Phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế số
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM
1.1. Định nghĩa thương mại điện tử
Thương mại điện tử là việc tiến hành một phần hay toàn bộ hoạt động kinh doanh bằng các
phương tiện điện tử. Một cách dễ hiểu hơn thì thương mại điện tử chính là việc mua bán sản
phẩm hay dịch vụ thông qua internet và các phương tiện điện tử khác. Các giao dịch này bao
gồm tất cả các hoạt động như: giao dịch, mua bán, thanh toán, đặt hàng, quảng cáo và giao
hàng… Thế giới ngày càng bùng nổ về mạng máy tính, con người có thể nhanh chóng giao
tiếp và kết nối với nhau dễ dàng hơn thông qua nhiều loại dich vụ internet, điều kiện thuận lợi
cho lĩnh vực thương mại điện tử ngày càng phát triển hơn.
Thương mại điện tử có thể được chia ra làm 3 loại sau B2B, B2C, và P2P (có thể có những
cách chia khác). B2B có nghĩa là giao dịch thương mại điện tử giữa doanh nghiệp (doanh
nghiệp) và doanh nghiệp (business-to-business). B2C là giao dịch thương mại điện tử giữa
doanh nghiệp và cá nhân người tiêu dùng (business-to-consumer). P2P là giao dịch thương
mại điện tử giữa các cá nhân với nhau (Peer-to-Peer).
 B2B: Các doanh nghiệp dùng mạng Internet, WWW (website) để trao đổi thông tin mua
bán, tìm kiếm khách hàng, trưng bày sản phẩm, thậm chí cho phép đấu giá cung cấp hàng
hóa, đấu thầu trên mạng v.v...
 B2C: Các doanh nghiệp trưng bày thông tin, sản phẩm, dịch vụ trên mạng để quảng bá
đến với các cá nhân tiêu dùng, dùng mạng Internet để phục vụ các cá nhân tiêu dùng như
cho phép họ thực hiện việc mua hàng, trả tiền qua mạng, trả lời mọi câu hỏi của khách
hàng v.v...
 P2P: Một website được một doanh nghiệp xây dựng nhằm mục đích tạo “sân chơi” cho
các cá nhân có nhu cầu trao đổi thông tin, mua, bán với nhau. Ví dụ cụ thể là website đấu
giá trực tuyến nổi tiếng dạng P2P.
“Kinh tế số” là bước phát triển tất yếu, phù hợp với xu thế mới, mang lại hiệu quả và giá trị
lợi nhuận cao trong khi nền kinh tế truyền thống đang dần bão hoà như Việt Nam. Tuy nhiên,
theo nhận định của các chuyên gia, kinh tế số hóa ở nước ta hiện mới chỉ tập trung vào khía
cạnh liên lạc, giải trí và thông tin, trong khi nhiều lĩnh vực khác như thương mại điện tử vẫn
còn nhiều thách thức. Theo nghiên cứu của Trung tâm kinh doanh toàn cầu của Đại học Tufts
(Mỹ), hiện Việt Nam xếp hạng 48/60 quốc gia có tốc độ chuyển đổi kinh tế số hóa nhanh trên

29%

30%

29%
2017

20%

2018

10%
0%
Thực hiện mua sắm trên di động Triển khai khuyến mãi dành riêng Nhận đơn đặt hàng qua ứng
cho di động
dụng di động
Nguồn: Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam năm 2018

1.2. Vai trò của thương mại điện tử
Sự phát triển và phồn vinh của một nền kinh tế không còn chỉ dựa vào nguồn tài nguyên thiên
nhiên và nguồn lao động, mà ở mức độ lớn được quyết định bởi trình độ công nghệ thông tin
và tri thức sáng tạo. Cùng với xu thế đó, thương mại điện tử xuất hiện đã làm thay đổi bộ mặt
kinh tế thế giới bởi những ảnh hưởng to lớn của mình:
 Đối với doanh nghiệp:
Thương mại điện tử hiện nay hỗ trợ doanh nghiệp rất tốt trong việc marketing và tìm kiếm
cơ hội kinh doanh, nhất là trên thị trường quốc tế. Tương lai không xa, thương mại điện tử
sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm nhiều chi phí hoạt động vì đa số các hoạt động kinh doanh
đều được hệ thống CNTT quản lý.
 Đối với cá nhân hay cộng đồng:
Thương mại điện tử mang lại rất nhiều lợi ích cho cá nhân như:

