BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

TRẦN ANH VY

XÁC ĐỊNH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN HIỆU QUẢ CỦA QUẢN TRỊ RỦI RO
TẠI TRUNG TÂM CUNG ỨNG VẬT TƯ –
VNPT TP. HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2020


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

TRẦN ANH VY

XÁC ĐỊNH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN HIỆU QUẢ CỦA QUẢN TRỊ RỦI RO
TẠI TRUNG TÂM CUNG ỨNG VẬT TƯ –
VNPT TP. HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh (Hệ điều hành cao cấp)
Mã số: 8340101

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS HỒ VIẾT TIẾN
Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2020

1.1

Lý do chọn đề tài.................................................................................1

1.2

Mục tiêu nghiên cứu............................................................................5

1.3

Câu hỏi nghiên cứu..............................................................................6

1.4

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu........................................................6

1.5

Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu........................................................6

1.6

Phương pháp nghiên cứu.....................................................................6

1.7

Kết cấu của đề tài nghiên cứu..............................................................7

Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO.............................8
2.1



3.2.2.1 Cách thức thực hiện:......................................................................... 32
3.2.2.2 Kết quả nghiên cứu sơ bộ:................................................................ 32
3.2.3 Nghiên cứu chính thức........................................................................... 34
3.2.3.1 Xác định mẫu nghiên cứu:................................................................ 34
3.2.3.2 Thiết kế bảng câu hỏi....................................................................... 36
3.2.3.3 Phương pháp phân tích dữ liệu:........................................................ 36
3.2.4 Thang đo nghiên cứu:............................................................................ 36
3.2.4.1 Thang đo Sự cam kết và hỗ trợ từ các quản lý cấp cao.....................37
3.2.4.2 Thang đo Quá trình trao đổi thông tin và tham vấn..........................37
3.2.4.3 Thang đo Các yếu tố văn hóa tổ chức............................................... 37
3.2.4.4 Thang đo Đào tạo, huấn luyện các kiến thức quản trị rủi ro.............38
3.2.4.5 Thang đo Hiệu quả của quản trị rủi ro.............................................. 38
3.2.5 Kiểm định độ tin cậy của các thang đo.................................................. 39
3.2.6 Phân tích nhân tố khám phá EFA........................................................... 40
3.2.7 Phân tích hồi quy đa biến....................................................................... 41
Tóm tắt chương 3............................................................................................ 43
CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU........................................................ 44
4.1 Giới thiệu chung về Trung tâm Cung ứng vật tư.................................... 44
4.1.1 Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức................................................. 44
4.1.2 Cơ cấu và quy trình quản trị rủi ro tại Trung tâm Cung ứng vật tư....47
4.2 Kết quả khảo sát..................................................................................... 54
4.2.1 Đặc điểm mẫu khảo sát...................................................................... 54
4.2.1.1 Giới tính............................................................................................ 54
4.2.1.2 Độ tuổi.............................................................................................. 54
4.2.1.3 Trình độ học vấn............................................................................... 55
4.2.1.4 Vị trí công việc................................................................................. 55
4.2.1.5 Số năm làm việc................................................................................ 56
4.2.2 Phân tích dữ liệu................................................................................ 56

Nội dung

Trang

1

Hình 2.1: Quy trình quản trị rủi ro

11

2

Hình 2.2: Mô hình nghiên cứu đề xuất

29

3

Hình 3.1: Sơ đồ quy trình nghiên cứu

31

4

Hình 4.1 : Cơ cấu tổ chức của Trung tâm Cung ứng vật

46

tư
5


cao
Bảng 3.3: Thang đo Quá trình trao đổi, thông tin và tham
vấn
Bảng 3.4: Thang đo Các yếu tố văn hóa của tổ chức
Bảng 3.5: Thang đo Đào tạo, huấn luyện các kiến thức quản

6
7

trị rủi ro
Bảng 3.6: Thang đo Hiệu quả của quản trị rủi ro
Bảng 4.1: Mẫu chia theo giới tính

