Tiểu đường và tai biến
mạch máu não Trong các biến chứng của bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) thì tai biến
mạch máu não là một biến chứng nguy hiểm, đe doạ đến tính mạng của người
bệnh. Giúp người bệnh kiểm soát bệnh và đề phòng những tai biến có thể xảy
ra, chúng tôi xin mời bạn đọc tham khảo bài viết về vấn đề này của GS.TS.
Trần Đức Thọ, Chủ tịch Hội Nội tiết - đái tháo đường Việt Nam.
Vì sao bệnh nhân ĐTĐ có nguy cơ tai biến mạch máu não
Tai biến mạch máu não (TBMMN) là sự rối loạn tuần hoàn não dưới dạng
cấp tính, bệnh xuất hiện đột ngột trong vài giây hoặc có thể xuất hiện nhanh trong
vài giờ với các triệu chứng như: đau đầu dữ dội, nôn, buồn nôn, liệt chi, mất ngôn
ngữ, mất phản xạ, xuất huyết não... Người bệnh có thể bị tử vong nhanh chóng nếu
không được cấp cứu kịp thời, nếu qua khỏi thì cũng giảm tuổi thọ nghiêm trọng và
suy giảm nhiều chức năng của cơ thể, thậm chí tàn phế. Đối với bệnh nhân ĐTĐ,
nhiều trường hợp tử vong do nhồi máu não, đặc biệt là nhồi máu ổ khuyết.
Tăng huyết áp (THA) là biểu hiện thường gặp ở bệnh nhân ĐTĐ. THA kinh
diễn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến TBMMN. Tỷ lệ THA ở bệnh nhân ĐTĐ
cao gấp 1,5 - 3 lần so với nhóm không bị ĐTĐ. Đối với ĐTĐ týp 1, THA xảy ra
sau nhiều năm. Đối với bệnh nhân ĐTĐ týp 2, THA là vấn đề thường gặp, sẽ
nghiêm trọng hơn về huyết áp nếu người bệnh có biến chứng ở thận.
ĐTĐ làm cho quá trình xơ vữa động mạch diễn ra nhanh hơn ở người bình
thường, do vậy hiện tượng những cục huyết khối hình thành trong lòng động mạch
hay các mảng xơ vữa làm bít tắc lòng động mạch là nguyên nhân làm cho máu,
ôxy không đến nuôi dưỡng được vùng mạch máu đó cung cấp. Đây không chỉ là lý
do dẫn đến tắc mạch máu não, phình vỡ mạch máu não mà còn gây ra đau thắt
ngực và nhồi máu cơ tim...
Hầu hết các bệnh nhân ĐTĐ thường bị nhiễm mỡ máu, có lượng
cholesterol trong máu vượt quá khả năng cho phép, nhất là cholesterol có hại làm
cho quá trình xơ vữa động mạch càng trở nên trầm trọng hơn, nguy cơ TBMMN

2,5mmol/l. Để không những chỉ số này không bị tăng vọt hay giảm quá mức,
người bệnh cần tuân thủ nguyên tắc điều trị của bác sĩ. Nhất thiết các bệnh
nhân này cần ăn nhạt, hạn chế ăn đồ ngọt, ăn ít mỡ, không dùng phủ tạng
động vật, không hút thuốc lá, hạn chế tối đa sử dụng các chất kích thích
khác như rượu bia, cà phê... Nên có chế độ dinh dưỡng giàu vitamin và chất
xơ, đặc biệt là ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi. Bên cạnh đó cần thường
xuyên tập luyện thể thao như đi bộ, kiểm soát cân nặng. Kiểm soát THA
chống phù não có thể bằng glycerol (không được sử dụng manital, uống
aspegic 50mg mỗi ngày). Tuy nhiên sử dụng các thuốc này phải do thầy
thuốc chuyên khoa chỉ định. Các trường hợp có biểu hiện TBMMN cần phải
đi cấp cứu kịp thời, hạn chế tử vong và tàn phế cho người bệnh.