NS:
NG:
Tiết: 57
Văn bản
Một thứ quà của lúa non: Cốm
- Thạch Lam -
A. Mục tiêu:
- Kiến thức:
+ H cảm nhận đợc phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hoá cổ truyền trong một thứ quà độc
đáo và giản dị của dân tộc, của Hà Nội: Cốm; qua đó thấy đợc phần nào sự tinh tế, nhẹ
nhàng mà sâu sắc trong lối văn tuỳ bút của Thạch Lam.
- Kĩ năng:
+ Rèn kĩ năng đọc, cảm nhận và tìm hiểu, phan tích chất trữ tình, chất thơ trong văn bản
tuỳ bút.
- Thái độ:
+ Tích hợp với phần Tiếng Việt và TLV....
B.Chuẩn bị:
- Đồ dùng: bảng phụ, tranh ảnh, ca dao tục ngữ về Cốm.
- T liệu tham khảo, Tranh ảnh về cốm, làm cốm...
C. Cách thức tiến hành:
- Phơng pháp: giảng bình, phát vấn, phân tích, tổng hợp..
- Hình thức tổ chức: hoạt động độc lập và hoạt động nhóm.
D. Tiến trình giờ dạy.
I. ổn định:
II. Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Tiếng gà tra?
III. Bài mới:
G: VN là một đất nớc văn hiến. Văn hoá truyền thống VN thể hiện ngay ở những
thứ quà bánh giản dị mà đặc sắc, độc đáo của từng vùng, miền. Nếu Nam Bộ có báh tít,
Hủ Tiếu thì Huế có bún bò giò heo, cơm hến và các loại chè, Nghệ Tĩnh có kẹo Cu -
đơ...

H: Tuỳ bút:
? Em hiểu gì về thể loại này?
H:
G: Tuỳ bút: Là thể loại văn xuôi, thuộc loại kí ( bút
kí), thờng ghi chép những hình ảnh, sự việc, câu
chuyện có thật mà nhà văn quan sát, chứng kiến.
Tuỳ bút thiên về biểu cảm, chú trọng thể hiện cảm
xúc, tình cảm. suy nghĩ của tác giả trớc những vấn đề
của đời sống.
? Văn bản này có thể chia làm mấy phần? Giới hạn và
nội dung từng phần?
+ P1: từ đầu thuyền rồng: cảm nghĩ về nguồn gốc
của cốm.
+ P2: Tiếp nhũn nhặn: cảm nghĩ về giá trị văn hoá
của cốm.
+ P3: Còn lại cảm nghĩ về sự thởng thức cốm.
- Gv: yêu cầu H đọc thầm đoạn 1, chú ý đoạn văn đầu
tiên từ đầu đến của trời.
? Nội dung của đoạn em vừa đọc là gì?
- cội nguồn của cốm.
? Cội nguồn của cốm là từ đâu?
H: lúa đồng quê.
? Tìm các từ miêu tả hạt thóc nếp đầu tiên làm nên
Cốm?
H: làm trĩu thân lúa, vỏ xanh, bên trong có một giọt
sữa trắng thơm...
? các từ ấy đã miêu tả hạt thóc nếp đầu tiên đó ntn?
H: Tả từ trong ra ngoài, thấy cả mùi vị từ bên trong,
tả cả sự lớn dần của hạt nếp.
? Nhà văn dùng câu hỏi ở giữa đoạn có tác dụng gì?

H:
? Cảm xúc về cội nguồn của Cốm nhờ giác quan nào
là chủ yếu?
H: Khứu giác.
? H đọc thầm tiếp đến thuyền rồng.
? Đoạn văn bày thiên về kể, tả hay biểu cảm?
H: Thiên về kể,
? Nếu kể thì nhà văn đã kể về chi tiết nào?
H: kể về thời điểm gặt lúa nếp, cách chế biến....
? ở đây tác giả có đi sâu vào tả cách thcs, kĩ thuật làm
Cốm hay không?Tại sao?
H:........................
? Tại sao Cốm gắn với tên làng Vòng?
H: Vì làng Vòng nổi tiếng về nghề Cốm. Cốm làng
Vòng dẻo thơm, ngon nhất.
? Chi tiết nào vẽ lên nét đẹp truyền thống của cô gái
bán Cốm làng Vòng?
H:
? Từ những lời văn trên, cảm xúc của tác giả đợc bộc
lộ ntn?
H:........................................
H: theo dõi đoạn 2: ( tiếp theo đến nhũn nhặn).
? Lời bình luận Cốm là thứ quà riêng biệt cảu đất n-
ớc... gợi cho em cách hiểu mới mẻ nào về Cốm?
H: Cốm là quà tặng của đồng quê, Cốm là đặc sản
cảu dân tộc vì nó kết tinh hơng vị tinh khiết của đồng
quê
Cốm là quà quê, thứ quà thiêng liêng..
? Theo dõi lời bình luận thứ 2. em hãy cho biết, tác
giả bình luận về vấn đề gì?

? Qua đó, tác giả muốn truyền tới bạn đọc tình cảm
và thái độ nào trong ửng xử với thức quà dân tộc là
Cốm?
H: trân trọng, giữ gìn Cốm nh một vẻ đẹp văn hoá
dân tộc.
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ trong đoạn văn
này?
H:
H: theo dõi phần cuối của văn bản
? Đoạn này tác bàn về cách thởng thức cốm trên ph-
ơng diện?
H: 2 Phơng diện: + cách ăn Cốm
+ Cách mua Cốm
? Những từ nào miêu tả hơng vị của Cốm khi ăn nhà
văn đã cảm nhận ( Thể hiện) sự tinh tế trong việc cảm
nhận của hơng vị đó ntn?
H:
? Tại sao tác giả lại có câu kêu gọi hỡi các bà mua
hàng.... ! câu than gọi đó có tác dụng gì?
? Bằng những lí lẽ nào để tác giả thuyết phục ngời
mua Cốm hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ...
H: Cốm là lộc của trời, cái khéo léo của con ngời; là
sự có sức tiềm tàng và nhẫn nại cảu thần lúa.
? Những lí lẽ đó cho thấy tác giả có thái độ ntn đối
với Thứ quà của lúa non ?
H: Xem Cốm nh một giá trị tinh thần thiêng liêng
đáng đợc chúng ta trân trọng, giữ gìn.
? Qua văn bản, nhà văn đã thể hiện tám lòng ntn đối
với văn hoá dân tộc
H:......................................