chuyển phát và hoàn tất đơn hàng chưa theo kịp nhu cầu. Bên cạnh đó, thương mại điện tử
xuyên biên giới và bán hàng đa kênh đang nổi lên nhanh chóng. Đồng thời, sự khác biệt lớn
giữa các địa phương về hạ tầng công nghệ thông tin và truyền thông, tên miền, thu nhập bình
quân đầu người đã góp phần tạo ra khoảng cách rất lớn trong chỉ số thương mại điện tử. Để
thu hẹp khoảng cách này, đòi hỏi sự quan tâm và nỗ lực to lớn của các cơ quan quản lý nhà
nước và các tổ chức liên quan tới thương mại, đầu tư, công nghệ thông tin và truyền thông.
Bài viết phân tích về sự phát triển thương mại điện tử tại Việt Nam hiện nay.
Tính đến tháng 1/2017, Việt Nam có 50,05 triệu người dùng internet chiếm 53% dân số, tăng
6% so với năm 2016. Số người dùng internet được xem là ở mức cao trên thế giới, tuy nhiên
tỉ lệ người dùng vẫn ở mức trung bình. Việt Nam có đến 46 triệu người dùng mạng xã hội,
chiếm 48% dân số. Cập nhật thông tin tiếp tục là mục đích sử dụng internet hàng ngày phổ
biến nhất, tăng từ 87% năm 2015 và lên 93,5% năm 2016. Đa số người tham gia khảo sát sử
dụng internet hàng ngày để tham gia các diễn đàn, mạng xã hội (81,2%), truy cập e-mail
(73,8%), xem phim ảnh, nghe nhạc (64,8%) và nghiên cứu học tập (63,9%). Đối với các hoạt
động như mua bán cá nhân, phần lớn người khảo sát có tần suất hoạt động hàng tháng
(36,2%). Đây chính là tiền đề để thương mại điện tử ngày càng phát triển.
Kết quả khảo sát của Cục thương mại điện tử và CNTT với người dân có mua sắm trực tuyến
năm 2016 cho thấy, 58% số người truy cập internet đã từng mua hàng trực tuyến. Loại hàng
hóa được mua trực tuyến phổ biến là đồ công nghệ và điện tử chiếm 60%, tăng 25% so với
năm 2015. Các mặt hàng được người tiêu dùng trực tuyến ưa chuộng khác là quần áo, giày
dép, mỹ phẩm (60%), sau đó đến đồ gia dụng (34%), sách và văn phòng phẩm (31%)…
Theo kết quả điều tra khảo sát năm 2016, có 6% người mua hàng trực tuyến trả lời rất hài
lòng với phương thức mua hàng này; 41% người mua trả lời hài lòng, tăng đáng kể so với tỷ
lệ 29% của năm 2015; 48% người mua cho biết cảm thấy bình thường và chỉ 5% số người
được hỏi trả lời không hài lòng.
Giá trị sản phẩm dịch vụ người mua hàng chọn mua nhiều nhất là mức từ 1 đến 3 triệu đồng,
chiếm 29%. Theo sau là mức trên 5 triệu đồng với 26% người chọn mua và mức được ít
người chọn mua nhất là từ 3 đến 5 triệu đồng với 11%.
5



Khách hàng thiếu tin tưởng

25%
0%

5%
10%
15%
Nguồn: Tạp chí Công thương

20%

25%

30%

Chính vì lẽ đó, các hãng lập tức chú ý vào đầu tư hơn và kênh thông tin mạng nhằm tiếp thị
sản phẩm một cách hiệu quả và chính xác qua các website của công ty. Các hình thức quảng
cáo website thương mại điện tử, mạng xã hội với ưu điểm số lượng người sử dụng cao, chi
phí thấp đã trở thành một công cụ hữu hiệu để các doanh nghiệp sử dụng để quảng bá website
thương mại điện tử của mình (50%).

