Bộ phận quản trị nhân sự trong doanh nghiệp: Bạn hay Thù?
Khi nói chuyện với các chuyên gia nhân sự,
các nhà tư vấn hay các học giả, những người
có chuyên môn về lĩnh vực này, bạn sẽ thấy
được hai quan điểm khác nhau về vấn đề
nhân sự.
Theo phía các nhà chỉ trích thì những phòng
quản trị nhân sự có thể là người phá rối,
quan liêu vô ích, chỉ thích tham gia vào “nơi
an nhàn” chỉ toàn là các mẫu biểu và giải
trình về phúc lợi công ty, cũng như được gắn
với các quyền lợi quản lý quá chặt chẽ nhưng
lại thiếu kiến thức kinh doanh để trở thành
những đối tác chiến lược hiệu quả. Và việc khắc phục những kiểu phòng quản trị nhân
sự như vậy thì “dường như phải cần tới nha sĩ”, đó là theo lời của David Sirota – tác giả
của cuốn “The Enthusiastic Employee: How Companies Profit by Giving Workers
What They Want” do trường Wharton xuất bản. Và khi những người được yêu cầu
đánh giá chất lượng về những bộ phận chức năng khác nhau trong chính công ty họ thì
David Sirota đã nhận xét thêm: “công nghệ thông tin và quản trị nhân sự liên tục là
những phòng bị đánh giá thấp nhất”.
Còn với quan điểm tích cực về quản trị nhân sự thì đó là phòng làm trực tiếp với việc
quản lý cao cấp, cung cấp đầu vào chủ yếu cho các giao dịch kinh doanh quan trọng
chẳng hạn như liên kết và thương thảo hay tái tổ chức cơ cấu. Và theo xu hướng này thì
các phòng quản trị nhân sự vừa mới thoát ra khỏi vai trò của những nhà quản lý hành
chính truyền thống – bởi nhiều trách nhiệm ở vị trí đó hiện nay đã thuê làm được ở bên
ngoài – để có một sự tập trung sáng tạo hơn vào vai trò chính của họ, đó chính là việc
tuyển dụng nhân tài, thúc đẩy sự năng động, phát triển sự nghiệp và nâng cao được hiệu
quả tổ chức. Chẳng thế mà tổng giám đốc nhân sự của The Vanguard Group đã phát biểu
rằng: “Tôi sẽ không chọn quản trị nhân sự như một sự nghiệp nếu chúng ta không thể là
một đối tác chiến lược cùng với doanh nghiệp. Và như thế quản trị nhân sự thật may mắn
được báo cáo với giám đốc điều hành của Vanguard .... Còn nếu chúng tôi không làm thế

quỹ đầu tư cổ phần tư nhân, trước đó cam kết đảm nhiệm cương vị chủ tịch tới tận tháng
tư năm 2006.
Quản trị nhân sự định hướng chiến lược: tính xác thực hoặc mục tiêu?
Nếu bạn nhìn vào quá trình hoạt động của quản trị nhân sự, theo James Walker, một nhà
tư vấn về chiến lược quản trị nhân sự ở La Jolla, Ca., cho rằng các xu hướng trong quản
trị nhân sự – chẳng hạn như thuê làm bên ngoài, thiết lập các trung tâm điện thoại và các
trung tâm dịch vụ, hay việc hòa nhập về những vấn đề cân bằng giữa công việc và cuộc
sống – thường để làm được cũng phải mất gần mười năm.
Theo ví dụ mà Walker đưa ra thì: “hầu hết chúng ta dường như đều thấy quản trị nhân sự
đã được chuyển đổi một cách nhanh chóng hơn thành một đối tác hoạt động kinh doanh
mà không còn nhấn mạnh về các chức năng hành chính, những công việc này giờ có thể
được thuê làm bên ngoài. Nhưng để đạt được điều đó, thực sự cần phải giúp cho những
cá nhân quản trị nhân sự nòng cốt theo kịp sự phát triển về các kỹ năng hoạt động kinh
doanh của họ. Tôi nghĩ thực tế nhiều công ty đang làm như vậy nhưng vẫn chưa được
nhanh như điều tôi nói. Bởi vẫn còn một lực hấp dẫn khủng khiếp trong chính quản trị
nhân sự khi cho rằng đó là vùng an nhàn của các loại mối quan hệ hỗ trợ dịch vụ theo
chức năng và truyền thống nhiều hơn.”
