GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY CÔNG NGHIỆP PHỤ TRỢ NGÀNH Ô TÔ Ở
VIỆT NAM
I. Định hướng, chính sách của Nhà nước về phát triển công nghiệp
phụ trợ ngành ô tô
1. Quan điểm phát triển
1.1. Quan điểm phát triển ngành ô tô
Ngành công nghiệp ô tô luôn có vị trí quan trọng trong lĩnh vực công
nghiệp nói chung cũng như công nghiệp cơ khí nói riêng của nhiều quốc gia
trên thế giới, nó là sự kết hợp của nhiều ngành công nghiệp từ công nghiệp cơ
khí truyền thống đến công nghệ bán dẫn, điện tử thông tin. Việc phát triển
công nghiệp ô tô ở nước ta sẽ kích thích cho hàng loạt ngành công nghiệp
khác phát triển theo, đồng thời giải quyết được một số lượng lớn việc làm cho
người lao động, đóng góp một phần đáng kể vào ngân sách nhà nước. Vì vậy,
phát triển công nghiệp ô tô là một trong những chủ trương để công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước. Quan điểm phát triển công nghiệp ô tô đã được
Chính phủ đưa ra trong bản Quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt
Nam đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2020:
Công nghiệp ô tô là ngành công nghiệp rất quan trọng cần được ưu tiên
phát triển để góp phần phục vụ có hiệu quả quá trình công nghiệp hoá, hiện
đại hoá và xây dựng tiềm lực an ninh quốc phòng của đất nước.
Phát triển nhanh ngành công nghiệp ô tô trên cơ sở thị trường và hội
nhập với nền kinh tế thế giới; lựa chọn các bước phát triển thích hợp, khuyến
khích chuyên môn hoá - hợp tác hóa nhằm phát huy lợi thế, tiềm năng của đất
nước; đồng thời tích cực tham gia quá trình phân công lao động và hợp tác
quốc tế trong ngành công nghiệp ô tô.
Phát triển ngành công nghiệp ô tô phải gắn kết với tổng thể phát triển
Lê Thị Ngọc Lan - Lớp KH46B
công nghiệp chung cả nước và các Chiến lược phát triển các ngàh liên quan
đã được phê duyệt, nhằm huy động và phát huy tối đa các nguồn lực của mọi
thành phần kinh tế, trong đó doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò then chốt.
Phát triển ngành công nghiệp ô tô phải phù hợp với chính sách tiêu dùng
Trên cơ sở khung gầm gắn động cơ nhập khẩu hoặc được chế tạo trong
nước, tổ chức sản xuất các loại xe chuyên dùng bao gồm: xe cứu hoả, xe đông
lạnh, xe quét đường, xe trộn bê tông, xe hút bùn, xe cẩu, xe sửa chữa điện …
phục vụ nhu cầu trong nước. Dự kiến sản lượng đến năm 2010 đạt 6.000 xe,
đáp ứng trên 60% nhu cầu thị trường. Tỷ lệ sản xuất trong nước tính đến năm
2010 đạt 60%.
c. Đối với nhóm xe cao cấp
Dự kiến sản lượng các loại xe con (kể cả xe con từ 6 -9 chỗ ngồi của các
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) đạt 60.000 xe vào năm 2010. Tỷ lệ
sản xuất trong nước phấn đấu đạt 40 – 45% vào năm 2010.
2.2. Định hướng phát triển công nghiệp phụ trợ ngành ô tô
Bất kì một quốc gia nào muốn phát triển ngành công nghiệp ô tô cũng
phải xây dựng được ngành công nghiệp phụ trợ hùng mạnh. Chính phủ Việt
Nam chủ trương phát triển ngành ô tô đặc biệt là lĩnh vực chế tạo, cung cấp
phụ tùng phải dựa trên cơ sở đẩy mạnh liên doanh liên kết trong nước và phân
công hợp tác quốc tế. Tổ chức sản xuất theo hướng chuyên môn hoá, thông
qua việc hình thành ngành công nghiệp phụ trợ phục vụ các doanh nghiệp lớn
lắp ráp ô tô. Khuyến khích mọi thành phần kinh tế, các nhà đầu tư nước ngoài
đầu tư và sản xuất phụ tùng ô tô. Tiếp thu và ứng dụng các công nghệ hiện đại
nâng cao năng lực tư vấn thiết kế công nghệ và phát triển sản phẩm mới có
Lê Thị Ngọc Lan - Lớp KH46B
chất lượng tốt.
Nhà nước khuyến khích việc bố trí các dự án sản xuất, lắp ráp ô tô và sản
xuất phụ tùng tại 3 vùng kinh tế trọng điểm và các địa bàn lân cận nhằm tận
dụng các lợi thế sẵn có.
