm bảo thực
hiện các chức năng, nhiệm vụ của các CQNN, hướng đến việc phục vụ nhu cầu của
nhân dân, tổ chức và xã hội; đồng thời, các tác giả khẳng định cần phải quan tâm
mối quan hệ tương thích giữa nghĩa vụ, quyền, trách nhiệm của công chức để đảm
bảo rằng công chức đủ điều kiện thực hiện nghĩa vụ và tự chịu trách nhiệm đối với
các hành vi vi phạm quy định trong công vụ. Những luận điểm khoa học này sẽ
được tác giả luận án tiếp tục nghiên cứu và sử dụng sáng tạo trong luận án.
Thứ hai, các nghiên cứu về thực hiện trách nhiệm công vụ của công chức
Các nghiên cứu về thực hiện trách nhiệm công vụ của công chức ở nước ngoài
Trong nghiên cứu“To serve and to preserve” của tổ chức ADB [193], để thực
hiện trách nhiệm công vụ của công chức phải thể hiện mối quan hệ giữa chủ thể
quản l và đối tượng quản l đó là việc thực hiện các nhiệm vụ theo yêu cầu của xã
hội, các quyền lợi hợp pháp của công dân nhằm đáp ứng sự hài lòng của họ; phải
chịu trách nhiệm giải trình về việc sử dụng quyền lực, nguồn lực, kết quả công việc;
việc giải trình kết hợp giữa giải trình nội bộ và giải trình bên ngoài.


Theo nghiên cứu của tác giả Koppell, Jonathan GS [206] cho rằng: trách
nhiệm đó là tuân thủ nghĩa vụ pháp lý nhằm thực hiện đầy đủ công việc và đáp ứng
mong đợi đã đặt ra. Hay tác giả Mark Bovens“Analysing and Assessing Public
Accountability, A conceptual framework” [196] (Dịch là: Phân tích và đánh giá
trách nhiệm công vụ. Một khuôn khổ khái niệm) và“Two concept of accountability:
Accountability as a Virtue and as a Mechanism”[198] (Dịch là: Hai khái niệm của
trách nhiệm: Trách nhiệm như là đức tính và trách nhiệm như một cơ chế) hay theo
Francisco Cardona [200] làm rõ một số nội dung liên quan đến thực hiện trách
nhiệm công vụ thông qua việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của CQHCNN và đề
xuất một số tiêu chuẩn để đánh giá hành vi của công chức, hoặc sự tích cực của
công chức đối với nhiệm vụ; việc báo cáo các công việc được phụ trách đối với cấp
trên; tuân thủ việc thực hiện các nghĩa vụ đã được Luật Công vụ quy định và các

[104] lại nghiên cứu việc thực hiện trách nhiệm công vụ của công chức đối với
CQHCNN bên cạnh việc điều chỉnh pháp luật còn có ý thức pháp luật của công
chức đối với các nhiệm vụ được phân công. Ngoài ra, cũng phải đề cập đến công
trình của tác giả Bùi Thị Ngọc Mai [87] cho rằng thực hiện trách nhiệm công vụ của
công chức đối với CQHCNN chính là trách nhiệm trước CQHCNN cấp trên,
CQHCNN ngang cấp và CQHCNN cấp dưới; thực hiện trách nhiệm đối với xã hội
của công chức là trách nhiệm trước các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, việc thực
hiện trách nhiệm phải phù hợp với lợi ích xã hội, với mục tiêu của nhà nước, phải
trả lời cho những hành vi của mình trước dư luận xã hội, phải xin lỗi. Hay tác giả
Trần Anh Tuấn [149], tác giả Trần Nghị [90] cho rằng để thực hiện trách nhiệm đối
với xã hội phải trao các quyền, nghĩa vụ, công chức cần tuân thủ quy định, hướng
dẫn và giải quyết các yêu cầu của công dân, tham mưu cho cấp trên thực hiện sáng
tạo đối với cung ứng dịch vụ công; đồng thời, yêu cầu công chức có hành vi vi phạm
phải chịu trách nhiệm công vụ, bồi thường thiệt hại vật chất cho công dân, tổ chức.
Thứ ba, các nghiên cứu về các biện pháp bảo đảm trách nhiệm công vụ của
công chức
Nghiên cứu liên quan đến các biện pháp bảo đảm trách nhiệm công vụ của
công chức ở nước ngoài có thể đề cập đến Luật công vụ của một số nước như
Australia, Trung Quốc, Cộng hòa Liên bang Đức, Liên bang Nga, Vương quốc Anh
hay Luật công vụ của Albania đều ghi nhận các biện pháp bảo đảm trách nhiệm


