Kỹ thuật trồng hoa thiên lý
Nguồn: khuyennongvn.gov.vn
Cây thiên lý có tên khoa học Telosma cordata (Bura.F) merr pergularia
minorander, họ thiên lý (Asclepaadaceae). Cây leo bằng dây không có tua cuốn,
hoa mọc thành chùm ở nách lá, hoa nở từ tháng 5 đến tháng 10. Là cây ưa ẩm,
không chịu được úng, nếu bị khô hạn cây phát triển cằn cỗi. Hoa thiên lý có giá trị
dinh dưỡng cao, trước kia ở nông thôn hoa thiên lý được trồng làm cây cảnh, lấy
bóng mát, thưởng thức mùi thơm và làm thức ăn bổ sung hàng ngày. Những năm
gần đây nhu cầu tiêu thụ hoa thiên lý ở các thành thị rất lớn, nhất là các thành phố
lớn như, Hà Nội, Hải Phòng... Vì vậy mà người dân một số nơi đã đưa cây thiên lý
vào trồng theo hướng hàng hoá. Xã Nam Xuân - Nam Đàn là xã đã thành công
trong việc đưa hoa thiên lý từ vườn nhà ra trồng ở ruộng sản xuất, người dân nơi
đây trồng 1 ha hoa thiên lý cho thu nhập 140 - 160 triệu đồng /năm, trong đó chi
phí vật tư hết khoảng 20 triệu đồng. Chúng tôi xin giới thiệu kỹ thuật trồng hoa
thiên lý cho bà con nông dân, những người muốn được học tập phát triển loại cây
trồng này.
I. Thời vụ trồng
Có thể ươm trồng quanh năm, tuy nhiên để có trọn mùa hoa thu hoạch trong năm
đầu bà con nên trồng vào vụ xuân.
II. Nhân giống
Dùng những đoạn dây bánh tẻ (không già quá và cũng không non quá) có đường
kính 7 - 10 mm làm hom. Cắt mỗi hom dài khoảng 1m, sau khi cắt cần chấm tro
vào hai đầu vết cắt để chống chảy nhựa, mất nước và sát khuẩn. Khoanh tròn phần
phía dưới để lại 2 mắt phía trên và đem trồng.
Cũng có thể nhân giống bằng cách chọn những dây lươn mọc gần gốc, vùi đoạn
IV. Trồng và chăm sóc.
- Trồng: Đối với cây được nhân bằng cách vùi đoạn sát gốc xuống đất để tạo rễ,
tiến hành tách rời cây giống khỏi cây mẹ, đào luôn cả đất và rễ đem trồng vào hố
trồng.
Đối với cây giống được nhân bằng hom, đặt phần khoanh tròn của hom xuống, lấp
đất chừa lại 1-2 mắt mằm phía trên mặt đất và nén chặt.
Sau khi trồng xong tưới nước đủ ẩm và rào bảo vệ.
- Chăm sóc: Chọn những chồi tốt nhất làm dây cái cho leo lên giàn, những dây
phát triển kém thì cắt bỏ. Đảm bảo đủ ẩm, úng phải tiêu nước ngay. Khi cây leo
cao được 2m tiến hành bón thúc bằng nước giải pha loãng 1/20 (1 lít nước giải pha
với 20 lít nước1) tưới cách gốc 60 cm. Khi cây nằm trên giàn 30 - 50 cm mới cho
phát triển nhánh, chủ động dẫn nhánh toả kín giàn, tránh để các nhánh quấn vào
nhau.
Khi cây thiên lý cho hoa tiến hành bón phân bổ sung cho cây. Rễ thiên lý là loại rễ
ăn cạn nên khi bón phân không cần xới xáo, chỉ cần rãi phân và sau đó phủ lên
một lớp mùn và lá khô là được. Bình quân mỗi tháng bổ sung phân một lần,
khoảng 5 - 10 kg phân chuồng hoai + 100 - 150 g NPK (16- 16 - 8) cho một gốc.
V. Thu hoạch.
Thu hoạch hoa thiên lý khi chùm nụ hoa gần nở (khoảng 1 ngày trước khi nở hoa),
nên tiến hành vào buổi sáng sớm, 3 ngày thu hoạch 1 lần. Thu hoạch xong nếu
chưa vận chuyển ngay thì rải ra, để trong bóng tối hạn chế hoa nở.
IV. Sâu bệnh và cách phòng trừ.