Tỷ lệ doanh nghiệp cập nhật thông tin sản phẩm
lên
website những năm gần đây
60%
50%
40%
30%


Phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế số
CHƯƠNG 2: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở THỊ
TRƯỜNG VIỆT NAM
2.1. Cơ hội và tiềm năng
Nhận thức về thương mại điện tử và cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0: Cùng với thương
mại điện tử, Cách mạng công nghiệp 4.0 đang tác động mạnh mẽ, làm thay đổi sâu sắc
phương thức sản xuất, quản trị xã hội, dịch vụ, thương mại...
Tại Diễn đàn Vietnam ICT Summit 2017, Ban tổ chức đã tiến hành khảo sát 275 đơn vị tham
gia về sự sẵn sàng của tổ chức, thế mạnh và những giải pháp cần thực hiện của Việt Nam để
chuẩn bị cho Cách mạng công nghiệp 4.0 cho thấy: 35,2% số tổ chức đã chuẩn bị và sẵn sàng
kết quả cho Cách mạng công nghiệp 4.0, trong đó phần đa là các doanh nghiệp thuộc khối
ngân hàng và công nghệ thông tin (CNTT). 58,7% đã tìm hiểu nhưng chưa biết chuẩn bị gì,
trong khi đó 6,1% chưa tìm hiểu gì và chưa biết chuẩn bị như thế nào cho những cơ hội và tác
động của cuộc Cách mạng công nghiệp 4,0.
Ngoài ra, theo kết quả khảo sát, các doanh nghiệp, tổ chức cũng đề xuất, Việt Nam nên tập
trung vào một số ngành có lợi thế trong Cách mạng công nghiệp 4.0 bao gồm: CNTT
(89,9%), du lịch (45,7%), nông nghiệp (44,9%), tài chính - ngân hàng (47%) và logistic
(28,3%). Điều này cho thấy, nhận thức về thương mại điện tử và cuộc Cách mạng công
nghiệp ngày càng rõ ràng hơn…
Tiềm năng thị trường: Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Việt
Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có mức tăng trưởng thương mại điện tử
nhanh nhất thế giới, với tốc độ 35%/năm, cao gấp 2,5 lần so với Nhật Bản.

Tình hình thương mại
điện
tử tại Việt Nam
4.5
4
3.5

36%
35%

35%

35%
34%
2013

2014

Bán lẻ
thương
mại điện tử
97%

2015

Dung lượng thị trường TMĐT tại Việt Nam
(tỉ USD)
Tốc độ tăng trưởng
Nguồn: Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam

Bán lẻ thương mại điện tử

Khác

Nguồn: Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử
Việt Nam năm 2015


Chi tiết

Thương mại
điện tử tương
tác bùng nổ

Sự bùng nổ của mạng xã hội như Facebook, Zalo… kéo theo sự
phát triển hình thức mại điện tử tương tác. Sự kết hợp giữa thương
mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội đã tăng tương tác giữa
người bán và người mua. Xu hướng này khuyến khích sự trao đổi,
chia sẻ giữa những người dùng khi trải nghiệm giao dịch mua bán
trên mạng xã hội. Dự báo, livestream vẫn là cách được sử dụng
phổ biến nhất khi bán hàng trên mạng xã hội, bởi tính tương cao
và ngay tức thời giữa 2 đối tượng mua và bán…
Việt Nam hiện có hơn 34 triệu người sử dụng smartphone (dữ liệu
từ Facebook và Tencent). Trong đó, 29% người mua hàng thực

Thanh toán di hiện giao dịch online thông qua nền tảng di động (Theo Global

độngWeb Index, 2017). Vì vậy, xu hướng thương mại điện tử trên nền
tảng di động là điều tất yếu. Giải pháp thanh toán di động sẽ trở
thành sân chơi mới trong năm 2018.

