Những lý luận chung về cơ cấu tổ chức quản lý của NHNoPTNT
Chi nhánh Nam Hà Nội
I. Những khái quát cơ bản về cơ cấu tổ chức quản lý:
1. Các khái niệm cơ bản:
1.1.Tổ chức:
Tổ chức là một tập hợp các cá nhân riêng lẻ tương tác lẫn nhau, cùng làm
việc hướng tới những mục tiêu chung và mối quan hệ làm việc của họ được xác
định thoe cơ cấu nhất định
Về bản chất, tổ chức là việc thực hiện phân công lao động một cách khoa
học, là cơ sở để tạo ra năng suất lao động cao cho tổ chức. Trong công tác tổ
chức, yêu cầu cơ bản là phân công lao động khoa học, phân cấp rõ ràng, chỉ rõ
nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của từng cấp, trên cơ sở đó tạo ra sự phối hợp
nhịp nhàng giữa các bộ phận nhằm hướng tới thực hiện các mục tiêu cảu tổ
chức
1.2. Cơ cấu tổ chức:
Cơ cấu tổ chức thể hiện các mối quan hệ chính thức hoặc phi chính thức
giữa những con người trong tổ chức. Sự phân biệt hai loại mối quan hệ đó làm
xuất hiện hai dạng cơ cấu trong tổ chức là cơ cấu chính thức và cơ cấu phi chính
thức
Cơ cấu tổ chức ( Chính thức ) là tổng hợp các bộ phận (đơn vị và cá nhân)
có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, được chuyên môn hóa, có những nhiệm vụ,
quyền hạn trách nhiệm nhất định, được bố trí theo những cấp, những khâu khác
nhau nhằm thực hiện các hoạt động của tổ chức và tiến tới những mục tiêu đã
xác định
Cơ cấu tổ chức thể hiện cách thức trong đó các hoạt động của tổ chức được
phân công giữa các phân hệ, bộ phận và các nhân. Nó xác định rõ mối tương
quan giữa các hoạt động cụ thể, những nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm gắn
liền với cá nhân, bộ phận, phân hệ, của tổ chức, và các mối quan hệ quyền lực
bên trong tổ chức
2. Chức năng của tổ chức:
Chức năng tổ chức là hoạt động quản lý nhằm thiết lập một hệ thống các vị

2. Sự phân chia tổng thể thành các phân hệ bộ phận và các kiểu cơ cấu tổ
chức quản lý cơ bản
2.1 Cơ cấu tổ chức theo chức năng
Tổ chức theo chức năng là hình thức tạo nên bộ phận trong đó các cá nhân
hoạt động trong cùng một lĩnh vực chức năng
Các ưu điểm cụ thể của cơ cấu này:
+ Hiệu quả tác nghiệp cao nếu nhiệm vụ có tính tác nghiệp lặp đi lặp lại
hàng ngày
+ Phát huy đầy đủ hơn những ưu thế của chuyên môn hóa ngành nghề
+ Giữ được sức mạnh và uy tín của các chức năng chủ yếu
+ Đơn giản hóa việc đào tạo
+ Chú trọng hơn đến tiêu chuẩn nghề nghiệp và tư cách nhân viên
+ Tạo điều kiện cho kiểm tra chặt chẽ của cấp cao nhất
Các nhược điểm của cơ cấu này
+ Thường dẫn đến mâu thuẫn giữa các đơn vị chức năng khi đề ra các chỉ
tiêu và chiến lược
+ Thiếu sự phối hợp hành động giữa các phòng ban chức năng
+ Chuyên môn hóa quá mức và tạo ra cách nhìn quá hạn hẹp ở các cán bộ
quản lý
Mô hình tổ chức bộ phận theo chức năng tương đối dễ hiểu và được hầu hết
các tổ chức sử dụng trong một giai đoạn phát triển nào đó, khi tổ chức có quy mô
vừa và nhỏ, hoạt động trong một lĩnh vực, đơn sản phẩm, đơn thị trường
2.2 Cơ cấu tổ chức theo sản phẩm khách hàng địa dư
(*) Theo sản phẩm:
Việc hợp nhóm các hoạt động và đội ngũ nhân sự theo sản phẩm hoặc
tuyến sản phẩm đã từ lâu có vai trò ngày càng gia tăng trong các tổ chức quy
mô lớn với nhiều dây chuyền công nghệ
Những ưu điểm của mô hình này là
+ Việc quy định trách nhiệm đối với các mục tiêu cuối cùng tương đối dễ dàng
+ Việc phối hợp hành động giữa các phòng ban chức năng vì mục tiêu cuối

