Ngọc Quang sưu tập và giải Hà nội – 2009
CÁC DẠNG TOÁN HÓA VÔ CƠ Liên hệ :Điện thoại : 0989.850.625 Convert by TVDT - 1 -

PHƢƠNG PHÁP BẢO TOÀN NGUYÊN TỐ
VD1 :
Cho chuỗi phản ứng nhƣ sau :
Fe → Fe
3
O
4
→ Fe
2
O
3
→ Fe
2
(SO

2
SO
4
đặc nóng . Viết các phương trình phản ứng xảy ra và tính khối lượng muối thu được
.

Bài toán này nếu các em giải bình thường sẽ phải viết rất nhiều phương trình
Nếu dùng phương pháp bảo toàn nguyên tố :
Số mol Fe có ở trong FeO = 0,2 ; Fe
2
O
3
= 0,4 ; Fe
3
O
4
= 0,3 mol , Fe ban đầu 0,1
→
Tổng số mol Fe là : 0,2 + 0,4 + 0,3 + 0,1 = 1 mol
(Fe , FeO , Fe2O3 , Fe3O4 ) + H2SO4 → Fe
2
(SO
4
)
3
+ SO2 + H2O
1 mol 0,5 mol (Bảo toàn nguyên tố Fe )
→
Khối lượng của muối là : 0,5.400 = 200 gam



Đs : 1,4 mol
( Fe , FeO , Fe
2
O
3
, Fe
3
O
4
) + HNO
3
→ Fe(NO
3
)
3
+ NO + H
2
O
0,4 0,2
Số mol muối : Fe(NO3)3 = 0,4 mol → Số mol N là : 3.0,4 = 1,2 mol
Số mol N : 4,48/22,4 = 0,2 mol
→ Tỏng số mol N ở vế phải : 1,2 + 0,2 = 1,4
→
Số mol N vế trái = 1,4
→
Số mol HNO3 = 1,4 mol

Câu hỏi phụ : Tính m H
2

x
O
y
+ O trong CO = O trong CO
2
Ngọc Quang sưu tập và giải Hà nội – 2009
CÁC DẠNG TOÁN HÓA VÔ CƠ Liên hệ :Điện thoại : 0989.850.625 Convert by TVDT - 2 -
→
n O (FexOy ) = 0,1.2 – 0,1.1 = 0,1 → Khối lượng của O = 1.16 = 1,6
→
m Fe = 2,6 – 1,6 = 1 gam

Câu 4 :Hoà tan hoàn toàn m gam Fe trong dung dịch HCl thu được x gam muối clorua . Nếu hoà tan hoàn
toàn m gam Fe trong dung dịch HNO
3

FeS
2


Fe
2
(SO
4
)
3
(1)
0,12 0,06 (Bảo toàn nguyên tố Fe )
Cu2S

CuSO
4
(2)
a 2a (Bảo toàn nguyên tố Cu )
Bảo toàn nguyên tố S :
Vế trái :0,24 + a và Vế phải :0,18 + 2a

0,24 + a = 0,18 + 2a

a = 0,06 mol

Chọn đáp án D

Câu 6 :Cho khí CO đi qua ống sứ chứa 16 gam Fe
2
O

, Fe
2
O
3
) + H
2
SO
4
→ Fe
2
(SO
4
)
3
+ SO
2
+ H
2
O

Như vậy : Fe
2
O
3
→ Fe
2
(SO
4
)
3
Convert by TVDT - 3 -
Câu 7 :Hoà tan hoàn toàn hỗn hợp X gồm 6,4 gam Cu và 5,6 gam Fe bằng dung dịch HNO
3
1M sau phản
ứng thu được dung dịch A và khí NO duy nhất . Cho tiếp dung dịch NaOH dư vào dung dịch A thu được
kết tủa B và dung dịch C . Lọc kết tủa B rồi đem nung ngoài không khí đến khối lượng không đổi thì khối
lượng chất rắn thu được là ?
ĐS : 16

Cu → Cu(NO
3
)
2
→ Cu(OH)
2
→ CuO
0,1 0,1 ( Bảo toàn nguyên tố Cu )
Fe → Fe(NO
3
)
3
→ Fe(OH)
3
→ Fe
2
O
3