3

Logistics và chuỗi cung ứng được xem xét là nền tảng cho sự phát
triển bền vững của thương mại điện tử. Tốc độ phát triển của
thương mại điện tử càng nhanh thì cuộc chiến logistics ngày càng
Quản lí chuỗi khốc liệt. Vì vậy, nhiều dịch vụ logistics bên thứ ba ra đời ứng
cung ứng và dụng công nghệ vào quy trình quản lý chuỗi cung ứng và hậu cần, hậu cần,

có giá 11,99-14,99 USD, tương đương gần 200.000 đồng/cây. Trong khi tại Việt Nam, loại
chổi này có giá không đầy 30.000 đồng.
Thậm chí Amazon của Nhật bán hơn 12.000 yen Nhật, tương đương gần 2,7 triệu đồng/cây.
Hay phin pha cà phê có giá 9,99 USD, tương đương 230.000 đồng nhưng cũng loại đó chỉ
không đầy 40.000 đồng tại siêu thị Việt Nam.
Ông Nguyễn Thanh Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), nhìn
nhận việc gia nhập thị trường Việt Nam của Amazon đem lại lợi thế nhiều chiều. Thứ nhất, sẽ
thúc đẩy mạnh mẽ hơn sự phát triển thị trường thương mại điện tử Việt Nam, kéo theo sự tăng
trưởng cả một hệ sinh thái như bán hàng, logistic và đem lại cho người tiêu dùng Việt Nam
nhiều hàng hóa chất lượng với giá cả cạnh tranh.
Thứ hai, chiến lược của Amazon khi thâm nhập vào một thị trường sẽ có hai chiều. Đó là đưa
hàng hóa nhập khẩu vào thị trường Việt Nam và đưa hàng hóa xuất khẩu Việt Nam ra các nước.

“Không đơn thuần về thương mại mà điều doanh nghiệp Việt hưởng lợi nhiều nhất từ việc
Amazon gia nhập thị trường Việt Nam là giúp phát triển thương hiệu của các doanh nghiệp,
hàng hóa Việt trong môi trường thương mại điện tử toàn cầu; đào tạo các doanh nghiệp Việt
về thương mại điện tử, để xuất khẩu hàng hóa và học kỹ năng bán hàng trên Amazon. Đặc
biệt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam sẽ không còn gặp nhiều rào cản về xuất khẩu
hàng hóa một khi tham gia vào Amazon” - ông Hưng nhìn nhận.
Đại diện một công ty sản xuất các sản phẩm đồ thủ công mỹ nghệ cho hay Amazon giúp công
ty tiếp cận thị trường toàn cầu rộng lớn. Kể từ khi chính thức bán sản phẩm trên sàn thương
mại điện tử, doanh số từ Amazon đóng góp 50% vào doanh số bán hàng trực tuyến của công
ty.

1
0


Phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế số
2.2. Khó khăn và thách thức

Thứ năm, cơ sở hạ tầng công nghệ chưa tốt không chỉ khiến cho thương mại điện tử của Việt
Nam khó cạnh tranh với các quốc gia phát triển khác có thể đối mặt với các sự cố không
mong muốn hoặc thách thức về an ninh mạng. Thống kê của Lazada tại Diễn đàn Toàn cảnh
Thương mại điện tử 2017, trong sự kiện cáp quang AAG bị đứt vào 2,3 tuần năm 2016,
Lazada đã mất tới 30% doanh thu trung bình trong một ngày.
Bên cạnh đó, vấn đề an ninh, an toàn, bảo mật thông tin… trên các giao dịch điện tử vẫn chưa
thể khiến người tiêu dùng an tâm. Thời gian qua, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp
luật để buộc các doanh nghiệp cung cấp hàng hóa, dịch vụ trong thương mại điện tử không
được thực hiện một số hành vi có thể xâm hại tới quyền và lợi ích của người tiêu dùng. Tuy
nhiên, pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chưa có tính khả thi cao nên người tiêu
dùng vẫn chịu nhiều thiệt thòi và cảm thấy không yên tâm khi mua sắm online.

11


Phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế số
Mặc dù việc gia nhập của “gã khổng lồ” Amazon vào thị trường Việt mang lại rất nhiều cơ
hội và lợi ích cho doanh nghiệp Việt, song doanh nghiệp vẫn cần chú trọng đến những thách
thức khác:
“Các thị trường xuất khẩu lớn như châu Âu, Mỹ, Nhật, … đều có quy định nghiêm ngặt về chất
lượng, nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm mà để bán vào đây, doanh nghiệp Việt phải tuân thủ” - ông
ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) nhấn mạnh.