Theo phạm vi công việc cổ điển thì những nhà quản trị nhân sự có thể đưa ra đầu vào
chiến lược là “lường trước một sự sáp nhập”. Và vẫn theo Walker: “một loạt các cơ hội
hay những kinh nghiệm hết sức rõ ràng đã xuất hiện, kể cả sự hỗ trợ trong việc đánh giá
sự sáp nhập, phát triển kế hoạch hội nhập, giao thiệp với những người lao động, tìm nhân
tài phù hợp, tóm lại là tất cả. Thế nên ở một số công ty, các phòng quản trị nhân sự đóng
một vai trò hết sức quan trọng, nhưng ở những nơi khác, chúng vẫn chỉ là những nhà
quan sát biết dọn sạch những bề bộn phía sau công việc cho các bộ phận khác. Còn
những nhà quản trị nhân sự được xem như những đối tác công việc kinh doanh thì đều
tham gia vào những tổ chức định hướng chiến lược nhiều hơn, chẳng hạn như các hãng
dịch vụ chuyên nghiệp, các hãng dịch vụ tài chính, các công ty công nghệ cao và đôi khi
là cả một số hãng dược phẩm mở rộng – bao gồm việc mở thêm một loạt các công ty và
các nhà sản xuất chuyên về lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Vì thế mà phần lớn các nhà lãnh
đạo có tài quản trị nhân sự đều có xu hướng làm việc thành các nhóm trong một doanh

trị nhân sự có liên quan tới chiến lược tổng thể về tổ chức.” Vào giữa những thập niên
1980, khi Bieler còn ở Bankers Trust, chủ tịch Charles Sanford đã cải tổ công ty từ một
ngân hàng thương mại thành một ngân hàng đầu tư, đối với việc này Bieler cho biết:
“chính thế mà một sự chuyển đổi văn hóa quyết định là điều hoàn toàn có thể thấy được.
Vai trò của tôi lúc đó là phải tiếp nhận một loạt những công việc quản trị nhân sự mà tôi
vừa mới kế thừa và phải đảm bảo được rằng chúng thực sự phù hợp với môi trường làm
việc mà chúng tôi đang cố gắng tiếp nhận ở hãng. Ở mức độ đơn giản nhất, điều đó có
nghĩa rằng phải thiết kế lại các hệ thống thanh toán, không chỉ thanh toán với những
người nhiều tiền – mặc dù các ngân hàng đầu tư đều có xu hướng làm việc đó nhiều hơn
– mà còn phải tái cơ cấu lại hệ thống kể cả với những khoản tiền nhỏ hơn với khoản bồi
thường cố định cũng như phải đánh giá được nhiều hơn về mức thanh toán của mọi
người khi rủi ro. Ngoài ra, vào giữa những thập niên 1980, chúng tôi trở thành ngân hàng
đầu tiên đưa ra phương pháp phúc lợi theo phong cách tự phục vụ bởi chúng tôi đều
muốn mọi người phải tự chịu trách nhiệm về cuộc sống của họ, và như thế sẽ có nhiều sự
đầu tư hơn. Phúc lợi tự phục vụ thực sự phù hợp hơn với kiểu tổ chức mà chúng tôi muốn
đưa ra. Thế nên chúng tôi đã thay đổi mục tiêu tuyển dụng của mình, thay đổi cách tổ
chức những nhân viên mới, và cứ như vậy, dần dần, hết sức kiên trì, chúng tôi đã có được
điều mình muốn, đó chính là quan điểm của mọi người về chiến lược của công ty.”
Với Jack Welch, giám đốc điều hành chính thức của tập đoàn General Electric và là tác
giả của cuốn sách với tựa đề “Winning”, trong một cuộc phỏng vấn gần đây đã nói rằng:
“ngoài giám đốc điều hành, quản trị nhân sự chính là chức năng quan trọng nhất trong bất
kỳ công ty nào. Việc phát triển các nhà lãnh đạo chính là trách nhiệm chính của mọi giám
đốc điều hành và vì thế mà nó chính là một phần không thể thiếu của quản trị nhân sự.
