<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU, NGƠI SAO SÁNG TRONG VĂN NGHỆ CỦA</b>
<b>DÂN TỘC</b>
(PHẠM VĂN ĐỒNG )
<b>I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:</b>
<b>1. Kiến thức:</b>
- Nắm được những kiến giải sâu sắc của tác giả về những giá trị lớn lao của thơ văn
Nguyễn Đình Chiểu.
- Thấy được vẻ đẹp của áng văn nghị luận: cách nêu vấn đề độc đáo, giọng văn hùng
hồn, giàu sức biểu cảm.
<b>2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng tự nhận thức, tư duy sáng tạo</b>
- Hoàn thiện và nâng cao kĩ năng đọc – hiểu văn bản nghị luận theo đặc trưng thể loại.
- Vận dụng cách nghị luận giàu sức thuyết phục của tác giả để phát triển các kĩ năng
làm văn nghị luận.
<b>3. Thái độ: Yêu quý con người và tác phẩm của nhà thơ lớn Nguyễn Đình Chiểu.</b>
<b>II. TRỌNG TÂM:</b>
<b>1. Kiến thức:</b>
- Những đánh giá vừa sâu sắc, mới mẻ, vừa có lí, có tình của Phạm Văn Đồng về cuộc
đời và thơ của Nguyễn Đình Chiểu, giá trị của thơ văn Đồ Chiểu đối với đương thời và
ngày nay.
- Nghệ thuật viết văn nghị luận: lí lẽ xác đáng, lập luận chặt chẽ, ngơn từ trong sáng,
gợi cảm, giàu hình ảnh.
→ Nêu nguyên lí chung về quyền lợi của con người và các dân tộc.
→ từ quyền lợi của con người, Bác nâng lên thành quyền lợi của dân tộc ta.
+ Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791
<i>→“Đó là những lẽ phải khơng ai chối cãi được”: khẳng định dứt khoát để chuyển sang</i>
phần tiếp theo.
+ Là lời của tổ tiên người Mĩ và Pháp: phù hợp với đối tượng hướng đến của bản tuyên
ngôn (Mĩ và Pháp.
+ Hai bản tun ngơn là chân lí bất hủ của nhân loại.
<i>+ Dùng cách lập luận “gậy ông đập lưng ông”: để bác bỏ luận điệu xâm lược và ngăn</i>
chặn âm mưu tái xâm lược của Pháp và Mĩ.
+ Dùng lập luận so sánh: đặt vai trò của cách mạng Việt Nam ngang hàng với cách
mạng Pháp và Mĩ.
+ Dựa vào chân lí bất hủ của hai bản tun ngơn để đưa ra chân lí mới: tự do độc lập
của mọi dân tộc, trong đó có Việt Nam.
→ Những đóng góp lớn về tư tưởng của Bác
<b>3. Bài mới</b>
<b>HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ</b>
<b>HS</b>
<b>NỘI DUNG CẦN ĐẠT</b>
nhân dân miền Nam sôi nổi
và rộng khắp.
→ Bài viết ra đời nhằm cổ vũ
phong trào yêu nước đang
dấy lên mạnh mẽ đó.
<b>- Bài nghị luận này có thể </b>
chia làm mấy phần? Nội dung
chính của mỗi phần?
<b>I. Tìm hiểu chung: </b>
<b>1. Tác giả</b>
Phạm Văn Đồng (1906-2000) không chỉ là một nhà
cách mạng xuất sắc mà cịn là nhà văn hóa lớn, một
nhà lí luận văn nghệ uyên bác của nước ta trong thế kỉ
XX.
<b>2. Tác phẩm</b>
Nguyễn Đình Chiểu, ngơi sao sáng trong văn nghệ
của dân tộc được viết nhân kỉ niệm 75 năm ngày mất
của Nguyễn Đình Chiểu (3-7-1888), in trong Tạp chí
Văn học, tháng 7 năm 1963.
<b>3. Bố cục: </b>
<i>- Phần mở bài: (Từ đầu đến “...cách đây hơn một </i>
<i>trăm năm”)</i>
- Hãy nhận xét về cách đặt
vấn đề của bài viết?
<b>Tiết 11</b>
<b>II. Đọc – hiểu văn bản</b>
<b>1. Nội dung </b>
a. Phần mở đầu: Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ lớn
của dân tộc
- Nêu cách tiếp cận vừa có tính khoa học vừa có ý
nghĩa phương pháp luận đối với thơ văn Nguyễn Đình
Chiểu, một hiện tượng văn học độc đáo có vẻ riêng
khơng dễ nhận ra.