Hơn hết, rào cản về ngôn ngữ khiến không ít nhà bán lẻ, doanh nghiệp Việt khó tiếp cận với
các sàn thương mại điện tử, bao gồm cả Amazon. Do vậy các doanh nghiệp Việt cần nâng cao
trình độ ngoại ngữ, khả năng xây dựng thương hiệu để có thể tận dụng tối đa những lợi thế
bán hàng trên Amazon.
Cuối cùng, doanh nghiệp Việt đã đến lúc cần đổi mới, nâng cao hình ảnh, chất lượng sản
phẩm, thương hiệu của mình để cạnh tranh với ông lớn thương mại điện tử lớn nhất thế giới
khi Amazon đang từng bước đi sâu vào thị trường Việt.

Thứ ba, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực. thương mại điện tử đòi hỏi mối quan hệ chặt chẽ giữa
người sản xuất, người phân phối, người tiêu thụ, các nhà công nghệ và cơ quan chính phủ. thương
mại điện tử bao gồm các giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp; giữa doanh nghiệp với
người tiêu dùng, chủ yếu là trên thị trường bán lẻ; giữa doanh nghiệp và chính phủ trong việc mua
sắm của các cơ quan nhà nước hay đấu thầu qua mạng và lập các website để cung cấp các dịch vụ
công; giữa các cá nhân, những người tiêu dùng tự lập website hoặc thông qua các sàn giao dịch
sẵn có để mua, bán, đấu giá hàng hóa… Các giao dịch trên một mặt, đòi hỏi phải có một đội ngũ
chuyên gia tin học mạnh, thường xuyên bắt kịp các thành tựu công nghệ thông tin mới phát sinh
để phục vụ cho thương mại điện tử và có khả năng thiết kế các phần mềm đáp ứng các nhu cầu
của kinh tế số hóa. Mặt khác, đòi hỏi mỗi người tham gia thương mại điện tử phải có khả năng sử
dụng máy tính, có thể trao đổi thông tin một cách thành thạo trên mạng, có những hiểu biết cần
thiết về thương mại, luật pháp… nếu là ngoại thương thì còn phải hiểu luật pháp quốc tế và ngoại
ngữ. Bởi vậy, phải đào tạo các chuyên gia tin học và phải phổ cập kiến thức về thương mại điện
tử không những cho các doanh nghiệp, các cán bộ quản lý của nhà nước mà cho cả mọi người.
Đồng thời can đẩy mạnh hoạt động truyền thông và giáo dục về lợi ích của thương mại điện tử để
từng bước thay đổi tập quán, tâm lý của người tiêu dùng từ chỗ chỉ quen mua sắm trực tiếp tại các
siêu thị, các chợ chuyển sang mua sắm qua mạng; tăng cường quảng bá, tuyên truyền, phổ biến
hướng dẫn trong toàn xã hội để thanh toán điện tử trở thành phương tiện thanh toán quen thuộc
với người dân và đào tạo phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển dịch vụ thanh toán
điện tử.
Thứ tư, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý; rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành mới chính sách về phát
triển Thanh toán điện tử. Để thương mại điện tử phát triển lành mạnh cần phải hoàn thiện

1
3


Phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế số
môi trường pháp lý, thông qua việc ban hành và thực thi các đạo luật và các văn kiện dưới
luật điều chỉnh các hoạt động thương mại, thích ứng với pháp lý và tập quán quốc tế về giao

các cam kết về thương mại điện tử nhằm xây dựng và hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn
về trao đổi dữ liệu điện tử trong nước hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế. Cần tăng cường điều
phối, hợp tác chính sách phát triển dịch vụ thanh toán điện tử trong nước và quốc tế, liên
quốc gia, liên ngành. Điều này xuất phát từ thực tế, thanh toán điện tử là phương thức thanh
toán cho mọi hàng hóa và dịch vụ được mua bán qua internet, liên quan tới mạng lưới khách
hàng trên phạm vi toàn cầu.
Nhằm phát huy hơn nữa động lực tăng trưởng của thương mại điện tử xuyên biên giới, đóng
góp tích cực cho liên kết thương mại và kinh tế khu vực, thời gian tới Việt Nam cần phối hợp
với các nước hoàn thiện và hài hòa hóa khung pháp lý thương mại điện tử nhằm tạo thuận lợi
cho thương mại điện tử xuyên biên giới trong và ngoài khu vực; Tăng cường xây dựng năng
lực để các nền kinh tế có thể hỗ trợ các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ tham gia vào thị

