1
TÌNH HÌNH THỰC TẾ VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ
CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CÔNG TY CỔ
PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI V.I.S.T.A.R.
I. ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG VÀ PHÂN LOẠI LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI V.I.S.T.A.R.
1. Đặc điểm lao động.
Công ty Cổ phần đầu tư và thương mại V.I.S.T.A.R là doanh nghiệp
mới được thành lập nhưng đã dần hoàn thiện đội ngũ cán bộ, công nhân viên
của mình.
Tính đến ngày 31/03/2008 thì số lượng CNV ở Công ty cổ phần đầu tư
và thương mại V.I.S.T.A.R là 201 người. Trong đó có 16 kỹ sư và cử nhân, 36
người tốt nghiệp trung cấp, còn lại là công nhân ký thuật, lái xe, phụ xe, sửa
chữa và tạp vụ.
Do đặc thù kinh doanh của công ty là kinh doanh vận tải nên lao động ở
Công ty cổ phần đầu tư và thương mại V.I.S.T.A.R có lượng lao động tương
đối đông và phân thành nhiều bộ phận, phòng ban với chức năng nhiệm vụ
khác nhau. Do lao động đông lại làm ở các phòng ban khác nhau. Đặc biệt là
công nhân lái xe do tính chất cong việc không cố định một nơi mà thường
xuyên đi lại nhiều và nhất là những chuyến công tác đường dài, có khi kéo dài
cả tháng. Nên công tác quản lý rất phức tạp đòi hỏi công tác quản lý phải
chuyên nghiệp có sự thống nhất.
2. Phân loại lao động.
Công ty cổ phần đầu tư và thương mại V.I.S.T.A.R đã phân lao động
thành lao động trực tiếp; lao động gián tiếp.
1
2
Lao động gián tiếp gồm: Công nhân lái xe và công nhân sửa chữa ở
Gara. Họ là những người trực tiếp tạo ra sản phẩm của công ty. Và được phân
thàng các tổ, cùng chịu sự quản lý của trưởng trung tâm và quản lý Gara
2
3
Qua bảng trên ta thấy (giới tính) lao động nữ chênh lệch < lao động
nam rất rõ ràng và trong mọi lĩnh vực từ tổng số công nhân, số cán bộ hành
chính .... đây là một đặc thù rất riêng của phần lớn các Công ty kinh doanh về
vận tải cũng như của công ty Cổ phần đầu tư và thương mại V.I.S.T.A.R. Lao
động nam chiếm phần lớn. Vì công việc lái xe là một việc rất vất vả, phải đi
lại nhiều không phù hợp với công nhân nữ. Do vậy nhiều công nhân nam là
đương nhiên.
Còn về nhân viên giám tiếp thì nhân viên nam và nhân viên nữ tương
đương nhau. Có bộ phận về kỹ thuật thì là nhân viên nam. Còn phòng tài
chính kế toán hay phòng điều hành thì nhân viên nữ lại chiếm chủ yếu. Sự
phân công công việc của Công ty giữa nam và nữ trong Công ty đều phù hợp
với loại hình kinh doanh của Công ty. Bên cạnh đó với sự phát triển ngày
càng cao của khoa học kỹ thuật và bản chất cạnh tranh của thực tế, Công ty
đã tuyển dụng thêm một đội ngũ nhân viên kỹ thuật có trình độ cao nhằm tìm
tòi sáng tạo ra những giải pháp những quy trình công nghệ hiện đại nhất, hợp
lý nhất... phục vụ cho sản xuất kinh doanh và không thể thiếu đó là những
nhân viên quản lý hành chính với chuyên môn của mình đã giúp Công ty có
một bộ máy ngày càng hoàn thiện.
Trên đây là tinh hình chung về lao động ở Công ty Cổ phần đầu tư và
thương mại V.I.S.T.A.R. Tuy nhiên con số lao động trong Công ty không
ngừng phát triển từng ngày. Nó khẳng định việc mở rộng quy mô sản xuất
kinh doanh của Công ty cũng như ngày càng khảng định vị thế của mình trên
thị trường taxi.