công vụ của công chức đó là khen thưởng, đề bạt và các quyền lợi vật chất khác;
bên cạnh đó, cũng ghi nhận nếu thực hiện không đúng hoặc không thực hiện nghĩa
vụ đó thì gánh chịu hậu quả, ví dụ như khiển trách, khấu trừ lương, đình chỉ công
tác, sa thải. Hay theo Francisco Cardona [200] cũng nghiên cứu về biện pháp bảo
đảm trách nhiệm công vụ của công chức phải nghiêm ngặt, đồng thời, có đề cập đến
trách nhiệm của công chức kể cả khi nghỉ hưu đối với các hành vi vi phạm của họ
hoặc trách nhiệm bồi thường từ ngân sách nhà nước trong trường hợp công chức vi
phạm với lỗi vô ý, nếu vượt phạm vi thẩm quyền sẽ gánh chịu trách nhiệm kỷ luật,

1.1.1.3. Những nghiên cứu liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đối với trách
nhiệm công vụ của công chức
Các nghiên cứu liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến trách nhiệm công vụ
của công chức ở nước ngoài có thể đề cập nghiên cứu của OECD [211] chỉ ra bốn
ảnh hưởng chính đến hành vi của tổ chức bao gồm thị trường, nguyên tắc bên trong
và bên ngoài tổ chức, hợp đồng bên trong hoặc bên ngoài tổ chức và áp lực xã hội.
Ngoài ra, Jossey - Bass, Howard Gardner [195] chỉ trách nhiệm bị chi phối bởi
nhiều yếu tố khách quan, yếu tố chủ quan và cũng giải thích vì sao chịu sự tác động
bởi các yếu tố trên vì trách nhiệm trong công việc là trách nhiệm đối với cơ quan, tổ
chức, trách nhiệm với nghề nghiệp, trách nhiệm với xã hội, đây là giá trị khoa học
mà tác giả luận án kế thừa và tham chiếu khi nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến
trách nhiệm công vụ của công chức ở Việt Nam.
Các nghiên cứu liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến trách nhiệm công vụ
của công chức ở trong nước có thể bàn đến một số công trình như: tác giả Trần
Hương Thanh [122]“Các biện pháp tâm lý nâng cao tính tích cực lao động của cán
bộ, công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước hiện nay” phân tích các yếu
tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc của công chức như môi trường làm việc, trang
thiết bị, việc được thừa nhận và vinh danh trong hoạt động công vụ; tác giả Nguyễn
Minh Đoan“Pháp luật, lối sống và văn hóa công sở”[42] cho rằng cách ứng xử,
giao tiếp dựa trên những chuẩn mực pháp luật, tác động vào hiệu quả hoạt động của
nhà nước; Học viện Hành chính“10 công việc chuyên viên trong quản lý hành chính
nhà nước”[63] luận giải kỹ năng hành chính là yếu tố quan trọng đảm bảo hiệu quả
trong thực thi công vụ. Bên cạnh đó, nhóm tác giả Vũ Công Giao, Nguyễn Hoàng
Anh, Đặng Minh Tuấn, Nguyễn Minh Tuấn [48]“Quản trị tốt – Lý luận và thực
tiễn” bàn về kiểm soát xung đột lợi ích làm ảnh hưởng tới quyết định, hành vi trong
hoạt động công vụ của công chức. Ngô Thành Can [12]“Đạo đức công chức trong