3

0,4 0,2 (bảo toàn Fe )
Fe
2
O
3
→ Fe(NO
3
)
3
→ Fe(OH)
3
→ Fe
2
O
3

0,1 0,1
→
Chất rắn sau khi nung là : Fe
2
O
3
: 0,3 mol → Khối lượng 0,3.16 = 48 gam

Câu 9 :Hoà tan hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm Fe và Fe
2
O
3

3

a a
→ Theo phương trình số mol Fe
2
O
3
thu được là : 0,05 + a
→
Chất rắn sau khi nung là : Fe
2
O
3
: 24/160 = 0,15 mol → 0,05 + a = 0,15 → a = 0,1

m = 0,1.56 + 0,1.160 = 21,6

Bài tập làm thêm : Ngọc Quang sưu tập và giải Hà nội – 2009

3
+ H
2
O
Ngoài ra ta có thể viết luôn hai phản ứng :

1---------- CO
2
+ KOH → KHCO
3
(1)

2---------- CO
2
+ 2KOH → K
2
CO
3
(2)

Xét tỉ số mol : k = n
KOH
/ n
CO2

Nếu k ≤ 1 → Chỉ có phản ứng (1) , muối thu được là KHCO
3
(Dư CO
2
)

---------- CO
2
+ NaOH → NaHCO
3
(1)
x x x
---------- CO
2
+ 2NaOH → Na
2
CO
3
(2)
y 2y y

Gọi số mol của khí CO
2
tham gia ở mỗi phản ứng là : x , y
→ Số mol CO
2
phản ứng : x + y = 0,07 , số mol NaOH : x + 2y = 0,08
→ x = 0,06 , y = 0,01 mol
→ Muối thu được : NaHCO
3
: 0,06 mol , Na
2
CO
3
: 0,01 mol
→ Khối lượng muối : 0,06.84 + 0,01.56 = 6,1 gam

+ Ca(OH)
2
→ CaCO
3
↓ + H
2
O (1)

2---------- 2CO
2
+ Ca(OH)
2
→ Ca(HCO
3
)
2(2)
Ngọc Quang sưu tập và giải Hà nội – 2009
CÁC DẠNG TOÁN HÓA VÔ CƠ Liên hệ :Điện thoại : 0989.850.625

)
2
. (dư CO
2
) Câu 2 :Cho 8 lít hỗn hợp khí CO và CO
2
trong đó CO
2
chiếm 39,2 % đi qua dung dịch có
chứa 7,4 gam Ca(OH)
2
. Hãy xác định số gam kết tủa thu được sau phản ứng ?

Hỗn hợp khí CO , CO
2
chỉ có CO2 phản ứng với Ca(OH)
2
→ Thể tích khí CO
2
= 8.39,2/100
= 313,6 → n = 0,14 mol . n
Ca(OH)2
= 7,4/74 = 0,1 mol
→ k = 1,4 → Có hai phản ứng .
1---------- CO
2
+ Ca(OH)

→ Khối lượng kết tủa là : 0,06.100 = 6 gam

Câu 3 :Cho m gam tinh bột lên men thành ancol etylíc với hiệu suất 81% .Toàn bộ lượng
CO
2
vào dung dịch Ca(OH)
2
thu được 550 gam kết tủa và dung dịch X Đun kĩ dung dịch X
thu thêm đựơc 100 gam kết tủa . Gía trị của m là ?

(C
6
H
10
O
5
)
n
+ n H
2
O → n C
6
H
12
O
6

3,75/n 3,75
Phản ứng lên men : C
6

O
1

- ----------------------1 mol
Ca(OH)
2
+ CO
2
→ CaCO
3
↓ + Ca(HCO
3
)
2
+ H
2
O
5,5 1
Bảo toàn nguyên tố C → Số mol CO
2
= 7,5
→ Khối lượng tinh bột : 162.3,75.100/81 = 750

Câu 4 : Hấp thụ hoàn toàn 2,688 lít khí CO
2
ở đktc vào 2,5 lít dung dịch Ba(OH)
2
nồng độ a
mol/l , thu được 15,76 gam kết tủa .Gía trị của a là ?


2
= 0,02 mol