Quy luật từ ngữ trong xây dựng thương hiệu
Cái gì diễn ra trong tâm thức một người khi anh ta nghĩ đến việc sở
hữu một chiếc Mercedes? Giả sử có thể tò mò “đọc” được suy nghĩ
của một người sử dụng ô tô tiêu biểu, ta sẽ thấy từ “uy tín” (prestige)
luôn đi kèm với nhãn hiệu đó. Hãy nói thật xem, tại sao ta liên tưởng uy tín với nhãn hiệu
Mercedes‐Benz? Hầu như mọi người ai cũng đều liên tưởng như thế.
Ta cũng có thể liên tưởng đến các từ ngữ đại loại như “đắt tiền, xe của
Đức sản xuất, máy móc tốt, đáng tin cậy v.v…” nhưng sự phân biệt cốt lõi
giữa nó với nhãn hiệu khác là “uy tín”. Xe Lamborghini cũng đắt đấy, Audi
cũng do Đức sản xuất đấy, Honda máy móc cũng tốt đấy, Toyota cũng
đáng tin cậy đấy.
Nhưng chẳng nhãn hiệu nào trong số đó chiếm nổi uy tín của Mercedes.
Nếu muốn xây dựng một nhãn hiệu, anh phải tập trung nỗ lực xây dựng
nhãn hiệu của mình vào việc làm chủ một từ ngữ trong tâm thức khách
hàng tiềm năng. Và đó phải là một từ ngữ mà chưa ai khác làm chủ.
Mercedes làm chủ từ “uy tín” (prestige), còn Volvo thì làm chủ từ “an toàn”
(safety). Volvo làm chủ từ an toàn (safety) trong tâm thức người mua sắm
ô tô. Và kết quả là, hơn mười năm qua Volvo đã trở thành loại xe sang
trọng do châu Âu sản xuất được tiêu thụ mạnh nhất ở Mỹ.
Một khi một nhãn hiệu đã sở hữu được một cụm từ trong tâm thức người
tiêu dùng rồi thì đối thủ cạnh tranh gần như không thể tước bỏ từ ấy khỏi
nhãn hiệu đó được. Anh có thể mua một chiếc xe an toàn hơn Volvo
không? Có thể lắm. Nhiều nhãn hiệu kể cả Saab, BMW và Mercedes‐Benz
có thể tuyên bố xe họ an toàn hơn.
Nhưng có nhãn hiệu nào khác sở hữu từ “an toàn” trong tâm thức người

hiệu Kleenex? Bởi vì khi một người ở trong một căn phòng, lướt mắt nhìn
khắp căn phòng, thấy một hộp khăn giấy hiệu Scott, anh ta sẽ nói: “Làm ơn
đưa tôi một cái Kleenex”15.
Chúng ta thấy nhãn hiệu đã bám chặt vào tâm thức người tiêu dùng như
thế nào. Tương tự cách Kleenex làm chủ từ “khăn giấy”, Jell‐ O làm chủ từ
“món kẹo gôm dẻo tráng miệng”, Cola‐ Cola làm chủ từ “nước giải khát có
ga cola”, Band‐Aid làm chủ từ “băng dính y tế”, Saran Wrap làm chủ từ
“giấy bóng đóng gói thực phẩm”, và Rollerblade làm chủ từ “giày trượt pa-
tanh”.
Anh sẽ biết nhãn hiệu của mình làm chủ từ nào đó đại diện cho một dòng
sản phẩm khi người ta sử dụng nhãn hiệu của anh như một danh từ
chung. “Cho tôi một bản Xerox”, “Tôi cần một cái Q‐tip”, “Hãy gói cái đĩa
này bằng Reynolds Wrap”, ”Đưa cho tôi một miếng Scotch”.
Chẳng có bí quyết gì để các nhãn hiệu đó sở hữu một từ/cụm từ về dòng
sản phẩm. Chẳng qua chúng là nhãn hiệu đầu tiên, giản dị và dễ hiểu thế
đấy! Điểm then chốt là thế này: Nhãn hiệu của anh không thể trở thành một
danh từ chung chỉ một dòng sản phẩm nào đó bằng cách vượt trội một
nhãn hiệu hàng đầu.