NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
NHẬP KHẨU VÀ PHÂN PHỐI SẢN PHẨM NHẬP KHẨU
1. Khái niệm và vai trò của hoạt động kinh doanh nhập khẩu:
1.1. Khái niệm:
Hoạt động Nhập khẩu là một bộ phận của thương mại quốc tế, xuất hiện
từ rất lâu và ngày càng phát triển mạnh mẽ cả chiều rộng cũng như chiều sâu.
Trước đây hoạt động Nhập khẩu chủ yếu là quá trình trao đổi hàng hóa hữu hình
giữa các quốc gia, hoặc các công ty các thể nhân của các quốc gia trong đó hàng
hóa được di chuyển từ lãnh thổ quốc gia này tới lãnh thổ quốc gia khác. Đến
nay nhập khẩu đã phát triển với rất nhiều hình thức, diễn ra với phạm vi toàn
cầu, trong tất cả các ngành, các lĩnh vực kinh tế, cả trong hàng hóa hữu hình và
vô hình.
Như vậy có thể hiểu Nhập khẩu là quá trình đưa hàng hóa dịch vụ được
sản xuất ở nước ngoài vào trong nước để phục vụ cho nhu cầu sản xuất và tiêu
dùng trong nước hoặc tái xuất khẩu nhằm thu lợi nhuận, nối liền sản xuất với
tiêu dùng giữa các quốc gia.
Nhập khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán diễn ra giữa các nước, các
chủ thể kinh tế khác nhau trên phạm vi toàn cầu vì vậy, hoạt động nhập khẩu
thường xuyên bị chi phối bởi các chính sách luật pháp của mỗi quốc gia, mỗi
quốc gia quản lý hoạt động nhập khẩu thông qua các công cụ như: công cụ thuế
quan, hạn ngạch, giấy phép, công cụ hàng rào kỹ thuật, cấm nhập khẩu...
Các quốc gia tiến hành hoạt động kinh doanh nhập khẩu nhằm mục đích
là có được hiệu quả cao từ việc nhập khẩu các loại hàng hóa phục vụ cho tái sản
xuất mở rộng và nâng cao đời sống nhân dân trong nước, người dân mỗi nước
có cơ hội lựa chọn lớn hơn đối với các hàng hóa dịch vụ, đảm bảo sự phát triển
liên tục, nâng cao năng suất lao động, bảo vệ ngành sản xuất trong nước, giải
quyết vấn đề thiếu hụt trên thị trường trong nước. Ngoài ra, hoạt động nhập
khẩu còn đảm bảo nguồn nguyên liệu cho những ngành kinh tế mũi nhọn của
mỗi nước phát triển ổn định khi mà khả năng sản xuất trong nước chưa đáp ứng
được, tạo những năng lực mới cho sản xuất, khai thác lợi thế so sánh của quốc
gia, kết hợp hài hòa có hiệu quả giữa nhập khẩu với cải thiện cán cân thanh

hàng mà họ có lợi thế, nhập khẩu những mặt hàng mà họ không có lợi thế. Như
vậy, nhập khẩu tạo ra sự phát triển vượt bậc trong sản xuất xã hội, tiết kiệm
được chi phí và thời gian, tạo ra sự phát triển đồng đều về trình độ xã hội, phá
bỏ tình trạng độc quyền trong sản xuất và kinh doanh trong nước, phát huy nhân
tố mới trong sản xuất nhằm tạo điều kiện cho các tổ chức kinh tế có cơ hội tham
gia và cạnh tranh trên thị trường.
Thứ tư, Nhập khẩu là kênh chuyển giao công nghệ và kỹ năng quản lý.
Nhà đầu tư quốc tế mang theo vốn công nghệ và kỹ năng quản lý đến một nước
với mong đợi thu được tỷ lệ lợi nhuận cao nhất thông qua khả năng nhập khẩu
bán thành phẩm và xuất khẩu bán thành phẩm đó ra thị trường thế giới một cách
tự do. Như vậy nhập khẩu còn có vai trò tích cực trong việc thúc đẩy xuất khẩu
bởi vì nó cung cấp đầu vào cho sản xuất hàng hoá, nâng cao chất lượng sản
phẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu hàng hoá ra thị trường nước
ngoài.
Thứ năm, Nhập khẩu có tác động tích cực đến giải quyết công ăn việc làm
và cải thiện đời sống nhân dân. Nhập khẩu tạo ra năng lực sản xuất mới, đảm
bảo nguồn nguyên liệu cho sản xuất, sản xuất ổn định đảm bảo đời sống người
lao động, nhiều ngành nghề mới phát triển tạo thêm nhiều công ăn việc làm cho
người lao động, đời sống được cải thiện, hạn chế các tệ nạn xã hội, tạo thu nhập
và ổn định phát triển kinh tế xã hội.
1.3. Sự cần thiết khách quan tiến hành hoạt động kinh doanh Nhập khẩu:
1.3.1. Nguồn lực sản xuất khan hiếm không đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất và tiêu dùng
trong nước:
Theo quy luật khan hiếm, nguồn lực xã hội là một phạm trù hữu hạn, ngày càng khan
hiếm và cạn kiệt do con người ngày càng sử dụng nhiều các nguồn lực sản xuất phục vụ các
nhu cầu khác nhau của họ. Trong khi các nguồn lực sản xuất ngày càng giảm thì nhu cầu của
con người ngày càng tăng và không có giới hạn. Do đó bắt buộc mọi doanh nghiệp phải lựa
chọn chính xác ba câu hỏi: sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? sản xuất cho ai? Thị trường
chỉ chấp nhận doanh nghiệp nào quyết định đúng loại sản phẩm với số lượng và chất lượng
phù hợp. Mọi doanh nghiệp trả lời không đúng ba vấn đề trên sẽ sử dụng các nguồn lực sản

