Bài toán xác định quan hệ mờ bằng mạng nơron nhân tạo
3.1 Bài toán
Cho không gian vào
X
không gian ra
Y
. Yêu cầu đặt ra là xác định
quan hệ mờ
R
giữa không gian vào và ra.
Việc xác định quan hệ mờ
R
được thực hiện thông qua việc tìm lời giải
cho một phương trình quan hệ mờ bởi một mạng nơron mờ. Chúng ta sẽ cho
rằng phương trình quan hệ mờ là
X R Y=Å
,
[ ]
0,1
r
X Î
,
[ ]
0,1
s
Y Î
,
[ ]
0,1
r s
R

w
21
w
22
w
2s
w
1r
w
B¸o c¸o nghiªn cøu khoa häc
2r
w
rs
w
1
Out
2
Out
s
Out
M
M
Hình 3.1Mô hình mạng nơron
3.2 Tôpô mạng
Chúng ta sẽ coi như một mạng nơron mờ sẽ có tôpô như sau:
Các cặp đầu vào và đầu ra là
( )
1
, ... , ,... ,
i r

X Î
và đầu ra
[ ]
0,1
s
Y Î
thu được bởi
Y =
max(min(
,W X
)),
W
là ma trận trọng số. Nếu
( )
1
, ... , ,... ,
i r
X x x x=
,
( )
1
, ... , ,... ,
j s
Y Out Out Out=
và các phần tử của ma trận
W
là
ij
w
. đầu ra

, min
( )
2 2
,
s
x w
, , min
( )
,
r rs
x w
],
3.3 Th tc hc v thut toỏn hun luyn mng
Mc ớch ca vic hun luyn mng l iu chnh cỏc trng s sao cho
khi ng dng a mt tp u vo s em li tp u ra mong mun. iu
ny c nh hng bng cỏch ti thiu bỡnh phng ca sai khỏc gia
u ra mong mun
j
T
v u ra thc
j
O
cho tt c cỏc mu hc,
( )
2
1
2
j j
E T O= -
ồ

c xỏc nh
nh sau:
( )
( )
( )
( )

( , ,
( , ,
( , 1,
( , .
s i ij s
i s
s sj
s i ij s s
i s
sj i ij
i s
s sj
sj i ij sj
i s
x Max Min x w C x
x w
x Max Min x w C x x
C
w Max Min x w C
x w

ù
= đ
ù
ù
ù
ù
ù

ớ
ù
ù
ù
< =đ
ù
ù
ù
ù
ợ
ợ
Sinh viên: Nguyễn Thị Thuý Chinh K54C - CNTT
33
Báo cáo nghiên cứu khoa học
S dng thut toỏn lan truyn ngc, sau mi ln hc ma trn trng s
s c tớnh li nhm ti thiu bỡnh phng ca sai khỏc gia u ra
mong mun
j
T
v u ra thc
j
O

0, 0, 1, 0, 0 0.1, 0.1, 0.9, 0.8, 0.5 ,
0, 0, 0, 1, 0 0.9, 0.2, 0.9, 0.1, 0.5 ,
0, 0, 0, 0, 1
X Y
X Y
X Y
X Y
X
= =đ
= =đ
= =đ
= =đ
=
( )
5
0.4, 0.5, 0.3, 0.8, 0.9 .Y =đ
Mng vi tụpụ chỳng ta ó biu din trong phn 3.2 c huyn luyn
vi cp
( )
{ }
, , 1, ..., 5
t t
X Y t =
Kt qu thu c:
- Vi
0.5
m
=
, s ln lp 19.
0.599999 0.499999 0.799999 0.299999 0.199999

ữ
ỗ
ữ
ữ
ỗ
ố ứ
Sinh viên: Nguyễn Thị Thuý Chinh K54C - CNTT
44
Báo cáo nghiên cứu khoa học
- Vi
1
m
=
, s ln lp 1.
0.600000 0.500000 0.800000 0.300000 0.200000
0.400000 0.100000 0.900000 0.600000 0.400000
0.100000 0.100000 0.900000 0.800000 0.500000
0.900000 0.200000 0.900000 0.100000 0.500000
0.400000 0.500000 0.300000 0.800000 0.900000
ổ ử
ữ
ỗ
ữ
ỗ
ữ
ỗ
ữ
ỗ
ữ
ỗ

tớnh toỏn, c bit l vi nhng bi toỏn cn x lý vi khi lng d liu
ln. Nú khụng ch x lý c nhng d liu u vo rừ m cũn x lý c
vi nhng d liu m. iu ny phự hp vi vic gii quyt cỏc bi toỏn t
ra trong thc t. Tuy nhiờn gii bng mng nron ch l mt phng phỏp
xp x, nú cho ra mt kt qu phự hp vi sai s cú th chp nhn c.
Sinh viên: Nguyễn Thị Thuý Chinh K54C - CNTT
55