ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ XÂY DỰNG SỐ I HÀ TĨNH
1.1. Đặc điểm nguyên vật liệu tại công ty cổ phần đầu tư và xây dựng số 1
Hà Tĩnh.
Mỗi ngành nghề kinh doanh khác nhau sử dụng các loại NVL khác nhau.
Với đặc điểm khác biệt của ngành nghề xây dựng, để tiến hành thi công nhiều
công trình khác nhau đáp ứng nhu cầu thị trường công ty phải sử dụng một khối
lượng nguyên vật liệu rất lớn bao gồm nhiều thứ, nhiều loại khác nhau, mỗi loại
vật liệu có vai trò, tính năng lý hoá riêng. Các loại nguyên vật liệu công ty
thường sử dụng như: xi măng, sắt, thép, cát, sỏi…Đó là những NVL sẵn có và
dễ mua và đó chủ yếu là mua ngoài. Các NVL của công ty cần chú trọng trong
quá trình lưu kho, bảo quản vì việc tiến hành xây lắp thường diễn ra ngoài trời
và chịu nhiều tác động điều kiện thiên nhiên và những NVL đó dễ bị oxy hóa,
dễ bị ẩm ướt. Và nếu bị oxy hóa hoặc ẩm ướt thì chắc chắn không sử dụng được
hoặc nếu sử dụng được thì nó sẽ ảnh hưởng xấu đến chất lượng của công trình.
Mặt khác NVL sử dụng ở công ty có đặc thù là cồng kềnh, khối lượng lớn nên
rất khó khăn trong công tác vận chuyển, bảo quản như xi măng, sắt thép… Hơn
nữa địa điểm thi công sản phẩm xây lắp thường phụ thuộc vị trí địa lí của mỗi
địa phương do đó các yếu tố sản xuất trong đó có NVL phải di chuyển theo
từng địa điểm. Thông thường trước khi thực hiện 1 gói thầu công ty phải tiến
hành lập dự toán dựa vào giá gói thầu đã nhận nên khi hoàn thành 1 công trình
số tồn kho vật liệu thường rất ít và sẽ được chuyển sang cho công trình khác
hoặc bán đi.
Trong công tác hạch toán do sử dụng mã vật tư nên công ty không sử dụng tài khoản cấp II để
phản ánh từng loại vật liệu công cụ dụng cụ mà công ty đã xây dựng mỗi thứ vật tư một mã số riêng,
như quy định một lần trên bảng mã vật tư ở máy vi tính bởi các chữ cái đầu của vật liệu công cụ dụng
cụ.. Vì vậy tất cả các loại vật liệu sử dụng đều hạch toán tài khoản 152 "nguyên liệu vật liệu". Ví dụ
như 152_CT (cát trát), 152_A3p20A40A (Attomat 3p20A đến 40A), 152_ ND (Ngói đỏ). Cụ thể ở
công ty xây dựng số 1 Hà Tĩnh sử dụng mã vật tư như sau:
Biểu số 1-1 : Danh mục mã vật tư.
ST Tên vật tư Mã vật tư Đơn vị tính
liệu ở kho. Công ty phân chia NVL thành các loại căn cứ vào vai trò của chúng như sau:
- NVL chính: bao gồm hầu hết các loại vật liệu mà công ty sử dụng như: xi
măng, sắt, thép, gạch, ngói, vôi ve, đá, gỗ… Trong mỗi loại được chia thành
nhiều nhóm khác nhau, ví dụ: Gạch Granite, gạch 2 lỗ, gạch Đặc, gạch lát nền,
gạch ốp tường…, xi măng trắng, xi măng P400, xi măng P500, thép lá mạ, thép
phi 10-12… , thép phi 6+ phi 8, thép lá mạ màu XR045x1200pos, thép lá mạ…
Đó là đối tượng không thể thiếu trong quá trình sản xuất sản phẩm. Nó tạo nên
hình thái sản phẩm của công ty.
- NVL phụ: bao gồm những NVL dùng kết hợp NVL chính để hoàn thiện tính
năng, chất lượng của sản phẩm như đinh băm tôn, đinh bulong L14x50, đinh 5
phân, que hàn…
- Nhiên liệu: Là loại vật liệu khi sử dụng có tác dụng cung cấp nhiệt lượng cho các loại máy móc, xe
cộ như xăng, dầu.