3
4
II. CÁC HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG Ở CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ
được trả ngày 15 hàng tháng và lần 2 được trả nốt vào ngày 05 đầu tháng sau.
Bảng lương tạm ứng lần 1 được lập như sau:
CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI V.I.S.T.A.R
BẢNG TẠM ỨNG LƯƠNG CÁN BỘ KỲ I THÁNG 01 NĂM 2008
Bộ phận : Phòng tài chính – kế toán
STT Họ và tên
Tổng
lương
Tạm ứng
kỳ I
Ký
nhận
Ghi
chú
1 Nguyễn Thị Hậu 2.800.000 1.000.000
2 Nguyễn Thu Thuỳ 2.200.000 800.000
3 Mai Thị Thu Hương 2.000.000 2.300.000
4 Vũ Xuân Trường 1,700,000 850,000
5 Nguyễn Huy Cường 1.700.000 850.000
6 Mai Thảo Nam 1.500.000 500.000
Tổng 11.900.000 6.300.000
Người lập biểu Kế toán trưởng Thủ trưởng đơn vị
Còn bảng lương quyết toán nhận lương lần thứ hai trong tháng được lập
rất chi tiết, tỷ mỷ. Từng ngày công thực tế đi làm của mỗi người, làm tăng ca,
làm ca đêm, hưởng phụ cấp tổ trưởng và có cả bình bầu xếp loại ABC để cuối
năm xét duyệt thưởg cả năm.
Nếu như nhân viên xếp loại A thì được thưởng 3% lương, còn người
nào mà bị loại B thì bị trừ 3% lương của mình, nếu nhân viên nào mà bị loại
6
7
sao cho tất cả các xe được hoạt động trong ngày. Có như vậy mới đảm bảo
doanh thu cho Công ty cũng như cho công nhân lái xe.
Khi anh em công nhân lái xe nhận xe đi làm đều phải tuân thủ thời gian
của Công ty. Có công nhân nhận 1 xe ngày nào cũng ra kinh doanh thì thời
gian của họ như sau: Sáng không quá 8h ra kinh doanh, tối không về trước
17h. Còn nhân viên 2 lái một xe thì đi phân ca để đảm bảo 2 ca hoạt động liên
tục. Hàng ngày sau một ngày làm việc công nhân phải mang doanh thu hàng
ngày về nộp cho nhân viên thu tiền. Doanh thu thấp nhất sau một ngày làm
việc là 150.000đ/01ngày/01 người nếu không đủ doanh thu như vậy thì họ
cũng phải bù vào ca sau để nộp đủ. Sau khi lái xe nộp doanh thu hàng ngày
như vậy được nhân viên thu ngân cho vào bảng thống kê cuối tháng căn cứ
vào đó tính lương cho anh em lái xe. Tính lương như vậy đảm bảo rất công
bằng cho anh em lái xe. Nhân viên lái xe sẽ nhận được tiền lương xứng đáng
với công sức họ bỏ ra. Họ mang lại doanh thu cho Công ty cũng như cho
mang lại thu nhập cho chính mình sau một tháng lao động.
Cán bộ công nhân viên trong Công ty có việc riêng cần thiết phải nghỉ
thì có thể làm đơn xin nghỉ nộp cho cán bộ quản lý trực tiếp của mình và phải
được sự phê duyệt đồng ý của cán bộ quản lý mới được nghỉ.
Trong trường hợp nghỉ ốm đi khám sức khoẻ thì phải có giấy khám của
bác sĩ trong đó nêu rõ bệnh tình cũng như số ngày nghỉ. Cán bộ công nhân
viên có thể đi khám ở ngoài cũng như phòng khám thuộc Công ty. Nếu thuộc
đối tượng được hưởng BHXH thì cán bộ CNV phải lấy “giấy chứng nhận
nghỉ ốm hưởng BHXH” do bác sĩ trực tiếp khám cấp hoặc các giấy tờ tương
đương như : giấy chứng nhận thương tật, giấy xuất viện...