39
54

8

Bảng 4.2. Mẫu phân chia theo độ tuổi

54

9

Bảng 4.3: Mẫu phân chia theo học vấn

55

10

Các yếu tố văn hóa tổ chức
Bảng 4.9: Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo
Đào tạo, huấn luyện các kiến thức quản trị rủi ro
Bảng 4.10: Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo
Hiệu quả của quản trị rủi ro
Bảng 4.11: Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của các thang
đo
Bảng 4.12: Kiểm định KMO và Bartlett của biến độc lập
Bảng 4.13: Kết quả EFA đối với các biến độc lập

20

Bảng 4.14: Kiểm định KMO and Bartlett của biến phụ thuộc

64

21

Bảng 4.15: Kết quả EFA đối với biến phụ thuộc

64

22

Bảng 4.16: Kết quả phân tích hồi quy

65

13
14

là các cơ sở lý thuyết hình thành nên thang đo nháp, thông qua nghiên cứu sơ bộ để
điều chỉnh và hình thành thang đo chính thức. Trên cơ sở nghiên cứu chính thức và
thông qua kiểm định, đánh giá độ tin cậy của thang đo (Phân tích Cronbach Alpha,
phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích hồi quy đa biến) với 87 mẫu khảo sát là
lãnh đạo và cán bộ công nhân viên tại Trung tâm Cung ứng vật tư – VNPT
TP.HCM. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 4 yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của
quản trị rủi ro tại Trung tâm Cung ứng vật tư bao gồm: (i) Sự cam kết và hỗ trợ từ
các quản lý cấp cao; (ii) Các yếu tố văn hóa tổ chức; (iii) Quá trình trao đổi, thông
tin và tham vấn; (iv) Đào tạo, huấn luyện các kiến thức về quản trị rủi ro.
Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đã có những hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả
quản trị rủi ro tại Trung tâm Cung ứng vật tư – VNPT TP.HCM.


ABSTRACT

The research "Determining factors that influence the effectiveness of risk management
at the Material Supply Center - VNPT Ho Chi Minh City" was based on researching
theories of domestic and foreign studies on the topic of the effectiveness of risk
management, thereby identifying the factors that influence the effectiveness of risk
management at the Material Supply Center - VNPT Ho Chi Minh City.

The method of the research, using primary research, adjusting from primary
research to set up the official research, then testing and assessing the reliability of
the scale (Cronbach Alpha analysis, EFA discovery factor analysis, multivariate
regression analysis), with 95 surveyed samples as leaders. employees at the Center
for Material Supply - VNPT Ho Chi Minh City, showed 4 factors that affecting the
effectiveness of risk management at the Material Supply Center, including: (i)
Commitment and support from managers; (ii) Corporate culture factors; (iii) The
transmission of information and consultation process; (iv) Training and coaching
knowledge on risk management.

quả vào việc xây dựng và vận hành hệ thống quản trị rủi ro doanh nghiệp theo tiêu
chuẩn quốc tế, tuy nhiên phần lớn các doanh nghiệp nhà nước chưa hoặc đang ở giai
đoạn tìm hiểu hoặc chuẩn bị thiết lập hệ thống quản trị rủi ro doanh nghiệp cho riêng
mình. Lý do của việc này một phần là do hệ thống các quy định pháp luật của Việt Nam
chưa có những quy định hay hướng dẫn cụ thể về quản trị rủi ro doanh nghiệp, ngoại
trừ lĩnh vực tín dụng và ngân hàng, mà mới chỉ dừng lại ở những quy định về quản lý,
giám sát một số rủi ro thuộc nhóm rủi ro tài chính, nhóm rủi ro tuân thủ. Bên


