SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ VIỆC RÈN ĐỌC CHO HỌC
SINH TRONG GIỜ TẬP ĐỌC LỚP 5
NGƯỜI THỰC HIỆN : NGUYỄN THỊ HỒNG.
ĐƠN VỊ CÔNG TÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC MƯỜNG CƠI 1
PHÙ YÊN - SƠN LA.A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Dạy đọc có một ý nghĩa rất to lớn ở Tiểu học.Đọc trở thành một đòi hỏi cơ
bản đầu tiên đối với những người đi học.Đầu tiên các em phải học đọc,sau đó phải
đọc để học. Đọc giúp các em chiếm lĩnh được ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp và
học tập . Nó là công cụ để học tập các môn học khác .Nó tạo ra hứng thú và động
cơ học tập . Nó tạo điều kiện để học sinh có khả năng :
Tự học và tinh thần học tập suốt cuộc đời. Nó là một khả năng không thể
thiếu được của con người thời đại văn minh .
Đọc một cách có ý thức cũng sẽ tác động tích cực tới trình độ ngôn ngữ cũng
như tư duy của người đọc. Việc dạy đọc sẽ giúp học sinh hiểu biết hơn, bồi dưỡng
cho các em lòng yêu cái thiện và cái đẹp, dạy cho các em biết suy nghĩ một cách lô
gic cũng như biết tư duy có hình ảnh. Như vậy, đọc có một ý nghĩa to lớn, nó bao
gồm nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển .
Những điều ở trên đã khẳng định sự cần thiết của việc hình thành và phát
triển một cách có hệ thống và có kế hoạch năng lực đọc cho học sinh. Tập đọc với
1
tư cách là một phân môn Tiếng Việt ở Tiểu học, có nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu này -
hình thành và phát triển năng lực đọc cho học sinh.
Mặc dù đã có nhiều lần cải cách, chỉnh lý chương trình sách giáo khoa cũng
Từ năm học 2005 - 2006, các bài Tập đọc được đưa vào phân môn Tập đọc và
được trình bày ở đầu sách Tiếng Việt mỗi tập. Mỗi tuần có hai bài tập đọc cũng là 2
tiết.
Về nội dung, các bài tập đọc lớp 5 xoay quanh các chủ đề: Việt Nam Tổ quốc
em; Cánh chim hoà bình; Con người với thiên nhiên; Giữ lấy màu xanh; Vì hạnh
phúc con người; Người công dân; Vì cuộc sống thanh bình; Nhớ nguồn; Nam và
nữ; NHững chủ nhân tương lai...
Bài Tập đọc ở sách học sinh lớp 5 gồm các phần:
Văn bản (Bài văn hoặc bài thơ), chú giải, hướng dẫn đọc: Chỉ dẫn cách đọc một
số câu khó, đoạn khó về cách ngắt nhịp, nhấn giọng hoặc gợi ra những đặc điểm
nội dung, những sắc thái tình cảm được biểu hiện qua giọng đọc.
Phần tìm hiểu bài gồm những câu hỏi, bài tập giúp học sinh hiểu giá trị nội
dung và nghệ thuật của bài văn, bài thơ. ở nhiều bài còn có yêu cầu học thuộc lòng,
rất thuận lợi cho người dạy, người học.
Trong năm học 2005 - 2006, các trường đều được học về vấn đề “Đổi mới
sách giáo khoa Tiếng Việt” và từ đó đến nay, chúng ta đã thực hiện nhiều chuyên đề
dạy Tiếng Việt theo phương pháp mới “Lấy học sinh làm trung tâm”; các chuyên đề
“Đổi mới phương pháp dạy Tập đọc lớp 2,3”; chuyên đề “Đổi mới phương pháp
dạy Tập đọc lớp 5”.
Nhà trường còn được học văn bản của Sở về “Thực hiện đổi mới phương pháp
Dạy - Học môn Tập đọc”.
2. Khó khăn:
Trình độ học sinh không đồng đều trong một lớp: Có nhiều học sinh đọc đúng,
nhanh và diễn cảm nhưng cũng không ít học sinh đọc còn ngắc ngứ, lý nhí, chưa
tốt.
Tôi đã điều tra chất lượng đọc đầu năm của học sinh khối 5, trong đó có lớp
5A
1
Trường Tiểu học Tiểu học Mường Cơi I được thể hiện qua bảng thống kê sau:
5A
Tôi luôn cho học sinh hiểu khi đọc thành tiếng: Các em đọc không phải chỉ cho
mình cô giáo mà để cho tất cả các bạn trong lớp cùng nghe, nên cần đọc đủ cho tất
cả nghe rõ. Nhưng không có nghĩa là đọc quá to hoặc gào lên. Đối với học sinh đọc
quá nhỏ “lý nhí”, tôi kiên nhẫn luyện và động viên các em đọc to dần.
2. Luyện đọc đúng.
4
a. Khái niệm:
Đọc đúng là sự tái hiện mặt âm thanh của bài đọc một cách chính xác, không
có lỗi. Đọc đúng là không đọc thừa, không sót từng âm, vần và tiếng. Đọc đúng bao
gồm đọc đúng các âm thanh (đúng các âm vị), nghỉ ngắt hơi đúng chỗ (đọc đúng
ngữ điệu).
b. Biện pháp:
Đầu năm tôi đã phân loại để nắm được trình độ đọc của học sinh, từ đó có kế
hoạch luyện đọc cho từng em. Trước khi lên lớp, tôi dự tính các lỗi học sinh lớp tôi
dễ mắc, những từ, những câu khó lần trước chưa đọc tốt để luyện.
Luyện đọc đúng các âm đầu: Làm việc, nó nói, phụ nữ, phụ lão, cá rô, khoẻ
khoắn........
Đọc đúng các âm khó: Chai rượu, con hươu, đêm khuya, lưu luyến, cái
Đọc đúng bao gồm đúng cả tiết tấu, ngắt hơi, nghỉ hơi, ngữ điệu câu. Việc ngắt
nghỉ hơi phải phù hợp với các dấu câu: Nghỉ ít ở dấu phẩy, nghỉ lâu hơn ở dấu
chấm. Tôi dựa vào nghĩa và quan hệ ngữ pháp để xác định cách ngắt nhịp đúng các
câu:
Đối với những bài thơ ngắt nghỉ cần đúng với nhịp thơ.
Ví dụ: Bài “Đất nước”, mỗi câu 7 tiếng, nhịp thơ phổ biến là 4/3:
“ Sáng mát trong như / sáng năm xưa
Gió thổi mùa thu / hương cốm mới
Tôi nhớ những ngày / thu đã xa…"
Với bài thơ lục bát “Hành trình của bầy ong”, nhịp thơ phổ biến 2/4 và 4/4:
“ Với đôi / cánh đẫm nắng trời
Bầy ong bay đến/ trọn đời tìm hoa