Đối với bảng doanh thu mà lái xe nộp hàng ngày: Trong công ty hiện
nay có đang kinh doanh 2 loại Taxi đó là xe 07 chỗ và xe 04 chỗ. Hai loại
Taxi này có tỷ lệ ăn chia khác nhau để phù hợp với từng loại xe đảm bảo
nội bộ với tổ trưởng tổ lái do trưởng trung tâm và Gara trực tiếp giám sát.
Trong hợp đồng giao khoán nêu rõ tỷ lệ khoán cho sản phẩm là bao nhiêu và
bao gồm các mục chi phí nào. Để được nhận khoán xe thì lái xe phải chạy
mức doanh thu nộp hàng ngày theo quy định của công ty.
9
10
Hiện tại tỷ lệ lương khoán cho tổ lái xe là 75% trên doanh thu sau khi
đã trừ đi định mức tói thiểu và chi phí. Tức là sau khi đã trừ đi mọi khoản chi
phí và khấu hao xe thì lái xe chi nộp lại công ty là 25% doanh thu.
Tuy nhiên để được giao khoán xe thì lái xe phải lập bản cam kết xử
dụng xe theo đúng tiêu chuẩn quy định của công ty là không được chạy vượt
quá số km tối đa một ngày.
4. Các hình thức đãi ngộ khác ngoài lương
4.1. Chế độ thưởng.
Chế độ thưởng: Là khoản tiền lương bổ sung nhằm quán triệt đầy đủ hơn
nguyên tắc phân phối theo lao động. Trong cơ cấu thu nhập của người lao
động tiền lương có tính ổn định, thường xuyên còn tiền thưởng thường chỉ là
phần thêm phụ thuộc vào các chỉ tiêu thưởng phụ thuộc vào kết quả sản xuất
kinh doanh.
Nguyên tắc thực hiện chế độ tiền thưởng:
Đối tượng xét thưởng: Lao động có làm việc tại doanh nghiệp từ một năm trở
lên có đóng góp vào kết quả sản xuất kinh doanh doanh nghiệp.
Chỉ tiêu thưởng: Một trong những yếu tố quan trọng nhất của một hình
thức tiền thưởng, yêu cầu của chỉ tiêu thưởng là phải rõ ràng, chính xác, cụ
thể. Chỉ tiêu thưởng bao gồm cả nhóm chỉ tiêu về số lượng và chỉ tiêu thưởng
về chất lượng gắn với thành tích của người lao động.
Mức thưởng: Thưởng một năm không thấp hơn một tháng lương được
căn cứ vào hiệu quả đóng góp của người lao động qua năng suất chất lượng
công việc, thời gian làm việc tại doanh nghiệp nhiều hơn thì hưởng nhiều hơn.
làm thêm giờ
Tỷ lệ phần trăm
lương được trả thêm
Tiền lương cấp
bậc, chức vụ
=
11
12
III. HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VA CÁC KHOẢN TRÍCH THEO
LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI
V.I.S.T.A.R.
1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
1.1. Trình tự ghi chép kế toán:
Để phù hợp với quy mô, đặc điểm hoạt động kinh doanh, phù hợp với
yêu cầu quản lý, trình độ nghiệp vụ của cán bộ kế toán cũng như điều kiện
trang bị phương tiện, kỹ thuật tính toán, xử lý thông tin của mình, công ty cổ
phần đầu tư và thương mại V.I.S.T.A.R. đã lựa chọn hình thức: Chứng từ ghi
sổ.
Theo hình thức này, hàng ngày, nhân viên kế toán phụ trách từng phần
hành căn cứ vào các chứng từ gốc đã kiểm tra lập các chứng từ ghi sổ. Đối
với những nghiệp vụ kinh tế phát sinh nhiều và thường xuyên, chứng từ gốc
sau khi kiểm tra được ghi vào bảng tổng hợp chứng từ gốc, cuối tháng hoặc
định kỳ căn cứ vào bảng tổng hợp chứng từ gốc để lập các chứng từ ghi sổ.