1.4.1.1 Khái niệm:
Hoạt động nhập khẩu trực tiếp là hình thức nhập khẩu độc lập của một
doanh nghiệp thực hiện hoạt động nhập khẩu trực tiếp các hàng hóa và dịch vụ
mà không qua một tổ chức trung gian nào.
1.4.1.2 Đặc điểm:
Hình thức này có ưu điểm là lợi nhuận thu được từ hoạt động nhập khẩu
nhiều hơn so với các hình thức khác.
Tuy nhiên đây là hình thức nhập khẩu mà tự doanh nghiệp đứng ra nhập
khẩu nên doanh nghiệp phải chịu mọi chi phí, rủi ro, tổn thất cũng như lợi
nhuận thu được từ hoạt động nhập khẩu của mình. Doanh nghiệp sẽ phải chịu
mọi nghĩa vụ thuế liên quan đến lĩnh vực nhập khẩu như thuế nhập khẩu, thuế
mặt hàng.... Do đó cần phải xem xét kỹ lưỡng từng bước, từ nghiên cứu thị
trường, đầu vào, đầu ra, cho đến việc ký kết và thực hiện hợp đồng, bán hàng,
thu tiền về.... để tránh gây tổn thất. Trong hợp đồng này doanh nghiệp phải tự
bỏ vốn để thanh toán và phải cân nhắc các khoản thu chi để đảm bảo kinh doanh
có lãi.
1.4.2 Nhập khẩu liên doanh:
1.4.2.1 Khái niệm:
Nhập khẩu liên doanh là hoạt động nhập khẩu hàng hóa trên cơ sở liên
kết kinh tế một cách tự nguyện giữa các doanh nghiệp ( trong đó có ít nhất một
doanh nghiệp xuất nhập khẩu trực tiếp) nhằm phối hợp kỹ năng để cùng giao
dịch và đề ra chủ trương, biện pháp có liên quan đến hoạt động nhập khẩu, thúc
đẩy hoạt động này phát triển theo hướng có lợi nhất cho hai bên theo nguyên tắc
lãi cùng chia, lỗ cùng chịu.
1.4.2.2 Đặc điểm:
Ở hình thức này, các doanh nghiệp chịu ít rủi ro hơn so với hình thức
nhập khẩu trực tiếp bởi mỗi doanh nghiệp tham gia nhập khẩu liên doanh chỉ
phải góp một phần vốn nhất định, quyền hạn và trách nhiệm của mỗi bên cũng
phân bổ theo số vốn góp. Việc phân chia chi phí, các loại thuế theo tỷ lệ góp
vốn, lãi lỗ tùy theo hai bên thỏa thuận phân chia.

Khi tiến hành nhập khẩu ủy thác thì doanh nghiệp chỉ được tính phí ủy thác chứ
không được tính doanh thu và không phải tính thuế doanh thu.
Hình thức nhập khẩu ủy thác có ưu điểm là mức độ rủi ro thấp, trách
nhiệm ít, người đứng ra nhập khẩu không phải là người chịu mọi trách nhiệm
cuối cùng, đặc biệt là không cần vốn để mua hàng, phí ủy thác tuy ít nhưng
nhận tiền nhanh, ít thủ tục và rủi ro.
1.4.4 Hình thức nhập khẩu hàng đổi hàng:
1.4.4.1 Khái niệm:
Hình thức nhập khẩu hàng đổi hàng là một trong những loại hình của
buôn bán đối lưu. Đây là phương thức trao đổi hàng hóa, trong đó nhập khẩu kết
hợp chặt chẽ với xuất khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng trao
đi có giá trị tương ứng bằng lượng hàng nhập về, thanh toán trong trường hợp
này không phải bằng tiền mà sử dụng bằng hàng hóa. Mục đích nhập khẩu ở
đây không phải chỉ để thu lãi từ hoạt động nhập khẩu mà còn nhằm xuất khẩu
được hàng, thu cả lãi từ hoạt động xuất khẩu.
1.4.4.2 Đặc điểm:
Hàng hóa nhập khẩu và xuất khẩu có sự cân bằng về mặt hàng, giá cả,
tổng giá trị hàng giao nhau và cân bằng về điều kiện giao hàng.
Bạn hàng trong hoạt động xuất khẩu cũng là bạn hàng trong hoạt động
nhập khẩu.
Doanh nghiệp nhập khẩu đổi hàng được tính cả kim ngạch nhập khẩu và
kim ngạch xuất khẩu, doanh số trên cả hàng nhập và xuất khẩu.
Hình thức của hợp đồng nhập khẩu đổi hàng là có thể chỉ lập bằng một
hợp đồng với hai danh mục hàng hóa hoặc hai hợp đồng mà mỗi hợp đồng một
danh mục hàng hóa hay một văn bản nguyên tắc ( có thể là một hợp đồng
khung, một thỏa thuận chung hoặc bản ghi nhớ) trên cơ sở văn bản nguyên tắc,
người ta ký kết các hợp đồng mua bán cụ thể để thực hiện.
Hoạt động nhập khẩu này mang lại lợi ích hơn cho các bên liên quan bởi
cùng một hợp đồng mà có thể tiến hành cùng một lúc cả hoạt động xuất và
nhập, do đó mà có thể thu lãi từ cả hai hoạt động này.