********
********
Cơ cấu tổ chức bộ máy doanh nghiệp là tổng hợp các bộ phận khác nhau
Cơ cấu tổ chức bộ máy doanh nghiệp là tổng hợp các bộ phận khác nhaucó mối liên hệ và quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, được chuyên môn hoá được giao
có mối liên hệ và quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, được chuyên môn hoá được giaonhững trách nhiệm quyền hạn nhất định và được sắp xếp theo từng cấp từng
những trách nhiệm quyền hạn nhất định và được sắp xếp theo từng cấp từngkhâu nhằm thực hiện các chức năng quản lý doanh nghiệp
khâu nhằm thực hiện các chức năng quản lý doanh nghiệp
Cơ cấu tổ chức quản lý là hình thức phân công lao động trong lĩnh vực
Cơ cấu tổ chức quản lý là hình thức phân công lao động trong lĩnh vựcquản trị,có tác động đến quá trình hoạt động của hệ thống quản trị.Cơ cấu tổ
quản trị,có tác động đến quá trình hoạt động của hệ thống quản trị.Cơ cấu tổchức một mặt phản ánh cơ cấu sản xuất, mặt khác nó tác động tích cực trở lại
chức một mặt phản ánh cơ cấu sản xuất, mặt khác nó tác động tích cực trở lạiđến quá trình phát triển sản xuất.
đến quá trình phát triển sản xuất.
I/


chính kế toán...) để tác động đến một tập thể người lao động và thông qua họ để
chính kế toán...) để tác động đến một tập thể người lao động và thông qua họ đểtác động đến các yếu tố vật chất của sản xuất kinh doanh.
tác động đến các yếu tố vật chất của sản xuất kinh doanh.
Mục đích của quản lý doanh nghiệp là phát triển sản xuất về số lượng và
Mục đích của quản lý doanh nghiệp là phát triển sản xuất về số lượng vàchất lượng với chi phí thấp nhất và hiệu quả kinh tế cao nhất,đồng thời không
chất lượng với chi phí thấp nhất và hiệu quả kinh tế cao nhất,đồng thời khôngngừng cải thiện tình hình lao động và nâng cao đời sống cho mỗi thành viên
ngừng cải thiện tình hình lao động và nâng cao đời sống cho mỗi thành viêntrong doanh nghiệp.
trong doanh nghiệp.
Thực chất quản lý doanh nghiệp là quản lý con người, là yếu tố cơ bản
Thực chất quản lý doanh nghiệp là quản lý con người, là yếu tố cơ bảncủa quá trình sản xuất.Quy mô doanh nghiệp và mở rộng vai trò quản lý ngày
của quá trình sản xuất.Quy mô doanh nghiệp và mở rộng vai trò quản lý ngàycàng nâng cao và trở thành một nhân tố hết sức quan trọng để tăng năng suất lao


trong công tác quản lý biết bố trí đúng người đúng việc thì sẽ phát huy hết khả
trong công tác quản lý biết bố trí đúng người đúng việc thì sẽ phát huy hết khảnăng tiềm tàng của cá nhân và tập thể người lao động, ngược lại sẽ gây ra hậu
năng tiềm tàng của cá nhân và tập thể người lao động, ngược lại sẽ gây ra hậuquả khó lường, thậm chí dẫn tới sự phá sản của doanh nghiệp .
quả khó lường, thậm chí dẫn tới sự phá sản của doanh nghiệp .
2/ Chức năng quản trị kinh doanh:
2/ Chức năng quản trị kinh doanh:
Là hình thức biểu hiện sự tác động có chủ đích của doanh nghiệp lên
Là hình thức biểu hiện sự tác động có chủ đích của doanh nghiệp lênkhách thể kinh doanh, là tập hợp những nhiệm vụ khác nhau mà chủ doanh
khách thể kinh doanh, là tập hợp những nhiệm vụ khác nhau mà chủ doanhnghiệp phải tiến hành trong quá trình kinh doanh.Như vậy thực chất của các
nghiệp phải tiến hành trong quá trình kinh doanh.Như vậy thực chất của cácchức năng quản trị kinh doanh chính là lý do của sự tồn tại các hoạt động quản
chức năng quản trị kinh doanh chính là lý do của sự tồn tại các hoạt động quảntrị kinh doanh.