- Phụ tùng thay thế: Là các chi tiết phụ tùng của các loại máy móc thiết bị mà công ty sử dụng bao gồm
phụ tùng thay thế các loại máy móc, máy cẩu, máy trộn bê tông và phụ tùng thay thế của xe ô tô như:
các mũi khoan, săm lốp ô tô…
- Vật liệu khác: là các loại phế liệu thu hồi từ sản xuất bao gồm các đoạn
thừa của thép, tre, gỗ không dùng được nữa, vỏ bao xi măng…
Với cách phân loại trên sẽ giúp nhà quản lí nắm bắt được nội dung,
công dụng của từng loại NVL trên cơ sở đó sử dụng, bảo quản phù hợp với
đặc điểm của chúng. Xét về phương diện kế toán cách phân loại này sẽ đáp
ứng được yêu cầu phản ánh tổng quát về mặt giá trị đối với mỗi loại NVL.
1.2. Đặc điểm luân chuyển nguyên vật liệu của Công ty cổ phần đầu tư và
xây dựng số 1 Hà Tĩnh.
Khi có phát sinh nhu cầu về NVL của các đội công trình trong quá trình thi
công và thủ kho báo thiếu NVL xuất dùng yêu cầu cần nhập mua mới hoặc kế
toán đối chiếu lượng hàng tồn kho thấy thấp hơn lượng hàng tồn kho tối thiểu
theo kế hoạch của công ty và yêu cầu mua thêm bổ sung. Khi đó phòng kế
hoạch vật tư căn cứ vào tình hình sử dụng vật tư và định mức kĩ thuật để lên kế
hoạch cung ứng, dự trữ vật tư trong kì. Dựa trên kế hoạch cung ứng vật tư,
hỏng trong điều kiện ngoài trời. Công ty bảo quản vật liệu trong kho tại mỗi
công trình nhằm giữ cho vật liệu không bị hao hụt thuận lợi cho việc tiến hành
thi công xây dựng. Và kho bảo quản của công ty khô ráo, tránh ôxy hoá vật liệu,
có thể chứa các chủng loại vật tư giống hoặc khác nhau. Riêng các loại cát, sỏi,
đá vôi được đưa thẳng tới công trình. Để bảo vệ tài sản trong kho, công ty bố trí
các bảo vệ theo dõi tại các công trường thường xuyên kiểm tra theo dõi quá
trình vận chuyển vật tư ra, vào công trình.
1.3. Tổ chức quản lý nguyên vật liệu của Công ty cổ phần đầu tư và xây
dựng số 1 Hà Tĩnh.
Từ đặc điểm vật liệu của công ty và cách phân loại vật liệu như trên đòi hỏi công tác quản lý vật liệu của
công ty phải chặt chẽ ở tất cả các khâu từ việc thu mua đến việc sử dụng vật liệu phải đảm bảo về giá mua, chi
phí thu mua cũng như xác định mức sử dụng vật tư cho mỗi loại sản phẩm. Chính vì vậy mà tổ chức kế toán vật
liệu được thực hiện tốt sẽ giúp cho lãnh đạo công ty có những thông tin chính xác, kịp thời, về việc sử dụng vật
liệu của công ty, về nguồn cung cấp, chất lượng, giá cả cũng như sử dụng vật liệu thay thế...Mặt khác quản lý
chặt chẽ vật liệu thông qua việc sử dụng hợp lý tiết kiệm giảm định mức tiêu hao...để từ đó giảm chi phí vật liệu
để giảm giá thành sản phẩm của công ty. Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng số 1 Hà Tĩnh
tổ chức quản lí theo kiểu trực tuyến – chức năng trong đó có sự phân chia thành
các phòng ban, bộ phận riêng biệt với các chức năng quản lí chuyên môn.
Phương thức này tạo điều kiện cho công tác quản lí NVL được thực hiện 1 cách
hiệu quả, chính xác. Các khâu như lên kế hoạch thu mua, quá trình thu mua, quá
trình xuất NVL theo nhu cầu và trách nhiệm quản lí, dự trữ NVL được giao cho
các bộ phận, cá nhân riêng, có sự phân công, phân nhiệm rõ ràng.
Nhiệm vụ của Giám đốc công ty:
- Giám đốc có nhiệm vụ xem xét xem các bản kế hoạch về việc cung ứng, dự trữ
nguyên vật liệu khi phòng kế hoạch – kĩ thuật đưa lên có sát với điều kiện thực
tế, phù hợp với quy mô công trình, đảm bảo cho việc thi công công trình không
bị ngưng trệ hay ứ đọng vốn. Nếu các kế hoạch đặt ra có tính khả thi và đạt yêu
cầu thì giám đốc sẽ kí duyệt để thực hiện kế hoạch trên.
Nhiệm vụ của phòng kế hoạch – kĩ thuật:
- Trong khâu thu mua: nguyên liệu liệu là tài sản dự trữ sản xuất thường xuyên