Tài liệu bồi dưỡng HSG THNT Vật lý THPT
( Tài liệu dùng cho bồi dưỡng HSG THTN)
Tài liệu bồi dưỡng HSG THNT Vật lý THPT
Bài 1:
KHẢO SÁT CHUYỂN ĐỘNG RƠI TỰ DO. XÁC
ĐỊNH GIA TỐC RƠI TỰ DO.
I. Mục đích thí nghiệm:
- Đo được thời gian rơi t của một vật trên những quãng đường s khác nhau.
- Vẽ và khảo sát đồ thị s ~ t
2
. Nhận xét về tính chất của chuyển động rơi tự do.
- Xác định gia tốc rơi tự do
II. Cơ sở lý thuyết :
- Khi một vật chuyển động nhanh dần đều không vận tốc đầu, thì
2
2
1
ats
=
 khi vật rơi tự do thì ta có
2
2
t
s
g
=
Đo được s, t ta sẽ tìm được gia tốc g ( khoảng từ 9 – 10 m/s
2
)
- Đồ thị s ~ t
2

0
một khoảng s = 50 mm . Nhấn
nút RESET trên mặt đồng hồ để đưa chỉ thị số về giá trị 0000.
5.Ấn nút trên hộp công tắc để thả vật rơi, rồi nhả nhanh nút trước khi vật rơi đến cổng quang
điện E (*) . Ghi thời gian rơi của vật vào bảng 1. Lặp lại phép đo trên 3 lần ghi vào bảng 1.
6.Nới lỏng vít hãm và dịch cổng quang điện E về phía dưới, cách vị trí s
0
một khoảng s lần
lượt bằng 200mm; 450 mm; 800 mm. ứng với mỗi giá trị của s, thả vật rơi và ghi thời gian t tương
ứng vào bảng 1. Lặp lại 3 lần phép đo.
Kết thúc thí nghiệm : Nhấn khoá K , tắt điện đồng hồ đo thời gian hiện số.
V. Báo cáo thí nghiệm :
Tài liệu bồi dưỡng HSG THNT Vật lý THPT
- Lập bảng lấy giá trị các lần đo t với các s khác nhau ( cho các giá trị s bất kỳ  đo được
khoảng thời gian t), lấy khoảng 2 – 3 giá trị của s, mỗi một s đo ba lần t sau đó lấy trung bình
- Nên điều chỉnh làm sao cho s
0
= 0 mm ( dùng thước ba chiều)

Lần đo
s (m)
Thời gian rơi
t
2
t
2
2
t
s
g

- Khi ta tăng dần độ nghiêng của mặt phẳng α

≥ α
0
thì vật chuyển động trượt với gia tốc a và µ
t
–
gọi là hệ số ma sát trượt :
a = g (sin α - µ
t
cos α )
Bằng cách đo a và α ta tìm được hệ số ma sát trượt :
α
αµ
cos
tan
g
a
t
−=
Gia tốc a được xác định bằng công thức
2
2
t
s
a
=
III.Dụng cụ thí nghiệm :
1. Mặt phẳng nghiêng ( xem như thước dài 1000 mm) có gắn thước đo góc và quả dọi.
2. Nam châm điện gắn ở một

0
của trụ trên thước đo. Ghi giá trị s
0
vào
bảng 1.
Nới lỏng vít để dịch chuyển cổng quang điện E đến vị trí cách s
0
một khoảng s = 400mm, rồi
vặn chặt vít, cố định vị trí cổng E trên máng nghiêng.
7. Lặp lại thí nghiệm 3 lần và ghi các giá trị đo được vào bảng 1.
Kết thúc thí nghiệm : Tắt điện đồng hồ đo thời gian.
V. Báo cáo thí nghiệm :
- Lập bảng đo hệ số ma sát
α
0
= ……………….; α = ………………….
s
0
= 0 mm ; s = ………………….
Lần đo t
2
2
t
s
a
=
α
αµ
cos
tan