2.1 - Chức năng định hướng
Định hướng là quá trình ấn định những nhiệm vụ, mục tiêu và các
Định hướng là quá trình ấn định những nhiệm vụ, mục tiêu và cácphương pháp tốt nhất để thực hiện những nhiệm vụ và mục tiêu đó.
phương pháp tốt nhất để thực hiện những nhiệm vụ và mục tiêu đó.
Việc định hướng phải nhằm thiết lập một môi trường tốt nhất để các cá
Việc định hướng phải nhằm thiết lập một môi trường tốt nhất để các cánhân đang làm việc với nhau trong doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ có hiệu
nhân đang làm việc với nhau trong doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ có hiệuquả .Định hướng là việc lựa chọn một trong những phương án hành động tương
quả .Định hướng là việc lựa chọn một trong những phương án hành động tươnglai cho doanh nghiệp và những bộ phận trong doanh nghiệp.Nó bao gồm sự lựa
lai cho doanh nghiệp và những bộ phận trong doanh nghiệp.Nó bao gồm sự lựachọn và các mục tiêu của doanh nghiệp và của từng bộ phận xác định các
chọn và các mục tiêu của doanh nghiệp và của từng bộ phận xác định cácphương thức để đạt được các mục tiêu.
phương thức để đạt được các mục tiêu.
2.2 - Chức năng tổ chức và phối hợp

vụ .Chính thông qua các hoạt động riêng biệt đó đã nảy sinh sự cần thiết phải tổchức và phối hợp các hoạt động của từng cá nhân lại với nhau qua đó hình thành
chức và phối hợp các hoạt động của từng cá nhân lại với nhau qua đó hình thànhnên một cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý phù hợp và một quy chế làm việc có
nên một cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý phù hợp và một quy chế làm việc cóhiệu qủa thích nghi với mọi biến động của môi trường cạnh tranh bên ngoài.
hiệu qủa thích nghi với mọi biến động của môi trường cạnh tranh bên ngoài.
2.3 - Chức năng điều khiển
2.3 - Chức năng điều khiển
Điều khiển là một trong các chức năng quản lý, đó là quá trình tác động
Điều khiển là một trong các chức năng quản lý, đó là quá trình tác độnglên con nguời trong doanh nghiệp một cách có chủ định để họ tự nguyện và
lên con nguời trong doanh nghiệp một cách có chủ định để họ tự nguyện vànhiệt tình phấn đấu đạt được những mục tiêu đã đề ra của doanh nghiệp.Trong
nhiệt tình phấn đấu đạt được những mục tiêu đã đề ra của doanh nghiệp.Trongquá trình thực hiện chức năng điều khiển thì chủ doanh nghiệp phải đưa ra được
quá trình thực hiện chức năng điều khiển thì chủ doanh nghiệp phải đưa ra được


thời phát hiện mọi sự rối loạn trong tổ chức và luôn luôn cố gắng duy trì cácmối quan hệ bình thưòng giữa các bộ phận điều khiển và bộ phận chấp
mối quan hệ bình thưòng giữa các bộ phận điều khiển và bộ phận chấphành.Muốn sự điều chỉnh đạt hiệu quả thì phải thường xuyên thu thập tài liệu về
hành.Muốn sự điều chỉnh đạt hiệu quả thì phải thường xuyên thu thập tài liệu vềsự chênh lệch của hệ thống và những thông số đã cho thông qua sự kiểm tra.
sự chênh lệch của hệ thống và những thông số đã cho thông qua sự kiểm tra.
2.6 - Chức năng quản trị sản xuất
2.6 - Chức năng quản trị sản xuất
Là việc sử dụng các nguồn nhân lực nhằm tác động để chế biến các yếu
Là việc sử dụng các nguồn nhân lực nhằm tác động để chế biến các yếutố đầu vào khác (vật chất, tài chính, thông tin...) thành các sản phẩm hàng hoá
tố đầu vào khác (vật chất, tài chính, thông tin...) thành các sản phẩm hàng hoádịch vụ... phù hợp với nhu cầu mà doanh nghiệp phát hiện trên thị trường.Đây là
dịch vụ... phù hợp với nhu cầu mà doanh nghiệp phát hiện trên thị trường.Đây làquá trình tốn kém thời gian của chuỗi các hoạt động kinh doanh và vì thế sẽ dễ
quá trình tốn kém thời gian của chuỗi các hoạt động kinh doanh và vì thế sẽ dễ