(*) Theo khách hàng
Những nhu cầu mang đặc trưng riêng của khách hàng đối với các sản phẩm
và dịch vụ đã dẫn nhiều nhà cung ứng đến với việc hình thành bộ phận dựa trên
cơ sở khách hang
Tuy mô hình tổ chức bộ phận theo khách hàng ít được sử dụng như một
mô hình duy nhất hoặc như một dạng cơ cấu tổ chức chính, song nó thường
được sử dụng cho một tổ chức tổng thể
Những ưu điểm :
+ Tạo ra sự hiểu biết khách hàng tốt hơn
+ Đảm bảo khả năng chắc chắn hơn là khi soạn thảo các quyết định, khách
hàng sẽ được giành vị trí nổi bật để xem xét
+ Tạo cho khách hàng cảm giác họ có những nhà cung ứng đáng tin cậy
+ Tạo ra hiệu năng lớn hơn trong việc định hướng các nỗ lực phân phối
Những nhược điểm :
+ Tranh giành nguồn lực một cách phản hiệu quả
+ Thiếu sự chuyên môn hóa
+ Đôi khi không thích hợp với hoạt động nào khác ngoài marketing
+ Các nhóm khách hàng có thể không phải luôn xác định rõ ràng
Những nhược điểm này có thể khắc phục một cách đáng kể nếu mô hình tổ
chức theo khách hàng được sử dụng hỗ trợ cho các mô hình khác chứ không
dung như một mô hình tổ chức chính
2.3 Cơ cấu tổ chức bộ phận theo đơn vị chiến lược
Khi mối quan hệ giữa các bộ phận trong tổ chức đã trở nên quá phức tạp,
ngăn cản sự phối hợp, các nhà lãnh đạo cấp cao sẽ tìm cách tạo nên các đơn vị
chiến lược mang tính độc lập cao, có thể tự tiến hành các hoạt động thiết kế, sản
xuất và phân phối sản phẩm của mình
Về thực chất, mô hình tổ chức bộ phận theo đơn vị chiến lược là biến thể
của các mô hình tổ chức bộ phận theo sản phẩm, địa dư khách hoặc khách hàng.
Các đơn vị chiến lược là những phân hệ độc lập đảm nhận một hay một số
ngành nghề hoạt động khác nhau, với những nhà quản lý quan tâm trước hết tới

+ Quyền hạn và trách nhiệm của các nhà quản lý có thể trùng lặp tạo ra các
xung đột
+ Cơ cấu phức tạp và không bền vững
+ Gây tốn kém
Cách tổ chức theo ma trận mang lại triển vọng lớn cho nhiều tổ chức trong
điều kiện môi trường nhanh chóng thay đổi với nhiều yếu tố bất định. Điểm
mấu chốt làm cho cơ cấu ma trận phát huy được tác dụng, là sự rõ ràng của mối
quan hệ quyền hạn giữa các bộ phận quản lý và cơ chế phối hợp
Thông thường tổ chức lấy một lọai mô hình nào đó làm cơ sở và đưa thêm
vào đó các mô hình tổ chức khác nếu thấy cần thiết. Ưu điểm lớn nhất của mô
hình hỗn hợp là sự kết hợp nhiều mô hình cho phép tổ chức lợi dụng được các
ưu thế của mô hình tổ chức chính đồng thời ít ra cũng giảm được ảnh hưởng của
các nhược điểm của nó. Các ưu điểm khác của mô hình này là: giúp sử lý được
các tình huống hết sức phức tạp, có tác dụng tốt đối với các tổ chức lớn, và cho
phép chuyên môn hóa một số cơ cấu tổ chức
Trong chừng mực nào đó, các nhược điểm của mô hình tổ chức hỗn hợp
chính là chiếc gương phản chiếu các ưu điểm. Đó là: cơ cấu tổ chức phức tap,
có thể dẫn đến việc hình thành các bộ phận, phân hệ quá nhỏ và có thể làm
tăng thêm nhược điểm của mỗi loại mô hình hơn là ưu điểm. Tuy vậy, việc kết
hợp đúng đắn các mô hình thuần túy có thể giảm được các nhược điểm nói
trên
3. Cấp quản lý, tầm quản lý và các mô hình cơ cấu tổ chức xét theo số cấp
quản lý
3.1 Cấp quản lý và tầm quản lý
Nguyên nhân có các cấp quản lý trong tổ chức là bởi giới hạn của tầm quản
lý (hay tầm kiểm soát) – số người và bô phận mà một nhà quản lý có thể kiểm
soát có hiệu quả. Tầm quản lý rộng sẽ cần ít cấp quản lý, còn tầm quản lý hẹp
dẫn đến nhiều cấp