Sự thật thú vị về số Pi
Những người say mê toán học sẽ kỉ niệm ngày số Pi, rơi vào ngày 14 tháng 3 để tôn vinh
những chữ số đầu tiên của tỉ số nổi tiếng ấy: 3,14. Có lẽ bạn đã biết pi là chu vi của một
đường tròn chia cho đường kính của nó, nhưng một số người có lẽ còn chưa quen thuộc
với một số sự thật về hằng số toán học này. Chúng tôi định cho bạn biết 3,14 sự thật về số
pi, nhưng mà thôi, 5 sự thật đi nhé.
Số pi được tôn vinh trong ngày chủ nhật tuần này (Ảnh: Steph Goralnick/Getty)
Pi kia ngự ở trên trời …
Các ngôi sao mọc lặn trên đầu đã truyền cảm hứng cho những người Hi Lạp cổ đại, nhưng
họ có lẽ chưa bao giờ sử dụng chúng để tính ra số pi. Robert Matthews thuộc trường đại
học Aston ở Birmingham, Anh, đã kết hợp dữ liệu thiên văn với lí thuyết số để thực hiện
công việc đó.
Matthews sử dụng thực tế là đối với bất kì tập hợp lớn nào của những con số ngẫu nhiên,
xác suất để hai số bất kì không có thừa số chung là 6/pi
2
. Các số có một thừa số chung nếu
chúng chia hết cho con số chung đó, không kể số 1. Ví dụ, 4 và 15 không có thừa số chung
nào, nhưng 12 và 15 thì có thừa số chung là 3.
Matthews đã tính được khoảng cách góc giữa 100 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời và
chuyển chúng thành một triệu cặp số ngẫu nhiên, khoảng 61% trong số này không có thừa
số chung. Ông thu được giá trị của pi là 3.12772, bằng 99,6% giá trị chính xác.
… và trên những dòng sông trôi êm của trái đất
Quay lại với trái đất, pi điều khiển hành trình trôi xuôi của những dòng sông uốn khúc từ
Amazon cho tới sông Thames. Độ uốn khúc của một con sông được mô tả bằng tính ngoằn
ngoèo của nó – chiều dài tính dọc theo chiều dài uốn khúc của nó chia cho khoảng cách từ
nguồn nước đến đại dương tính theo đường chim bay. Hóa ra con sông trung bình thì có độ
uốn khúc khoảng chừng 3,14.
Pi là con số duy nhất truyền cảm hứng cho giới văn chương
Trong quyển sách sắp ra mắt của ông, Những cuộc phiêu lưu của Alex vào Miền đất số
(Alex’s Adventures in Numberland), nhà báo Alex Bellos mô tả số pi đã truyền cảm hứng
cho một dạng kĩ xảo đặc biệt của tác phẩm sáng tạo “gượng ép” gọi là Pilish. Đây là những

có nghĩa là bất kì một chữ số đơn nào cũng xuất hiện một phần mười lần trên tổng số thời
gian, bất kì hai chữ số nào cũng xuất hiện một phần trăm lần trên tổng số thời gian, và vân
vân.
Xác suất đó sẽ nhỏ đến mức triệt tiêu khi bạn bắt đầu tìm kiếm những số chữ số khổng lồ
tương ứng với tác phẩm của Shakespeare, nhưng rồi cái gì cũng có kết thúc của nó.
Cho đến khi các nhà toán học xác định được pi có là con số bình thường hay không, thì sao
bạn không một lần thử tự mình khám phá 200 triệu chữ số của pi tại đây nào!
Theo New Scientist