Giáo án 12 Ngữ văn CB Đỗ Viết Cường
Tiết theo PPCT: 31
THỰC HÀNH MỘT SỐ PHÉP TU TỪ NGỮ ÂM
Ngày soạn: 15.10.10
Ngày giảng:
Lớp giảng: 12C 12A
Sĩ số:
Điểm KT miệng:
A. Mục tiêu bài học
Qua giờ thực hành nhằm giúp HS:
1. Kiến thức
Nắm được một số phép tu từ nngữ âm thường dùng trong văn bản
2. Kĩ năng
Có kĩ năng phân tích, sử dụng các phép tu từ ngữ âm trong những trường hợp cụ
thể.
B. Phương tiện thực hiện
- Chuẩn kiến thức kĩ năng Ngữ văn 12
- SGK, SGV Ngữ văn 12
- Một số tài liệu tham khảo khác
C. Các thức tiến hành
- Thực hành luyện tập
D. Tiến trình dạy học
1. Ổn định
2. KTBC (không KT)
3. GTBM
4. Hoạt động dạy học
Hoạt động của Thầy và Trò Yêu cầu cần đạt
- Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu
phần I
- Thao tác 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu Bài
tập 1

- Thao tác 1: Hướng dẫn tìm hiểu bài tập
1.
và đanh thép quyền tự do và độc lập của
dân tộc
- Sự thay đổi thanh điệu cuối nhịp:
+ Kết thúc 3 nhịp đầu: thanh bằng và âm
tiết mở tạo âm hưởng ngân vang, lan xa.
+ Nhịp cuối: thanh trắc và âm tiết khép,
tạo nên âm hưởng mạnh mẽ, dứt khoát,
phù hợp với lời khẳng định.
2. Bài tập 2:
Để tạo nên sắc thái hùng hồn, thiêng
liêng, đoạn văn phối hợp:
- Phép điệp (lặp từ ngữ, kết cấu ngữ pháp
và nhịp điệu 4/2/4/2) + phép đối (đối
xứng từ ngữ, về nhịp điệu, về kết cấu ngữ
pháp)
- Câu văn xuôi + có vần (Câu 1,2: bà /
già, súng / súng)
- Nhịp ngắn, nhịp dài: câu 1, 4.
 Tạo âm hưởng khi khoan thai, khi
mạnh mẽ, thích hợp với lời kêu gọi cứu
nước.
3. Bài tập 3:
- Ngắt nhịp (dấu phẩy ở ba câu đầu) khi
cần liệt kê.
- Câu 3:
+ Ngắt nhịp liên tiếp
 như lời kể về từng chiến công của tre.
+ Nhịp ngắn trước, nhịp dài sau

yếu tố nào? Phân tích?
- Lặp âm đầu gợi cảm giác về hình ảnh :
hoa lựu như những đóm lửa nhỏ, đẹp và
ẩn hiện trên đầu tường.
- Lặp âm đầu gợi cảm giác phản chiếu
của bóng trăng như phát tán trong không
gian và trên mặt nước.
2. Bài tập 2:
- Vần ang – âm thanh mở lặp lại nhiều
nhất, xuất hiện 7 lần
- Tác dụng:
+ Tạo cảm giác rộng lớn, chuyển động,
kéo dài (đông – xuân)
+ Phù hợp với cảm xúc chung: mùa đông
đang còn tiếp diễn vậy mà đã có lời mời
gọi mùa xuân.
3. Bài tập 3:
Khung cảnh hiểm trở và sự giao sự gian
lao vất vả được gợi ra nhờ:
- Nhịp điệu: 4/3 ở 3 câu đầu.
- Sự phối hợp: B – T ở 3 câu đầu
+ Câu 1: Thiên về vần T
 Gợi không gian hiểm trở, mang màu
sắc hùng tráng, mạnh mẽ.
+ Câu 4: Thiên về vần B
 Gợi không khí rộng lớn, thoáng đãng
trước mắt khi vượt qua con đường gian
lao, vất vả.
- Từ láy gợi hình, phép đối, phép lặp,
phép nhân hoá (súng ngửi trời.)