Tôi thấy chính công việc của tôi đó là phân bố mọi người và những đồng đô la theo các
cơ hội. Tôi không hề thiết kế các sản phẩm. Tôi chỉ đặt mọi người vào đúng nơi mà tôi
nghĩ họ sẽ làm tốt công việc của mình. Tôi đã làm điều đó với các đối tác của mình trong
quản trị nhân sự”. Và với các hệ thống đánh giá quản trị nhân sự, ông cho rằng: “nên phải
nghiêm khắc và không được quan liêu” cũng như phải theo dõi sát sao như kiểu lập báo
cáo tài chính mà hiện đang được Sarbanes-Oxley giám sát.
Trong khi nhiều chuyên gia quản trị nhân sự nói rằng vai trò của họ là trở thành một đối

ro và điều hành xuất sắc, v.v... Chẳng hạn nếu ai đó ở Vanguard muốn tạo ra một công
việc kinh doanh mới thì chúng tôi sẽ thông báo tới cho mọi người và các chương trình
cần thiết để có thể làm được điều đó. Bạn có yếu tố lãnh đạo cần thiết cho điều đó chưa?
Bạn có những chương trình đào tạo chưa? Bạn có biết làm thế nào để lôi kéo được một
nhóm và nói với họ: ‘Bây giờ chúng ta sẽ làm mọi việc theo cách này thay cho cách kia’
không? Bạn muốn thực hiện điều gì? Bạn sẽ định hướng vào bán hàng hay vào dịch vụ?
Những kỹ năng nào được yêu cầu cho công việc đó? Bạn sẽ tập trung vào việc thuê làm
bên ngoài hoặc bên trong hay là một sự kết hợp của cả hai? Tóm lại là như vậy.”
Việc định hướng tương tự như vậy cũng tồn tại ở Air Products, một công ty chuyên về ga
công nghiệp, hóa chất và chăm sóc sức khỏe tại nhà với doanh thu 8 tỷ đô la, có trụ sở
bên ngoài Allentown, Pa. Vince Kraft, giám đốc về những vấn đề công nghiệp đã báo cáo
với phó chủ tịch quản trị nhân sự rằng: “khi mọi người nói quản trị nhân sự là không
chiến lược và không hiểu gì về kinh doanh thì tại công ty chúng ta điều đó hoàn toàn
ngược lại. Chúng ta giải quyết được rất nhiều vấn đề phát sinh về điều hành khác nhau,
đặc biệt là trong lĩnh vực này. Chúng ta hoàn toàn hòa nhập được với những người lao
động, các khách hàng và cả mạng lưới phân bố, và chúng ta cũng được nhìn thấy khả
năng làm việc mang lại giá trị của quản lý cấp cao, đặc biệt khi điều này đến từ các bộ
phận như những kế hoạch thành công và phát triển chuyên nghiệp.”
Ở một số công ty, việc rộng ảnh hưởng của quản trị nhân sự đã vượt ra khỏi các phòng
ban của họ. Bởi theo Alphin của Bank of America thì: “chức năng nhân sự tại Bank of
America có một trách nhiệm lớn nhất liên quan tới thương hiệu. Chẳng hạn là mỗi năm
chúng tôi đều thuê khoảng 40000 người bên ngoài. Mỗi lần chúng tôi phỏng vấn một ai là
chúng tôi đang tìm kiếm nhân tài. Ngược lại, người đó lại có cơ hội để tìm hiểu công ty
của chúng tôi. Đó chính là một cơ hội về thương hiệu. Thế nên nếu bạn phỏng vấn mọi
người, thậm chí bạn không thuê họ đi chăng nữa thì kinh nghiệm đó là nên cho họ thấy
muốn gửi tiền vào ngân hàng chúng tôi.”
Bộ phận quản trị nhân sự trong doanh nghiệp: Bạn hay Thù?