Chứng từ ghi sổ sau khi được lập xong được chuyển đến cho kế toán
trưởng (hoặc người được kế toán trưởng uỷ quyền) ký duyệt rồi chuyển cho
bộ phận kế toán tổng hợp với đầy đủ các chứng từ gốc kèm theo để bộ phận
này ghi vào sổ đăng ký chứng từ ghi sổ và sau đó ghi vào sổ Cái. Cuối tháng
khoá sổ tìm ra tổng số tiền của nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong tháng trên sổ
đăng ký chứng từ ghi sổ và tổng số phát sinh Nợ, tổng số phát sinh Có của
từng tài khoản trên sổ Cái; từ đó căn cứ vào sổ Cái để lập Bảng cân đối số
Báo cáo kế toán
Sổ, thẻ Kế toán chi tiết TK 334, 338
Bảng tổng hợp chi tiết TK 334, 338
Bảng tổng hợp chứng từ gốc
Ghi hàng ngày
14
15
Ghi cuối tháng
Đối chiếu, kiểm tra
1.2. Chứng từ sử dụng.
-Bảng chấm công
-Phiếu làm thêm giờ thêm ca
-Bảng kê doanh thu hàng ngày
-Bảng thanh toán tiền lương
-Bảng phân bổ tiền lương
-Bảng thanh toán BHXH
-Phiếu thu
-Phiếu chi
…………….
1.3. Tài khoản sử dụng
-TK 111-Tiền mặt
-TK 112-Tiền gửi ngân hàng
-TK 141-Tạm ứng
-TK1388-Phải thu khác
-TK 154-Chi phí sản xuất kinh doanh
-TK 334-Phả trả người lao động
Chi tiết:
+TK 3341-Phải trả lương lái xe
+TK 3342-Nhân viên quản lý Gara
-Tiền lương, tiền công và các khoản khác phải trả cho công nhân viên.
Dư Nợ (nếu có): số tiền trả thừa cho công nhân viên.
Hạch toán tổng hợp các khoản trích theo lương
Phản ánh thanh toán trích, sử dụng các quỹ Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y
tế, Kinh phí công đoàn; có 3 tài khoản cấp 2.
16
17
* TK 3382: Kinh phí công đoàn.
Bên Nợ:
-Chi tiêu kinh phí công đoàn tại doanh nghiệp;
-Kinh phí công đoàn đã nộp
Bên Có:
-Trích kinh phí công đoàn vào chi phí kinh doanh
Dư Có:
-Kinh phí công đoàn chưa nộp, chưa chi
Dư Nợ:
-Kinh phí công đoàn vượt thu
* TK 3383: Bảo hiểm xã hội
Bên Nợ:
-BHXH phải trả cho người lao động
-BHXHđã nộp cho cơ quan quản lý BHXH
Bên Có:
-Trích BHXH vào chi phí thu nhập người lao động
-Trích BHXH trừ vào thu nhập người lao động
Dư Có:
-BHXH chưa nộp ;
Dư Nợ:
-BHXH vượt thu
* TK 3384: Bảo hiểm y tế
- Tiền lương tháng, ngày theo hệ thống các thang bảng lương của Nhà
nước.
- Tiền lương trả theo sản phẩm
- Tiền lương công nhật cho lao động ngoài biên chế
- Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian ngừng việc do thiết
bị máy móc ngừng hoạt động vì các nguyên nhân khách quan.
- Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian điều động công tác
huy động đi làm nghĩa vụ của Nhà nước và xã hội.
19
20
- Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian nghỉ phép định kỳ,
nghỉ theo chế độ Nhà nước.
- Tiền lương trả cho công nhân ngừng việc đi học tập tự vệ, hội nghị,
nghỉ phép năm theo chế độ nhưng vẫn thuộc biên chế.
Các loại tiền lương thưởng có tính chất thường xuyên.
Các phụ cấp theo chế độ quy định và các phụ cấp khác được ghi trong
quỹ lương.
Trong công tác hạch toán và phân tích quỹ lương của doanh nghiệp, có
thể chia ra tiền lương chính và tiền lương phụ:
+ Tiền lương chính: Là các tiền lương và có tính chất mà doanh nghiệp
phải trả cho người lao động trong thời gian họ thực tế tham gia vào quá trình
sản xuất kinh doanh theo nhiệm vụ được phân công.
