KHÁI QUÁT VỀ PHÁP LUẬT XUẤT BẢN Ở VIỆT NAM
I. NHỮNG ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
BẰNG PHÁP LUẬT VỀ XUẤT BẢN
1. Nhận thức chung về xuất bản
Để có những nhận thức chung và thống nhất về xuất bản, mà ở đó các
quan hệ xã hội được hình thành, tạo nên đối tượng điều chỉnh của pháp luật xuất
bản, phần này được trình bày khái quát từ khái niệm, đến vị trí, vai trò và đặc
điểm của xuất bản.
1.1. Khái niệm
Hiện nay, ở Việt Nam xuất bản đã phát triển và đạt trình độ mới. Các nhà
xuất bản chuyên lo việc tổ chức, hoàn chỉnh bản thảo, bản mẫu đưa in. Các nhà
in lo việc tiếp nhận công nghệ mới, để thoả mãn nhu cầu về số lượng và chất
lượng việc in nhân bản các ý tưởng của tác giả, của nhà xuất bản thành xuất bản
phẩm. Phát hành là người chuyển tải các ý tưởng chứa đựng trong những xuất
bản phẩm đến tay người sử dụng, thông qua hoạt động thương nghiệp.
Vậy xuất bản là gì?
Theo nghĩa rộng, xuất bản là hoạt động bao gồm các lĩnh vực xuất bản, in
và phát hành xuất bản phẩm. Hoạt động xuất bản là quá trình tổ chức các nguồn
lực xã hội trong việc sáng tạo tác phẩm, in nhân bản các tác phẩm, phổ biến đến
nhiều người nhằm đạt hiệu quả kinh tế, chính trị và xã hội.
Theo nghĩa hẹp, xuất bản là quá trình tổ chức việc sáng tạo, tác động vào
quá trình sáng tạo của tác gải để có bản thảo tác phẩm, xử lý và hoàn chỉnh bản
thảo, bản mẫu, in thành các xuất bản phẩm nhằm phục vụ nhiều người.
Hoạt động xuất bản là hoạt động thuộc lĩnh vực văn hoá, tư tưởng thông
qua việc sản xuất, phổ biến những xuất bản phẩm đến nhiều người, không phải
là hoạt động đơn thuần kinh doanh.
Hoạt động xuất bản nhằm mục đích:
- Phổ biến những tác phẩm về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa
học, công nghệ, văn học, nghệ thuật; giới thiệu những di sản văn hoá dân tộc,
tinh hoa văn hoá thế giới; nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu đời sống tinh thần
của nhân dân, mở rộng giao lưu văn hoá với các nước, góp phần vào sự nghiệp

động sản xuất vật chất đặc biệt. Tính đặc biệt do đòi hỏi của sản phẩm sách quy
định. Toàn bộ quy trình sản xuất hàng hoá sách là một quá trình của lao động tư
duy, lao động trí óc
Khi xét tới giá trị sử dụng của xuất bản phẩm, ta có thể thấy một số thuộc
tính sau:
- Trong tiêu dùng giá trị của xuất bản phẩm không những không mất đi
mà còn được nhân lên. Người đọc sách không chỉ thoả mãn tức thời, như uống
nước khi khát, mà cái giá trị nội dung tiếp nhận được còn tích lũy lâu dài trong
nhận thức. Đọc một cuốn sách hay có khi nhớ cả đời. Người đọc sách còn
truyền cho người khác qua việc kể lại nội dung. Một cuốn sách đâu chỉ một
người đọc, mà được truyền tay nhau để đọc... Đặc biệt khi ở trong thư viện thì
vòng luân chuyển của sách lại càng cao. Trong khi một ấm trà chỉ có một số ít
người uống, và khi uống xong là hết.
2. Hiệu quả và những đặc trưng cơ bản về quản lý Nhà nước bằng
pháp luật về xuất bản
2.1. Hiệu quả của quản lý Nhà nước bằng pháp luật về xuất bản
* hiệu quả chính trị của việc quản lý Nhà nước bằng pháp luật về xuất
bản.
Bằng những xuất bản phẩm của mình, ngành xuất bản chuyển tải tới công
chúng các ý tưởng cao cả của giai cấp công nhân, về việc xây dựng một xã hội
tưong lai, với bộ máy chính quyền vững mạnh, xã hội công bằng văn minh và
thịnh vượng. Thông tin, và giải đáp kịp thời các vấn đề của quốc gia và quốc tế.
Vì vậy xuất bản góp phần giữ vững ổn định chính trị, định hướng xã hội chủ
nghiã.
* Hiệu quả kinh tế của việc quản lý Nhà nước bằng pháp luật về xuất bản.
Đối với xuất bản, hiệu quả kinh tế thể hiện trên các mặt sau: Quản lý xuất
bản bằng pháp luật là giải phóng lực lượng sản xuất trong ngành xuất bản. Bởi
vì bằng pháp luật đã tách biệt chức năng quản lý Nhà nước và chức năng quản
lý sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Sự tách biệt này tạo quyền chủ
động cho các cơ sở sản xuất kinh doanh xuất bản khai thác các nguồn lực để mở

Sách y học là loại sách đặc biệt có liên quan đến sức khoẻ con người, nên
sách phải đạt được những yếu tố cơ bản. Đó là phải chuẩn về danh pháp, về nội
dung chuyên môn, về học thuật và phải cụ thể, chính xác về liều lượng dùng.
Trên lĩnh vực xuất bản có tính chất đặc thù này, Nhà Xuất Bản Y Học phải đắc
biệt chú trọng trong khâu biên tập sách. Nếu biên tập viên không có kiến thức
chuyên sâu về y, dược dễ xảy ra tình trạng sai về danh pháp, không cụ thể về
liều lượng dùng sẽ không những gây lãng phí của cải xã hội mà còn tổn hại đến
sức khoẻ của nhân dân. Để đáp ứng được nhu cầu sản xuất và yêu cầu của
khách hàng về số lượng, chất lượng sản phẩm, hình thức và thời gian giao hàng,
Nhà Xuất Bản Y Học đã đầu tư dây chuyền công nghệ khép kín của quy trình
xuất bản - in - phát hành.
Nhà nước quản lý hoạt động của tư duy sáng tạo trong xuất bản bằng
pháp luật, không kìm hãm và khống chế các ý tưởng sáng tạo; khuyến khích tài
năng và đề cao các tác phẩm có giá trị về khoa học và nghệ thuật. Chính từ cơ
chế thị trường được pháp luật thừa nhận, là nơi đánh giá công minh các tác
phẩm. ở đó, công chúng với tư cách là người tiêu dùng, họ là thước đo về năng
lực sáng tạo của tác giả qua tác phẩm.
Như vậy, Nhà nước với công cụ hàng đầu để quản lý xã hội là pháp luật,
đã tạo ra cơ chế và thiết chế nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc,