Chương 11
Lý thuyết kinh tế vĩ mô trong
nền kinh tế mở
Nguyễn Việt Hưng

2
Mục tiêu của chương

Trình bày bảng cán cân thanh toán

Trình bày các khái niệm về tỷ giá hối đoái

Trình bày các chế độ tỷ giá và cơ chế xác định tỷ giá
trong từng chế độ tỷ giá

Trình bày các tác động của sự thay đổi tỷ giá đối với
nền kinh tế.

3
Mục tiêu của chương

Trình bày bảng cán cân thanh toán

Trình bày các khái niệm về tỷ giá hối đoái

Trình bày các chế độ tỷ giá và cơ chế xác định tỷ giá
trong từng chế độ tỷ giá

Trình bày các tác động của sự thay đổi tỷ giá đối với
nền kinh tế.



...

6
Bảng cán cân thanh toán

Bảng cán cân thanh toán được chia thành 3 nhóm
1. Tài khoản vãng lai (current account)
–
Phản ánh giao dịch mua bán H & DV ở khu vực tư nhân
2. Tài khoản vốn (capital account)
–
Phản ánh giao dịch vốn ở khu vực tư nhân
3. Tài khoản tài trợ chính thức (Official Settlement Account)
–
Phản ánh giao dịch vốn của NHTW

7
Bảng cán cân thanh toán

Cách ghi chép các giao dịch
–
Các giao dịch nào mang lại tiền cho quốc gia được
ghi là KHOẢN MỤC CÓ và mang dấu (+)
–
Các giao dịch nào làm tiền đi ra khỏi quốc gia (trả
cho phía nước ngoài) được ghi là KHOẢN MỤC
NỢ và mang dấu (-)

8


Tài khoản vốn bao gồm các khoản mục sau
−
Vay nước ngoài dài hạn và trung hạn (+)
−
Cho nước ngoài vay dài hạn và trung hạn (-)
−
Vay nước ngoài ngắn hạn (+)
−
Cho nước ngoài vay ngắn hạn (-)
Đầu
tư
gián
tiếp

11
Bảng cán cân thanh toán
2. Tài khoản vốn

Tài khoản vốn bao gồm các khoản mục sau
−
Đầu tư trực tiếp của nước ngoài vào trong nước (+)
−
Đầu tư trực tiếp từ trong nước ra nước ngoài (-)
Đầu
tư
trực
tiếp

12


15
Bảng cán cân thanh toán

Chúng ta sẽ xem xét 5 ví dụ sau để hiểu tại
sao tổng ba tài khoản trên luôn bằng 0

16
Bảng cán cân thanh toán

Ví dụ 1 Mỹ xuất khẩu 100
triệu đôla hàng hóa sang
Anh, nhà nhập khẩu người
Anh trả bằng tài khoản tiền
gửi ngân hàng của anh ta ở
Mỹ

Tổng hai tài khoản bằng 0.
Cán cân TT Mỹ Cán cân TT Anh
Tài khoản vãng lai Tài khoản vãng lai
XK
+ 100
triệu
USD
NK
-100
triệu
USD
Tài khoản vốn Tài khoản vốn
Giảm nợ

triệu
USD
NK dịch
vụ
-100
triệu
USD
XK dịch
vụ
+100
triệu
USD

18
Bảng cán cân thanh toán

Ví dụ 3 Một nhà đầu tư Anh
mua 100 triệu USD tín phiếu
Kho bạc Mỹ và thanh toán bằng
tài khoản của anh ta tại ngân
hàng Anh, khoản tiền này được
chuyển vào tài khoản Kho bạc
Mỹ đặt tại London

Tổng hai tài khoản bằng 0.
Cán cân TT Mỹ Cán cân TT Anh
Tài khoản vốn Tài khoản vốn
Tăng nợ (tín
phiếu) của
nước ngoài

một tổ chức từ thiện của
Anh.

Tổng hai tài khoản bằng 0.
Cán cân TT Mỹ Cán cân TT Anh
Tài khoản vãng lai Tài khoản vãng lai
XK
+ 100
triệu
USD
NK
-100
triệu
USD
Viện trợ
nước ngoài
-100
triệu
USD
Nhận viện
trợ nước
ngoài
+100
triệu
USD

20
Bảng cán cân thanh toán

Ví dụ 5 C.ty Mỹ trả lợi nhuận

sản đầu tư
ở nước
ngoài
-100
triệu
USD

21
Bảng cán cân thanh toán

5 ví dụ trên cho thấy cán cân thanh toán luôn bằng 0
do nguyên tắc nhập sổ kép

Chúng ta cũng có thể chứng minh cán cân thanh toán
bằng 0 thông qua đồng nhất thức thu nhập quốc dân
GDP = C + I + G + X - IM

22
Bảng cán cân thanh toán
GDP = C + I + G + X – IM

(GDP – C – G) – I = X – IM

S – I = X – IM

23
Bảng cán cân thanh toán

Nếu S - I = X – IM = -1 USD nghĩa là


Một nước mà thặng dư thương mại thì nó sẽ cho
nước ngoài vay (thâm hụt tài khoản vốn)