2

cạnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam nhìn chung còn có tâm lý ngại sự thay đổi, có
cái nhìn đơn giản đối với sự bất thường trong môi trường kinh doanh, thiếu hụt các
nhân sự có kiến thức và kỹ năng cần thiết về quản trị rủi ro, văn hóa quản trị rủi ro
trong doanh nghiệp chưa được đầu tư bài bản và hiệu quả…
Đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này:
Nghiên cứu của Prapawadee Na Ranong & Wariya Phuenngam (2009) tiếp
cận quản trị rủi ro theo tiêu chuẩn của AS/NZS 4360:2004 và chỉ ra các bước
của quy trình quản trị rủi ro, sự tác động của các yếu tố lên tính hiệu quả của
quy trình cho các tổ chức tài chính nói chung ở thị trường Thái Lan. Phạm vi
nghiên cứu là các tổ chức tài chính có hệ thống quản trị rủi ro được cho là bắt
buộc.
Nghiên cứu của Michael David Gibson (2012) tập trung vào việc triển khai
hệ thống quản trị rủi ro hoạt động, cụ thể là hệ thống công nghệ thông tin cho
các tổ chức dịch vụ tài chính. Nghiên cứu tiếp cận quản trị rủi ro theo COSO
2004:2, ISO 31000 và AS/NZS 4360:2004, nghiên cứu này cho thấy các
công ty cần phải thiết lập các chính sách truyền tải thông tin, đảm bảo nhận
thức của nhân viên về rủi ro, trách nhiệm của các bên trong việc quản trị rủi
ro, thành lập các nhóm chuyên môn về rủi ro (chẳng hạn là nhóm chuyên
môn về lĩnh vực công nghệ thông tin).


Tổ chức mua sắm, cấp phát các loại vật tư, máy móc, thiết bị phục vụ cho
nhu cầu phát triển sản xuất kinh doanh của VNPT TP.HCM.

❖

Tổ chức mua sắm, cấp phát một số chủng loại loại vật tư, máy móc, thiết bị
phục vụ cho nhu cầu phát triển sản xuất kinh doanh của các VNPT tỉnh,
thành phố theo nhiệm vụ của VNPT giao.

Quá trình hoạt động của doanh nghiệp, bắt đầu từ năm 2014 đến nay, Trung tâm
Cung ứng vật tư luôn tương tác với khối lượng công việc khá lớn, tổ chức thực hiện
mua sắm, kiểm tra nghiệm thu, thanh quyết toán… nhiều chủng loại vật tư hàng hóa
chuyên ngành viễn thông với giá trị mua sắm hàng năm ước từ 3.000 đến 4.000 tỷ
đồng, việc thực hiện vai trò là đơn vị hậu cần với nhiều quy trình quản lý nội bộ như
Quy trình kế hoạch; Quy trình mua sắm; Quy trình kiểm tra nghiệm thu; Quy trình
cấp phát; Quy trình thanh toán, quyết toán… với giá trị lớn đương nhiên sẽ phải đối
mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn, rất cần có hệ thống quản trị rủi ro để phòng ngừa và
ứng phó, tuy nhiên đến nay Trung tâm Cung ứng vật tư mới chỉ bước đầu đưa hệ
thống quản trị rủi ro vào áp dụng tại đơn vị.


4

Từ năm 2017 đến nay, VNPT đã nghiên cứu, ban hành và áp dụng hệ thống quản trị
rủi ro để quản lý những rủi ro kinh doanh của VNPT, và dần triển khai, hướng dẫn
đến các công ty con, các đơn vị trực thuộc để áp dụng.
Về cơ cấu quản trị rủi ro của Trung tâm Cung ứng vật tư được chia thành 2 phân lớp
theo yêu cầu của VNPT TP.HCM bắt đầu từ tháng 07/2017, tuy nhiên phải tới
07/2019 thì mới được áp dụng chính thức.