1
4


Phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế số
trường thương mại điện tử xuyên biên giới trong khu vực và trên toàn thế giới; Giải quyết
những vấn đề mới và liên quan đến nhiều bên trong thương mại điện tử xuyên biên giới…
3.2. Đề xuất đối với doanh nghiệp

Lí do khiến người dân chưa tham gia mua sắm trực tuyến
50%

Không tin tưởng đơn vị bán hàng
37%

Mua tại cửa hàng tiện lợi giá rẻ hơn
Chưa bao giờ thử



18%
10%

20%

30%

40%

50%

60%

Nguồn: Tạp chí Tài chính

Thứ nhất, các doanh nghiệp và các sàn thương mại điện tử cần tăng cường an ninh mạng, bảo
mật, an toàn thông tin thanh toán điện tử cho hệ thống của mình. Lựa chọn công nghệ phù
hợp là một bước chuẩn bị rất quan trọng, sẽ giúp doanh nghiệp nhanh chóng triển khai được
thương mại điện tử. Nếu có nền tảng công nghệ chắc chắn và ổn định, người dùng dễ tìm
kiếm và tiếp cận hơn thì chắc chắn rảo cản cho thương mại điện tử sẽ được thu hẹp. Trang
web về doanh nghiệp và sản phẩm không chỉ cần có nội dung thu hút người đọc mà còn cần
tối ưu một số điều kiện kỹ thuật như: có hỗ trợ giao diện diện thoại/máy tính bảng; tốc độ
truy cập nhanh, có tối ưu cho việc tìm kiếm thông tin sản phẩm và thông tin doanh nghiệp,
chính sách bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để tạo niềm tin cho khách hàng... Đặc biệt, cần
có phần hỗ trợ trực tuyến để có thể tư vấn cho khách hàng ngay khi cần thiết, các mô hình trả
lời tự động nên được nghiên cứu và triển khai…
Thứ hai, cần nâng cao khả năng quản trị doanh nghiệp thông qua hợp tác và tăng sức cạnh tranh
trong việc thiết lập kế hoạch kinh doanh trung và dài hạn. Để triển khai thương mại điện tử thành
công, doanh nghiệp cần phải hiểu rất rõ về những gì đang có và hiểu rõ về ngành hàng cũng như

cả khách hàng đều biết rõ điều này. Nếu mặt hàng đủ giá trị để thực hiện giao hàng miễn phí, chủ
động thông báo đến khách hàng, hạn chế tình trạng khách hàng mất công tìm kiếm những mã
phiếu giảm giá trên mạng. Đơn giản hóa quá trình bảo hành cho khách hàng khi sản phẩm đó đảm
bảo đầy đủ điều kiện bảo hành nhằm giảm thiểu cảm xúc tiêu cực mà khách hàng gặp phải và tiết
kiệm thời gian, công sức đối với chính doanh nghiệp. Đẩy mạnh tương tác với khách hàng, làm
cho hình ảnh của doanh nghiệp được biết đến và khách hàng luôn nhớ tới. Tôn trọng, ghi nhận và
để tâm đến những phản hồi về chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Cập nhật thị hiếu, thực hiện các
khảo sát, nghiên cứu phản ứng khách hàng. Tập trung vào những giá trị mang lại lợi ích cho
khách hàng. Khách hàng là tài sản đáng giá nhất và doanh nghiệp cần đầu tư hết tâm sức vào đó.
Nếu quan hệ khách hàng chỉ tốt theo đợt thì rõ ràng là doanh nghiệp đang làm chưa đủ tốt và cần
phải tạo lập được 1 mối quan hệ trong thời gian dài. Lợi nhuận của một công ty trong dài hạn đến
từ chính những khách hàng trung thành.

