Khái Quát Về Hoạt Động Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân Của Một
Ngân Hàng Thương Mại.
1.1 Khái niệm và hoạt động cho vay của NHTM.
1.1.1 Khái niệm
Định nghĩa NHTM
ở Việt Nam, trong bước chuyển đổi sang kinh tế thị trường có sự quản lý của
Nhà nước, thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phần theo định
hướng XHCN. Mọi người được tự do kinh doanh theo pháp luật, được bảo hộ
quyền sở hữu và thu nhập hợp pháp, các hình thức sở hữu có thể hỗn hợp, đan kết
với nhau hình thành các tổ chức kinh doanh đa dạng. Các doanh nghiệp, không
phân biệt quan hệ sở hữu đều tự chủ kinh doanh, hợp tác và cạnh tranh với nhau,
bình đẳng trước pháp luật.
Theo hướng đó, nền kinh tế hàng hoá phát triển tất yếu sẽ tạo ra những tiền đề
cần thiết và đòi hỏi sự ra đời của nhiều loại hình ngân hàng và các tổ chức tín dụng
khác. Để tăng cường quản lý, hướng dẫn hoạt động của các ngân hàng và các tổ
chức tín dụng khác, tạo thuận lợi cho sự phát triển nền kinh tế đồng thời bảo vệ lợi
ích hợp pháp của các tổ chức và cá nhân. Việc đưa ra khái niệm niệm về NHTM là
hết sức cần thiết.Theo luật các tổ chức tín dụng của nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Việt Nam ghi: “Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân
hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín
dụng và cung cấp các dịch vụ thanh toán”.
Khái niệm hoạt động cho vay của NHTM
Theo mục 2- Điều 3- Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN về qui chế cho vay
của Tổ chức tín dụng với khách hàng, ta có định nghĩa: “Cho vay là một hình thức
cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử
dụng vào mục đích và thời hạn nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả
cả gốc và lãi”.
Căn cứ vào bảng tổng kết tài sản của các NHTM, chúng ta thấy rằng cho vay
luôn là khoản mục chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng tài sản của ngân hàng và là
khoản mục đem lại thu nhập cao nhất cho ngân hàng. Tuy nhiên rủi ro trong hoạt
động ngân hàng có xu hướng tập trung vào danh mục các khoản cho vay.

sẽ có thêm thông tin về chất lượng tín dụng của từng khách hàng và nhờ đó giúp
cho họ có khả năng nhận thêm các khoản tín dụng mới từ các nguồn khác với chi
phí thấp hơn.
1.1.3 Phân loại các khoản cho vay.
Các ngân hàng cung cấp nhiều loại hình cho vay khác nhau tương ứng với
sự đa dạng trong mục đích vay vốn của khách hàng, từ việc mua ô tô và sắm sửa
các phương tiện sinh hoạt, chuẩn bị cho các kỳ nghỉ, tài trợ cho quá trình học tập
đến việc xây nhà ở và các toà nhà văn phòng. Các danh mục cho vay có thể được
sắp xếp rất đa dạng tuỳ theo các tiêu thức quản lý khác nhau của các NHTM
1.1.3.1 Phân loại theo thời hạn khoản vay
Theo tiêu thức này ngân hàng có thể quản lý tốt hơn về mặt thởi gian của các
khoản vay như là thời hạn giải ngân, thời hạn thu nợ… Qua đó các ngân hàng có
thể quản lý tốt khả năng thanh khoản của chính mình.
Ngắn hạn
Các khoản cho vay ngắn hạn là các khoản cho vay có thời hạn từ 12 tháng
trở xuống, chủ yếu nhằm mục đích tài trợ cho tài sản lưu động hoặc nhu cầu sử
dụng vốn ngắn hạn của Nhà nước, doanh nghiệp, hộ sản xuất, cá nhân. Ngân hàng
có thể áp dụng cho vay trực tiếp hoặc cho vay gián tiếp, cho vay theo món hoặc
theo hạn mức, có hoặc không có đảm bảo, dưới hình thức chiết khấu, thấu chi hoặc
luân chuyển.
Trung và dài hạn
Các khoản cho vay có thời hạn từ 1 đến 5 năm thì được xếp vào danh mục
khoản vay trung hạn và từ 5 năm trở nên là các khoản cho vay dài hạn. Các khoản
này thường chiếm một tỷ trọng rất lớn trong tổng dư nợ cho vay của các NHTM,
chiếm phần lớn lợi nhuận mà hoạt động cho vay đem lại.
1.1.3.2 Phân loại theo phương thức cho vay
Cho vay thấu chi
Thấu chi là nghiệp vụ cho vay qua đó ngân hàng cho phép người vay được
chi trội (vượt) trên số dư tiền gửi thanh toán của mình đến một giới hạn nhất định
và trong khoảng thời gian xác định. Giới hạn này được gọi là hạn mức thấu chi.

vay thông qua các tổ chức trung gian. Cho vay gián tiếp thường được áp dụng đối
với thị trường có nhiều món vay nhỏ, người vay phân tán, cách xa ngân hàng.
Thông qua hình thức này nhằm giảm bớt rủi ro, chi phí của ngân hàng.
1.1.3.3 Phân loại theo hình thức đảm bảo
Khách hàng có thể bảo đảm bằng nhiều loại tài sản khác nhau, có thể bảo đảm
bằng chính tài sản hình thành từ vốn vay của ngân hàng hoặc bảo đảm bằng uy tín
của mình.
Bảo đảm bằng tài sản thuộc sở hữu hay sử dụng lâu dài của khách hàng.
- Cho vay cầm cố.
Đây là hình thức ngân hàng cho khách hàng vay với điều kiện là khách hàng
phải chuyển quyền kiểm soát tài sản đảm bảo sang cho ngân hàng trong thời gian
cam kết. Danh mục và điều kiện của tài sản cầm cố được ngân hàng quy định cụ
thể dựa trên quy định của pháp luật và chính sách tín dụng của từng ngân hàng.
Các tài sản cầm cố là các tài sản mà ngân hàng có thể kiểm soát và bảo quản tương
đối chắc chắn, đồng thời việc nắm giữ không ảnh hưởng đến quy trình hoạt động
của khách hàng, chẳng hạn như: các loại giấy tờ có giá, kim loại quý, ngoại tệ
mạnh…
- Cho vay thế chấp.
Trong hình thức cho vay này, người vay phải chuyển các giấy tờ chứng nhận
quyền sở hữu (hoặc sử dụng) các tài sản đảm bảo sang cho ngân hàng nắm giữ
trong thời hạn đã cam kết.
Đối với thế chấp bằng tài sản thì những tài sản mang thế chấp thường là bất
động sản như nhà cửa, quyền sử dụng đất… hoặc là những động sản mà việc nắm