Những điều cần biết về bệnh
viêm gan C (Kỳ 1)
Viêm gan C là bệnh viêm gan do virus viêm gan C (HCV), được tìm thấy
trong máu của người nhiễm virus gây ra. HCV lây truyền qua máu của người
nhiễm bệnh.
I. Chẩn Đoán và Xét Nghiệm
Viêm gan C là gì?
Viêm gan C là bệnh viêm gan do virus viêm gan C (HCV), được tìm thấy
trong máu của người nhiễm virus gây ra. HCV lây truyền qua máu của người
nhiễm bệnh.
Có vaccin phòng lây nhiễm HCV không?
Không. Hiện tại loài người chưa phát minh ra thuốc chủng ngừa viêm gan
C
Những xét nghiệm máu nào được dùng để kiểm tra viêm gan C?
Có một số xét nghiệm máu để xác định xem bạn có bị nhiễm HCV hay
không. Bác sĩ có thể sử dụng một hay nhiều xét nghiệm. Sau đây là những xét
nghiệm mà bác sĩ của bạn có thể dùng và ý nghĩa của chúng:
a) Anti-HCV (Kháng thể đối với HCV)
EIA (enzyme immunoassay) hoặc CIA (enhanced chemiluminescence
immunoassay). Đây là các xét nghiệm miễn dịch. Xét nghiệm này thường được
dùng ở bước đầu tiên. Nếu dương tính, cần phải kiểm chứng bằng xét nghiệm
RIBA dưới đây
- RIBA (recombinant immunoblot assay)
Xét nghiệm bổ sung để khẳng định khi xét nghiệm EIA dương tính
- Anti-HCV không dùng để xác định rõ việc nhiễm virus là gần đây (cấp
tính), đã lâu (mãn tính) hoặc đã chấm dứt (đào thải hết virus)
b) Xét nghiệm định tính để xem có sự hiện diện của virus hay không
(HCV RNA)
c) Xét nghiệm định lượng để xác định số lượng virus (HCV RNA)
Xét nghiệm PCR dương tính nghĩa là đã nhiễm HCV. Xét nghiệm PCR âm
viêm gan C
- Những người được truyền máu hoặc ghép tạng trước tháng 7- 1992 là
thời điểm bắt đầu có những phương pháp xét nghiệm tầm soát hiện đại
- Những bệnh nhân chạy thận nhân tạo lâu dài
- Những người có triệu chứng và dấu hiệu bệnh gan (vd các xét nghiệm
men gan bất thường)
- Nhân viên y tế sau phơi nhiễm với máu HCV dương tính (vd kim đâm
vào tay hoặc dịch từ bịnh nhân văng vào mắt)
- Trẻ sơ sinh có mẹ HCV-dương tính
Bước kế tiếp sau khi đã xét nghiệm anti - HCV dương tính?
Định lượng trị số ALT (men gan alanine aminotransferase) trong máu. ALT
cao là biểu hiện của viêm gan. Bệnh nhân sau này cần được xét nghiệm thêm để
xác định tình trạng viêm gan mãn, có cần thiết điều trị hay không? Việc đánh giá
cần được làm bởi một bác sĩ chuyên khoa về viêm gan.
Bạn có thể có trị số men gan bình thường (vd ALT) nhưng vẫn bị viêm
gan C mãn?
Có thể. Thường gặp binh nhân viêm gan C mãn có men gan tăng hoặc
giảm, với những thời kỳ trở về giới hạn bình thường hoặc gần bình thường. Một số
bệnh nhân có thể có men gan bình thường trong thời gian cả năm nhưng vẫn bị
viêm gan mãn. Khi men gan bình thường , nên kiểm tra lại mỗi 6 đến 12 tháng.
Nếu trị số vẫn tiếp tục bình thường thì kiểm tra lại mỗi năm một lần. .
Có thể hiến máu nếu bị viêm gan siêu vi các loại?