thay đổi về (về môi trường kinh doanh, áp dụng công nghệ mới, …) thực hiện
đầu tư các dự án/ quyết định kinh doanh mới, …
Thứ năm, quản trị rủi ro là một quá trình liên tục. Quản trị rủi ro cần phải được
duy trì và cải tiến để phù hợp với nhu cầu và môi trường hoạt động của Trung
tâm. Các chương trình quản trị rủi ro phải được rà soát theo định kỳ (tại trung
tâm là hàng quý) để đảm bảo sự phù hợp với nhu cầu của Trung tâm và các thực
hành tiên tiến trong ngành.
Các quy trình quản trị rủi ro tại Trung tâm Cung ứng vật tư tuân thủ theo các bước
cơ bản của quy trình được tuyên bố trong chính sách tại Quy chế quản trị rủi ro
doanh nghiệp của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam được ban hành cho các
đơn vị trực thuộc. Quy trình này gồm 4 quy trình nhỏ:
- Quy trình xác định bối cảnh;
- Quy trình nhận diện, phân tích, đánh giá và xử lý rủi ro doanh nghiệp;
- Quy trình lập báo cáo quản trị rủi ro doanh nghiệp;
- Quy trình truyền thông, tham vấn và đào tạo.
Qua quá trình thực tiễn công tác tại đơn vị, tác giả nhận thấy việc triển khai áp dụng hệ
thống quản trị rủi ro tại đơn vị là một việc hết sức cần thiết và cấp bách, việc triển khai
áp dụng hệ thống này, với tính chất đặc thù của Trung tâm Cung ứng vật tư như đã nêu
ở trên rất cần có một cơ chế quản trị phù hợp để đảm bảo việc triển khai áp dụng hệ
thống quản trị này có hiệu quả nhất, vì vậy, tác giả quyết định chọn đề tài

“Xác định các yêu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của quản trị rủi ro tại Trung tâm
Cung ứng vật tư – VNPT TP.HCM ” để nghiên cứu.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Tác giả của đề tài nghiên cứu đã xác định rõ mục tiêu nghiên cứu cụ thể như sau:
-

Xác định các yếu tố có tác động, ảnh hưởng đến tính hiệu quả của quản trị
rủi ro tại Trung tâm Cung ứng vật tư.



1.5 Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu
Tác giả mong muốn rằng từ việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của
quản trị rủi ro sẽ đề xuất xây dựng hoặc điều chỉnh quy trình nhằm hoàn thiện hơn
nữa quy trình quản trị rủi ro tại Trung tâm Cung ứng vật tư, góp phần giảm thiểu
những rủi ro hiện hữu, tăng hiệu quả quản lý doanh nghiệp về mọi mặt nói chung.
1.6 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu sử dụng trong đề tài này là nghiên cứu định tính kết hợp
nghiên cứu định lượng:
-

Nghiên cứu định tính: Nghiên cứu cơ sở lý thuyết, các quy trình quản trị rủi ro
của VNPT. Thảo luận với các chuyên gia trong ngành đã thực hiện áp dụng quy
trình quản trị rủi ro nhằm xây dựng bảng câu hỏi, xây dựng thang đo.

-

Nghiên cứu định lượng: Thu thập, thống kê, so sánh, phân tích số liệu từ đối
tượng khảo sát thông qua bảng câu hỏi từ nghiên cứu định tính.

-

Đối tượng khảo sát: Là nhân viên tại Trung tâm Cung ứng vật tư.

-

Phương pháp phân tích số liệu thông qua phần mềm SPSS với các công cụ
thống kê mô tả, kiểm định thang đo với Cronbach’s Alpha.




Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO
2.1 Cơ sở lý thuyết về quản trị rủi ro
2.1.1 Rủi ro
Rủi ro, theo cách hiểu mang tính phổ biến, là khả năng xảy ra thiệt hại cho doanh
nghiệp do các tình huống có thể xảy ra. Tuy nhiên, trong thực tế hoạt động của một
doanh nghiệp thường phải đối mặt với các thách thức và các cơ hội, khi đó rủi ro đã
được nhìn nhận một cách khái quát hơn, trong đó gồm cả các tình huống có thể đem
lại lợi ích cho doanh nghiệp nếu như có sự quản lý phù hợp. Cách hiểu mang tính
khái quát này được các tổ chức tư vấn quốc tế như ISO 31000:2009, COSO1 ERM2004 … sử dụng để định nghĩa về rủi ro trong hướng dẫn xây dựng quản trị rủi ro
doanh nghiệp: “Rủi ro là ảnh hưởng của các yếu tố không chắc chắn đến mục tiêu
của doanh nghiệp”. Mức độ của rủi ro được xác định thông qua sự kết hợp giữa hệ
quả của một sự kiện và khả năng xảy ra sự kiện đó.
Rủi ro cũng có liên quan đến tính bất định, nó có thể ảnh hưởng đến mục tiêu của
doanh nghiệp một cách tiêu cực (đe dọa) hoặc tích cực (cơ hội). Đây là đặc tính 2
mặt của 1 rủi ro khi có thể làm tăng hoặc giảm giá trị doanh nghiệp.
Rủi ro là một sự kết hợp của khả năng điều gì đó xảy ra và mức độ mất mát khi nó
xảy ra trong một tình huống hoặc một hành động cụ thể. Những mất mát này có thể
trực tiếp hoặc gián tiếp. Những mất mát gián tiếp bao gồm các sự mất mát về danh
tiếng, sự tin tưởng của khách hàng, những chi phí hoạt động gia tăng trong suốt quá
trình hồi phục. Những khả năng xảy ra sẽ ảnh hưởng đến việc đạt được các mục tiêu
(Partnership, BC, 2005 và NIST, 2004).
Rủi ro thường được định lượng bởi ảnh hưởng đến lợi nhuận của một số sự kiện
không chắc chắn. Trong khi những loại và mức độ của rủi ro trong một số tổ chức
thì phụ thuộc vào số lượng các nhân tố như quy mô của tổ chức, mức độ phức tạp
của các hoạt động (SBP, 2003, P.1).
Rui ro có nhiều cách phân loại, thông thường rủi ro được chia thành rủi ro chiến
lược, rủi ro tài chính, rủi ro hoạt động, rủi ro tuân thủ.



Khả năng của việc đó ảnh hưởng đến việc đạt được mục tiêu đã đề ra.


10

Quản trị rủi ro:
Quá trình ước tính, giảm thiểu và kiểm soát rủi ro
Quá trình nhận diện, phân tích, đánh giá, duy trì và kiểm soát rủi ro.
Hạn chế mức thấp nhất những ảnh hưởng tiêu cực khi điều gì đó xảy ra và
qua đó đạt được những mục tiêu và chiến lược của tổ chức.
2.2 Hệ thống quản trị rủi ro và các quy trình quản trị rủi ro
Theo định nghĩa của từ điển Longman và Businessdictionnary.com thì cụm từ “quy
trình” có nghĩa là:
-

Một cách thức làm việc gì đó, đặc biệt là theo một cách đúng đắn và thông
thường (Longman).

-

Các hoạt động cố định, từng bước với định rõ điểm đầu và điểm cuối theo
thứ tự thực hiện nhiệm vụ (Businessdictionary.com)

Hệ thống quản trị rủi ro đã được đề cập nhiều trong các tiêu chuẩn về quản trị rủi ro
và các báo cáo chuyên ngành. Hệ thống quản trị rủi ro là một cơ cấu quản trị rủi ro
bao gồm phạm vi, quy trình, hệ thống để quản lý các rủi ro và định ra các vai trò và
trách nhiệm của các cá nhân liên quan đến quản trị rủi ro. Một cơ cấu quản trị rủi ro
bao gồm chính sách và thủ tục quản trị rủi ro, trong đó bao gồm việc nhận diện,
chấp nhận, đo lường, giám sát, báo cáo và kiểm soát rủi ro (SBP, 2003).
NIST soát xét quy trình quản trị rủi ro trên ba mặt, bao gồm: nhận diện rủi ro, đánh


12

-

Thiết lập bối cảnh bên ngoài:

Bối cảnh bên ngoài là môi trường mà tổ chức tìm kiếm để đạt được mục tiêu. Thiết
lập bối cảnh bên ngoài rất quan trọng để đảm bảo rằng các mục tiêu và mối quan
tâm của các bên liên quan bên ngoài được xem xét khi phát triển các tiêu chí rủi ro.
Bối cảnh bên ngoài này có thể bao gồm:
Các yếu tố về văn hóa và xã hội, chính trị, pháp lý, chế định, tài chính, công
nghệ, kinh tế, điều kiện tự nhiên, môi trường cạnh tranh, …
Các yếu tố về định lượng và xu hướng kinh doanh có tác động đến mục tiêu
phát triển của tổ chức.
Các mối quan hệ, nhận thức và giá trị của các bên liên quan bên ngoài với tổ
chức (cổ đông, nhà đầu tư, …)
-

Thiết lập bối cảnh bên trong:

Bối cảnh bên trong là môi trường trong đó tổ chức tìm kiếm để đạt được mục tiêu.
Quy trình quản trị rủi ro phải liên kết với văn hóa, quá trình hoạt động, cơ cấu và
chiến lược của tổ chức. Bối cảnh bên trong là bất kỳ điều gì trong tổ chức mà có thể
ảnh hưởng đến cách thức mà một tổ chức quản trị rủi ro. Bối cảnh bên trong rất
quan trọng bởi: (1) Quản trị rủi ro diễn ra trong bối cảnh các mục tiêu của tổ chức,
thực hiện để đảm bảo tổ chức đạt được các mục tiêu đó; (2) Các dự án hoặc chương
trình được thực hiện cũng có những mục tiêu cụ thể phù hợp với mục tiêu chung
của tổ chức và hướng tới mục tiêu chung; (3) Việc không nhận diện được những cơ
hội để đạt được những mục tiêu chiến lược, các dự án, … sẽ ảnh hưởng đến uy tín,


Nhận diện rủi ro là quá trình xác định các nguồn rủi ro, các khu vực tác động, sự
kiện, các nguyên nhân và hậu quả tiềm ẩn của sự kiện khi nó xảy ra. Mục đích của
bước nhận diện rủi ro là nhằm xác định một danh sách toàn diện các rủi ro dựa trên
các sự kiện mà có thể ngăn chặn, trì hoãn việc đạt được các mục tiêu. Nhận diện rủi
ro là rất quan trọng, một rủi ro không được nhận diện sẽ không được phân tích sau
này (ISO 31000:2009).
❖

Phân tích rủi ro

Phân tích rủi ro liên quan đến việc đánh giá các ảnh hưởng tiềm năng và khả năng
các rủi ro xảy ra. Ảnh hưởng của rủi ro có thể được cân nhắc trên các khía cạnh về
thời gian, chất lượng, chi phí và nguồn lực. Bước này xem xét khả năng và hệ quả
của một ảnh hưởng tiêu cực, sau đó ước tính mức độ của rủi ro bằng cách kết hợp
ảnh hưởng và khả năng xảy ra của rủi ro đó (AS/NZS 4360:2004 - Tiêu chuẩn quản
trị rủi ro, được áp dụng tại Australia và New Zealand, nội dung của tiêu chuẩn
tương tự như ISO 31000:2009, nhưng được điều chỉnh để phù hợp với thực tế của
Australia và New Zealand).
❖ Đánh giá rủi ro


14

Đánh giá rủi ro liên quan đến việc so sánh mức độ rủi ro thấy được trong suốt quá
trình phân tích với tiêu chí rủi ro được thiết lập khi bối cảnh đã được xem xét. Dựa
trên so sánh này, sự cần thiết phải ứng phó có thể được thiết lập (ISO 31000:2009).
❖
Ứng phó rủi ro và thiết lập kế hoạch hành động
Ứng phó rủi ro bao gồm việc lựa chọn và thực thi một hoặc nhiều lựa chọn để xử lý