Những rủi ro về sản phẩm khi mua hàng trên sàn
thương mại điện tử và trang web của công ty
100%

90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

92%


công ty chuyên trong lĩnh vực thương mại điện tử hoặc trợ giúp lựa chọn công nghệ, xây
dựng quy trình thực hiện.
Thứ sáu, triển khai kênh online marketing kết hợp marketing truyền thống. Theo đó, cần xây
dựng nội dung truyền thông, nội dung để tương tác và đưa lên mạng xã hội, diễn đàn... Xây
dựng các website vệ tinh, các kênh bán hàng vệ tinh. Đặc biệt là phải xây dựng hệ thống từ
khóa liên quan đến sản phẩm đang kinh doanh để giúp website hiển thị ở những vị trí đầu khi
khách hàng tìm kiếm. Xây dựng những báo cáo, phân tích khi khách hàng ghé thăm các mục
trên trang web, sử dụng công cụ phân tích báo cáo trực tuyến để hỗ trợ...
Như vậy, việc chủ động trang bị kiến thức, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu chuyển
đổi số, mạnh dạn áp dụng các mô hình thương mại điện tử mới và chú trọng xây dựng uy tín,
thương hiệu trên môi trường trực tuyến là những mục tiêu thiết yếu doanh nghiệp cần hướng
tới để phát huy hơn nữa các lợi ích của thương mại điện tử nói riêng cũng như hòa nhập vào
dòng chảy của nền kinh tế số nói chung.

1
7


Phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế số

TỔNG KẾT
Thương mại điện tử Việt Nam đang được các chuyên gia nhìn nhận là đầy tiềm năng khi số
người dùng Internet đang ngày càng tăng. Tuy nhiên, thách thức với các doanh nghiệp nội địa
không nhỏ bởi ngày càng nhiều doanh nghiệp nước ngoài nhảy vào lĩnh vực này. Chưa kể thị
trường đang bước sang giai đoạn phát triển khá nhanh, nhưng sự chênh lệch giữa các địa
phương ngày càng gia tăng và có thể dẫn đến nhiều thách thức mới. Một thực tế được các
chuyên gia chỉ ra là đang có sự không công bằng trong giao dịch trực tuyến qua biên giới
giữa nhập khẩu và xuất khẩu với các khách hàng cá nhân. Khách hàng cá nhân mua hàng hóa
và dịch vụ trực tuyến từ nước ngoài nhiều hơn so với khách hàng cá nhân nước ngoài mua
sản phẩm trực tuyến từ Việt Nam. Ngoài ra, việc mua bán online vẫn còn phụ thuộc quá nhiều


TƯ LIỆU THAM KHẢO
1. Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (2018), “Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt
Nam năm 2018”;

2. Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - xã hội Quốc gia (2015), “Thương mại điện tử ở
Việt Nam và một số giải pháp điều hành”;

3. Công Lý (2017), “Thương mại điện tử Việt Nam: Tiềm năng và thách thức”, Báo Diễn đàn
Doanh nghiệp;

4. Hương Xuân (2017), “Thương mại điện tử Việt Nam cần làm gì để phát triển nhanh
hơn?”, Tạp chí The Leader;

5. ThS. Phạm Thanh Bình (2017), “Phát triển thương mại điện tử Việt Nam trong quá trình
hội nhập AEC”, Tạp chí Tài chính tháng 6/2017;

6. ThS. Phạm Thanh Bình (2018), “Thương mại điện tử cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong
giai đoạn đầu Cách mạng công nghiệp 4.0”, Tạp chí Tài chính tháng 8/2017;

7. ThS. Trần Anh Thư, ThS. Lương Thị Minh Phương (2018), “Phát triển thương mại điện tử
ở Việt Nam trong bối cảnh kinh tế số”, Tạp chí Tài chính tháng 4/2017;

8. Phương Minh (2019), “Gã khổng lồ Amazon nhảy vào Việt Nam: Ai hưởng lợi?”, Báo
Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh;

9. TS. Nguyễn Đình Luận (2015), “Tổng quan về thương mại điện tử ở Việt Nam”, Tạp chí
Tài chính tháng 8/2015;

10. Phương Anh (2017), “Giải pháp nào để thương mại điện tử phát triển?”, Thông tấn xã