2.8 - Chức năng quản trị tài chính
Tổ chức sản xuất tốt, quản trị nhân sự đúng chưa phải đã đủ, các doanh
Tổ chức sản xuất tốt, quản trị nhân sự đúng chưa phải đã đủ, các doanhnghiệp cần phải đối phó với những biến động thường xuyên xảy ra trên thị
nghiệp cần phải đối phó với những biến động thường xuyên xảy ra trên thịtrường để đứng vững và phát triển.Quản trị tài chính sẽ giúp cho chủ doanh
trường để đứng vững và phát triển.Quản trị tài chính sẽ giúp cho chủ doanhnghiệp biết được mình đang có bao nhiêu tiền, đã thu được các món tiền gì , đã
nghiệp biết được mình đang có bao nhiêu tiền, đã thu được các món tiền gì , đãtiêu hao bao nhiêu tiền và tiêu như thế nào, có thể huy động được các nguồn
tiêu hao bao nhiêu tiền và tiêu như thế nào, có thể huy động được các nguồnvốn từ đâu, khi nào phải dừng kinh doanh lại? Nói cách khác, quản trị tài chính
vốn từ đâu, khi nào phải dừng kinh doanh lại? Nói cách khác, quản trị tài chínhdoanh nghiệp là việc quản trị các mối quan hệ tài chính phát sinh trong quá trình
doanh nghiệp là việc quản trị các mối quan hệ tài chính phát sinh trong quá trìnhhot ng ca doanh nghip nh thu, chi, l, lói...v cỏc mi quan h ti chớnh

nhiệm vụ quyền hạn phải t
ơng ứng.Cấp quản trị xử lý quá nhiều, thông
ơng ứng.Cấp quản trị xử lý quá nhiều, thôngtin sẽ bị sai lệch cồng kềnh nên yêu cầu bộ máy quản lý phải linh hoạt,
tin sẽ bị sai lệch cồng kềnh nên yêu cầu bộ máy quản lý phải linh hoạt,có khả năng thích ứng với thị tr
có khả năng thích ứng với thị tr
ờng và với doanh nghiệp.Trong kinh
ờng và với doanh nghiệp.Trong kinhdoanh ai đi tr
doanh ai đi tr
ớc là thắng.Khi thị tr
ớc là thắng.Khi thị tr
ờng biến động thì nhiệm vụ của doanh
ờng biến động thì nhiệm vụ của doanhnghiệp cũng thay đổi theo.Nếu ng
nghiệp cũng thay đổi theo.Nếu ng
ời quản lý không linh hoạt, khi cầu v
ời quản lý không linh hoạt, khi cầu v
ợt
ợt


hiệu quả nhất.Tiêu chuẩn xem xét yêu cầu này là mối t
ơng quan giữa chi
ơng quan giữa chiphí dự định bỏ ra và kết quả thu về.
phí dự định bỏ ra và kết quả thu về.
4 - Thiết kế bộ máy quản lý phải bảo đảm nguyên tắc chế độ một thủ tr
4 - Thiết kế bộ máy quản lý phải bảo đảm nguyên tắc chế độ một thủ tr
-
-
ởng
ởng
Quyền quyết định về kinh tế kỹ thuật, tổ chức hành chính đời sống
Quyền quyết định về kinh tế kỹ thuật, tổ chức hành chính đời sốngtrong phạm vi toàn doanh nghiệp và từng bộ phận phải đ
trong phạm vi toàn doanh nghiệp và từng bộ phận phải đ
ợc giao cho một
ợc giao cho mộtng
ng
ời - Thủ tr
ời - Thủ tr
ởng.Ng
ởng.Ng
ời đó có nhiệm vụ quản lý toàn bộ các hoạt động của

ng phảichịu trách nhiệm liên đới.Mọi ng
chịu trách nhiệm liên đới.Mọi ng
ời trong doanh nghiệp và từng bộ phận
ời trong doanh nghiệp và từng bộ phậnphải phục tùng nghiêm chỉnh mệnh lệnh của thủ tr
phải phục tùng nghiêm chỉnh mệnh lệnh của thủ tr
ởng .
ởng .
Tính tất yếu phải tiến hành chế độ một thủ tr
Tính tất yếu phải tiến hành chế độ một thủ tr
ởng là xuất phát từ
ởng là xuất phát từnguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý kinh tế xuất phát từ yêu cầu
nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý kinh tế xuất phát từ yêu cầuđời sống phải chính xác, kịp thời và xuất phát từ chuyên môn hoá lao
đời sống phải chính xác, kịp thời và xuất phát từ chuyên môn hoá laođộng càng sâu sát thì hợp tác lao động sẽ xảy ra.Yêu cầu bất cứ sự hợp
động càng sâu sát thì hợp tác lao động sẽ xảy ra.Yêu cầu bất cứ sự hợp