3. Mục tiêu phát triển
3.1. Mục tiêu tổng quát
Xây dựng và phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam để đến năm 2020
trở thành một ngành công nghiệp quan trọng của đất nước, có khả năng đáp
ứng ở mức cao nhất nhu cầu thị trường trong nước và tham gia vào thị trường
Xe tải 68.000 127.000 159.800
Đến 2 tấn 40.000 57.000 50.000
2-7 tấn 14.000 35.000 53.700
7-20 tấn 13.600 34.000 52.900
>20 tấn 400 1.000 3.200
Xe chuyên dùng 2.000 6.000 14.400
TỔNG SỐ 120.000 239.000 398.000
Nguồn: Trích dẫn Quyết định số 177/2004/QĐ-TTG
Bên cạnh mục tiêu về sản lượng, bản quy hoạch cũng đề cập đến các vấn
đề về tỷ lệ sản xuất trong nước, xuất khẩu, đầu tư. Theo đó, tỷ lệ sản xuất xe
trong nước đến năm 2010 cho xe thông dụng (xe tải cỡ nhỏ và trung bình, xe
chở khách, xe con 4-9 chỗ ngồi) là 60%, xe cao cấp là 40 – 45% và xe chuyên
dùng là 60%. Xuất khẩu ô tô và phụ tùng đạt từ 5 – 10% giá trị tổng sản
lượng của ngành vào năm 2010.
Trong giai đoạn 2003-2010, sản lượng ô tô bổ sung được dự báo như
bảng sau:
Bảng 7 : Cân đối năng lực, nhu cầu và bổ sung sản lượng ô tô đến năm
2010
Đơn vị: Số xe
Năng lực hiện
tại năm 2003
Sản lượng yêu
cầu năm 2010
Sản lượng
cần bổ sung
Lê Thị Ngọc Lan - Lớp KH46B
(dự báo) năm 2010
Xe con 35.000 70.000 144.000
Xe đến 5 chỗ ngồi >100.000 60.000 Không cần
đầu tư thêm
200.000 bộ/năm vào năm 2020. Tỷ lệ sản xuất trong nước đạt 90% vào năm
2010.
- Lộ trình nội địa hóa ô tô đến 2010
Đến năm 2005: tập trung đầu tư chế tạo khoảng 33% cụm động cơ cho
xe tải nhẹ; chú trọng đầu tư chế tạo sát-xi, khung, thân vỏ xe khách và xe tải
nhẹ, tỷ lệ nội địa hóa 40%-50%; nội địa hóa hệ thống điều khiển cụm bàn đạp
với mức 25%-30%; hoàn thiện hệ thống nội thất xe như ắc quy, dây điện,
radio - cassette, công nghệ sơn, hàn…
Đến năm 2007: tập trung nội địa hóa các cụm phụ tùng ưu tiên như động
cơ, hộp số, hệ truyền động, khung thân xe, trong đó cụm động cơ có tỷ lệ nội
địa hóa 40%; hoàn tất chế tạo các loại phụ tùng thông dụng như bình điện,
săm lốp, vành xe, ống dẫn hệ thống cấp nhiên liệu và bôi trơn…; tỷ lệ nội địa
hóa cụm khung sát-xi, thân vỏ xe trên 50%, cụm vỏ xe ô tô khách, sát-xi
thùng ô tô tải nhẹ đạt tỷ lệ trên 60%.
Đến năm 2010: phải sản xuất được cụm động cơ với tỷ lệ nội địa hóa
trên 50% cho các loại xe (trừ xe con), 70% đối với gia công cơ khí chính xác
cụm thân máy, xi lanh, 30% với hộp trục khuỷu và trục khuỷu. Hệ thống
truyền lực tạo hộp số đạt tỷ lệ trên 75%, trong đó chế tạo được toàn bộ hệ trục
và bánh răng truyền động, đúc vỏ hộp số, hệ thống cơ gạt và sang số. Nội địa
hóa hoàn toàn cụm khung sát-xi, thân vỏ xe cho ô tô tải nhẹ, chế tạo khung vỏ
chính của ô tô khách, cabin ô tô tải nhẹ và chuyên dùng, liên kết với doanh
nghiệp FDI chế tạo một số mảng của ô tô con…
- Về xuất khẩu: Phấn đấu xuất khẩu ô tô và phụ tùng đạt 5 - 10% giá trị tổng
sản lượng của ngành vào năm 2010 và nâng dần giá trị kim ngạch xuất khẩu
trong giai đoạn tiếp theo.
Lê Thị Ngọc Lan - Lớp KH46B