- Vấn đề: Nguyễn Đình Chiểu cần phải được nghiên
cứu, tìm hiểu, đề cao hơn nữa
<i>- “Lúc này”: Phong trào đấu tranh chống đế quốc Mĩ </i>
những năm 60 đang phát triển sôi sục, rộng khắp
→ Đề cao nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu có ý
nghiã quan trọng, cổ viên động viên tinh thần yêu
nước.
- Hai lí do làm cho ngơi sao Nguyễn Đình Chiểu chưa
tác giả muốn nhấn mạnh điều
gì về Nguyễn Đình Chiểu?
<b>- Tác giả đã giới thiệu cho ta </b>
biết khi sáng tác, Nguyễn
Đình Chiểu đã dựa theo
những quan điểm nào?
- Nhận xét khái quát cuộc đời
và quan niệm sáng tác của
Nguyễn Đình Chiểu?
+ Nhấn mạnh khí tiết:
<i>“Sự đời thà khuất đơi trịng thịt</i>
<i>Lịng đạo xin trịn một tấm gương”</i>
→ Đời sống và hoạt động của Nguyễn Đình Chiểu là
một tấm gương anh dũng.
<i>- Luận cứ 2: Quan điểm sáng tác của Nguyễn Đình </i>
<i>Chiểu</i>
+ Thơ văn mang tính chiến đấu:
<i>“Học theo ngịi bút chí cơng</i>
<i>Trong thi cho ngụ tấm lịng Xn thu”</i>
<i>“Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm,</i>
<i>Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”</i>
+ Khinh miệt bọn lợi dụng văn chương để làm việc
<b>- Tái hiện lại như vậy nhằm </b>
mục đích gì?
<b>-Thơ văn u nước của </b>
Nguyễn Đình Chiểu có những
đặc sắc gì?
<b>- Tác giả dẫn lại nhiều đoạn </b>
trong bài văn tế nhằm mục
đích gì?
<b>-Tác giả đã so sánh bài văn tế</b>
với tác phẩm nào?
<b>- So sánh như vậy nhằm mục </b>
đích gì?
<b>- Phạm Văn Đồng đã dẫn </b>
thêm bài thơ Xúc cảnh nhằm
mục đích gì?
- Phạm Văn Đồng đã nêu lên
tên tuổi các nhà văn nhà văn
lớn trong phong trào sáng tác
lúc bấy giờ nhằm mục đích
gì?
<i>- Luận cứ 2: Đánh giá về Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc</i>
+ Dẫn lại nhiều đoạn trong bài văn tế
thời trung đại: hình thượng người nông dân.
<i>* Luận điểm 3: Đánh giá về Lục Vân Tiên</i>
+ Truyện Lục Văn Tiên là một tác phẩm lớn của
Nguyễn Đình Chiểu, chứa đựng những nơi dung tư
tưởng gần gữi với quần chúng nhân dân, là “một bản
trường ca ca ngợi chính nghĩa, những đạo đức đáng
quý trọng ở đời”, có thể “ truyền bá rộng rãi trong
dân gian”.
c. Phần kết: khẳng định vị trí của Nguyễn Đình Chiểu
trong nền văn học dân tộc.
<b>2. Nghệ thuật</b>
- Nhận xét khái quát về thơ
văn yêu nước chống ngoại
xâm của Nguyễn Đình chiểu?
- Nêu lên giá trị nội dung
của tác phẩm Lục Vân Tiên?
- Nêu lên giá trị nghệ thuật
của tác phẩm Lục Vân Tiên?
<b>- Xác định câu văn có nội </b>
dung tổng kết về cuộc đời,
thơ văn NĐC?
<b>- Qua lời tổng kết đó, tác giả </b>
muốn rút ra bài học gì?
<i>- Luận cứ 1: Phạm Văn Đồng đã tái hiện lại các phong trào yêu nước của nhân dân</i>
<i>- Luận cứ 2: Đánh giá về Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc </i>
<i>* Luận điểm 3: Đánh giá về Lục Vân Tiên</i>
<b>5. Hướng dẫn tự học:</b>
- Đối với bài học ở tiết này: Hệ thống luận điểm, luận cứ của bài văn.?
N. Đình Thi.