phận của mình và chịu trách nhiệm tr
ớc thủ tr
ớc thủ tr
ởng cấp trên.
ởng cấp trên.
Các cấp phó là ng
Các cấp phó là ng
ời giúp việc thủ tr
ời giúp việc thủ tr
ởng.Để làm rõ thêm về nguyên
ởng.Để làm rõ thêm về nguyêntắc này ta có bảng sau:
tắc này ta có bảng sau:
Bảng 1 : Chức danh vị trí thủ tr
Bảng 1 : Chức danh vị trí thủ tr
ởng và mối quan hệ giữa chúng trong
ởng và mối quan hệ giữa chúng trongCông ty
Công ty
Chc danh th trng
Chc danh th trng
V trớ tng chc danh
V trớ tng chc danh
Phm vi phỏt huy tỏc dng
Phm vi phỏt huy tỏc dng
Giỳp vic th trng

doanh nghiệp
1 - Các kiểu cơ cấu tổ chức trong doanh nghiệp
1 - Các kiểu cơ cấu tổ chức trong doanh nghiệp
Cùng với sự phát triển của sản xuất đã hình thành những kiểu tổ chức
Cùng với sự phát triển của sản xuất đã hình thành những kiểu tổ chứcquản lý khác nhau.Mỗi kiểu chứa đựng những đặc điểm, ưu điểm, nhược điểm
quản lý khác nhau.Mỗi kiểu chứa đựng những đặc điểm, ưu điểm, nhược điểmvà được áp dụng trong những điều kiện cụ thể nhất định.Sau đây là một số kiểu
và được áp dụng trong những điều kiện cụ thể nhất định.Sau đây là một số kiểucơ cấu tổ chức quản lý thường gặp:
cơ cấu tổ chức quản lý thường gặp:
1.1 Cơ cấu chức năng
1.1 Cơ cấu chức năng
Người lãnh đạo chức năng A
Người lãnh đạo chức năng A
Người lãnh đạo doanh nghiệp
Người lãnh đạo doanh nghiệp
Người lãnh đạo chức năng B
Người lãnh đạo chức năng B
1
1
2
2
3

nhau.
Ưu điểm
Ưu điểm
: + Chuyên môn hoá quản lý theo các chức năng một cách sâu
: + Chuyên môn hoá quản lý theo các chức năng một cách sâusắc
sắc
+ Giảm bớt gánh nặng quản lý cho người lãnh đạo
+ Giảm bớt gánh nặng quản lý cho người lãnh đạo
+Tận dụng được tài năng của các cơ quan chức năng
+Tận dụng được tài năng của các cơ quan chức năngNhược điểm
Nhược điểm
: + Một cấp dưới phải chịu sự chỉ đạo của quá nhiều cá nhân
: + Một cấp dưới phải chịu sự chỉ đạo của quá nhiều cá nhâncấp trên trực tiếp
cấp trên trực tiếp + Hay xảy ra các quyết định khác nhau giữa người lãnh đạo
+ Hay xảy ra các quyết định khác nhau giữa người lãnh đạoquản lý chung và người lãnh đạo chức năng

chịu trách nhiệm hoàn toàn về hệ thống của mình phụ trách, mọi vấn đề đềuđược giải quyết theo kênh đường thẳng.Người thừa hành mệnh lệnh chỉ nhận
được giải quyết theo kênh đường thẳng.Người thừa hành mệnh lệnh chỉ nhậnmệnh lệnh qua cấp trên trực tiếp và chỉ thi hành mệnh lệnh của người đó mà
mệnh lệnh qua cấp trên trực tiếp và chỉ thi hành mệnh lệnh của người đó màthôi.
thôi.
Ưu điểm
Ưu điểm
: Mệnh lệnh được thi hành nhanh, dễ thực hiện chế độ một thủ
: Mệnh lệnh được thi hành nhanh, dễ thực hiện chế độ một thủtrưởng.Mỗi cấp dưới chỉ thực hiện mệnh lệnh của một cấp trên trực tiếp.
trưởng.Mỗi cấp dưới chỉ thực hiện mệnh lệnh của một cấp trên trực tiếp.
Nhược điểm:
Nhược điểm:
+ Người lãnh đạo phải thực hiện tốt chức năng quản lý do đó người lãnh
+ Người lãnh đạo phải thực hiện tốt chức năng quản lý do đó người lãnhđạo phải có kiến thức toàn diện và không có số đơn vị trực thuộc lớn.
đạo phải có kiến thức toàn diện và không có số đơn vị trực thuộc lớn.
+ Chưa tận dụng được tài năng đóng góp của các chuyên gia vì thế cơ cấu