SỰ CẦN THIẾT KHÁCH QUAN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CÁC XÃ VÙNG CAO
1.1. KHÁI QUÁT VỀ CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ VÀ ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC
CẤP XÃ
1.1.1. Chính quyền cấp xã và vai trò của chính quyền cấp xã
1.1.1.1. Chính quyền cấp xã
Mỗi quốc gia thường phân chia lãnh thổ của mình thành nhiều địa
phương lớn nhỏ khác nhau nhằm mục tiêu quản lý. Theo đó có các tổ chức thực
hiện chức năng quản lý nhà nước và được gọi là tổ chức chính quyền. Đơn vị
lãnh thổ được thiết lập trong đó có các tổ chức chính quyền gọi là các đơn vị
hành chính - lãnh thổ hay là đơn vị hành chính. Tùy theo thứ bậc với quy mô và
thẩm quyền quản lý khác nhau tạo thành các cấp hành chính khác nhau, tương
ứng có các cấp chính quyền như:
Chính quyền cấp xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) là một bộ
phận cấu thành của hệ thống chính quyền 3 cấp ở Việt Nam hiện nay.
Tổ chức chính quyền địa phương ở nước ta hiện nay cơ bản được xây
dựng theo cấp hành chính trên cơ sở phân loại bộ máy nhà nước theo cấu trúc
hành chính lãnh thổ và phạm vi thẩm quyền.
Điều 118 Hiến pháp năm 1992 quy định:
“Các đơn vị hành chính của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
được phân định như sau:
Nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
Tỉnh chia thành huyện, thành phố thuộc tỉnh và thị xã; thành phố trực
thuộc trung ương chia thành quận, huyện và thị xã;
Huyện chia thành xã, thị trấn; thành phố trực thuộc tỉnh, thị xã chia thành
phường và xã; quận chia thành phường;”
Theo quy định trên, đơn vị hành chính lãnh thổ của nước ta được chia
thành 3 cấp:
- Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương gọi chung là cấp tỉnh;
- Huyện, thành phố thuộc tỉnh, quận, thị xã gọi chung là cấp huyện;
- Xã, phường và thị trấn gọi chung là cấp xã. (cấp cơ sở)

giám sát các hoạt động tự quản của nhân dân, tạo thuận lợi cho nhân dân và các
doanh nghiệp làm ăn theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, chính quyền cấp xã
còn được cấp trên ủy quyền thực hiện việc thu một số loại thuế, quản lý tài
nguyên, thực hiện chính sách xã hội bằng thu kinh phí ngân sách nhà nước, thực
hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh... trên địa bàn.
1.1.2. Vai trò của chính quyền cấp xã
Để thấy rõ được sự quan trọng và cần thiết của chính quyền cấp xã đối
với cuộc sống của nhân dân cũng như sự phát triển của đất nước chúng ta cần
xem xét vai trò của chính quyền cấp xã trong hệ thống chính quyền 3 cấp của
nước ta. Có thể nói, chính quyền cấp xã là chính quyền cấp cơ sở, trực tiếp tiếp
xúc với nhân dân, ở ngay trong nhân dân. Vì vậy, chính quyền cấp xã là cầu nối
trực tiếp của hệ thống chính quyền nhà nước với nhân dân, là người thực hiện
hoạt động quản lý nhà nước về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh trật tự,
an toàn xã hội của địa phương theo thẩm quyền quy định, đảm bảo cho chủ
trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước đi vào trong
cuộc sống.
Chính quyền cấp xã có vị trí quan trọng trong việc tổ chức, vận động
nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Hội đồng nhân dân cấp xã phải thực sự là đại biểu cho nhân dân. Ủy ban nhân
dân cấp xã là cơ quan hành chính nhà nước ở cơ sở, phải xử lý kịp thời những
yêu cầu hàng ngày của nhân dân, phát huy quyền làm chủ, tự giác tuân thủ Hiến
pháp, pháp luật, đồng thời tích cực tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội,
góp phần gìn giữ trật tự, an ninh xã hội ở địa phương.
1.1.3. Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
1.1.3.1. Khái niệm
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là một trong những bộ phận cấu thành
nên đội ngũ cán bộ, công chức của nhà nước. Để hiểu được thế nào là cán bộ,
công chức cấp xã có thể tiếp cận theo hai hướng:
Theo nghĩa rộng thì cán bộ, công chức cấp xã là toàn bộ những người
hiện đảm nhiệm các nhiệm vụ trong các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính

vụ quốc phòng, an ninh... có liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ, quyền lợi thiết
thực của các tổ chức và cá nhân trên địa bàn. Vì vậy yêu cầu đối với cán bộ,
công chức cấp xã phải là công bộc của dân, chịu sự giám sát của nhân dân
Thứ hai là người thực thi quyền hành pháp, trực tiếp quản lý điều hành
các hoạt động, nhiệm vụ được giao từ cấp trên xuống. Cán bộ, công chức không
những phải thi hành tốt nhiệm vụ được giao mà còn phải chịu trách nhiệm trước
pháp luật về những gì mình đã làm. Qua đó cho thấy cán bộ, công chức cấp xã
không chỉ biết về những gì thuộc về chuyên môn nghiệp vụ của mình mà còn
cần nắm rõ về pháp luật, những quy định của nhà nước để không bị phạm sai
lầm trong công tác thực hiện.
Thứ ba cán bộ, công chức cấp xã là người đại diện cho nhân dân do làm
việc tại cấp thấp nhất trong bộ máy chính quyền của nước ta, vì vậy thường
xuyên tiếp xúc và làm việc với nhân dân, đại diện ý chí và quyền lợi của người
dân tại địa phương. Có thể nói rằng cán bộ, công chức xã là người hiểu rõ tâm
tư và nguyện vọng của nhân dân nhất, không chỉ vậy còn biết được phong tục
tập quán, địa bàn lãnh thổ cụ thể của từng địa phương nên có thể đưa ra được
những giải pháp phù hợp nhất.
1.1.3.3. Đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Cán bộ, công chức cấp xã là người thay mặt chính quyền trực tiếp tiếp
xúc với nhân dân, vì vậy đây là đội ngũ gần gũi và gắn bó mật thiết với người
dân nhất. Đội ngũ cán bộ, công chức xã sinh sống và công tác tại địa phương,
tiếp nhận công việc của cấp trên giao cho đồng thời trực tiếp chỉ đạo và hướng
dẫn cho nhân dân làm. Chính vì vậy, cán bộ, công chức xã là người nắm rõ
những tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, biết được những lợi thế cũng như khó
khăn của xã mình đang hoạt động nên phải có trách nhiệm đề đạt những yêu cầu
của người dân đến các cơ quan có thẩm quyền, gần gũi nhân dân hơn để có thể
xây dựng xã thực sự là của dân, do dân và vì dân.
Phần lớn đội ngũ cán bộ, công chức hoạt động tại các xã là người dân tại
địa phương nên có mối quan hệ mật thiết với người dân, không thoát ly hẳn với
những hoạt động sản xuất kinh doanh của địa phương. Cán bộ, công chức bên