+ Tiền lương phụ: Tiền lương và các khoản có tính chất lương mà
doanh nghiệp phải trả cho người lao động theo thời gian làm việc khác như:
Đi họp, học, nghỉ phép, thời gian tập quân sự, thời gian ngừng sản xuất.
Để quản lý tốt quỹ lương, doanh nghiệp luôn luôn gắn tiền lương với
năng suất và hiệu quả lao động, đảm bảo tốc độ tăng năng suất lao động phải
thấp hơn tốc độ tăng tiền lương
như ốm đau, thai sản, tuổi già, tai nạn lao động, thất nghiệp, chết… Bảo hiểm
xã hội là một hình tượng xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu an toàn về đời sống
kinh tế của người lao động và gia đình.
Hiện nay bảo hiểm xã hội tại Việt Nam bao gồm:
+ Trợ cấp ốm đau
+ Trợ cấp thai sản
+ Trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp
+ Trợ cấp mất sức lao động, trợ cấp tàn tật.
Quỹ BHXH luôn đi đôi với quỹ tiền lương, quỹ BHXH dùng trợ cấp
cho cán bộ, công nhân viên có đóng góp vào quỹ trong trường hợp:
Người lao động mất khả năng lao động: hưu trí, trợ cấp thôi việc, tiền
tuất.
Người lao động mất khả năng lao động tạm thời: ốm đau, thai sản, tai
nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
Nhà nước quy định doanh nghiệp phải trích bằng 20% mức lương tối
thiểu và hệ số lương của người lao động; trong đó 15% doanh nghiệp phải
chịu và tính vào chi phí kinh doanh của đơn vị, 5% người lao động phải nộp
từ thu nhập của mình và trừ vào lương.
Quỹ lương thực
hiện lợi nhuận
=
Đơn giá tiền
lương
x
Lợi nhuận
thực hiện
21
22
Quỹ Bảo hiểm xã hội do cơ quan BHXH thống nhất quản lý. Khi các
2% trên tổng số tiền lương phải trả cho người lao động và doanh nghiệp phải
chịu hoàn toàn .
Khi trích kinh phí công đoàn (KPCĐ) trong kỳ, một nửa doanh nghiệp nộp
cho công đoàn cấp trên, một nửa được sử dụng để chi tiêu cho công tác công
đoàn tại doanh nghiệp.
2.3. Yêu cầu và nhiệm vụ hạch toán tiền lương và các khoản trích theo
lương
Quản lý tiền lương là một nội dung quan trọng trong công tác quản lý
kinh doanh của doanh nghiệp, nó là nhân tố giúp doanh nghiệp hoàn thành và
hoàn thành vượt mức kế hoạch sản xuất của mình. Tổ chức công tác hạch toán
lao động và tiền lương giúp doanh nghiệp quản lý tốt quỹ lương, đảm bảo
việc trả lương, bảo hiểm xã hội đúng nguyên tắc, đúng chế độ kích thích
người lao động hoàn thành nhiệm vụ được giao; đồng thời tạo cơ sở cho việc
phân bổ chi phí nhân công vào giá thành sản phẩm được chính xác.
Nhiệm vụ hạch toán lao động tiền lương:
+ Tổ chức hạch toán và thu nhập đầy đủ, đúng đắn các chỉ tiêu ban đầu
theo yêu cầu quản lý về lao động theo từng người lao động, từng đơn vị lao
động
+ Ghi chép phản ánh số liệu về số lượng, thời gian và kết quả lao động,
tính lương và các khoản theo lương phân bổ chi phí nhân công đúng đối
tượng sử dụng lao động.
+ Hướng dẫn, kiểm tra các nhân viên hạch toán ở các bộ phận sản xuất
kinh doanh, các phòng ban sử dụng đúng, đầy đủ, kịp thời các chứng từ ghi
23
24
chép ban đầu về hạch toán lao động tiền lương, mở sổ cần thiết hạch toán tiền
lương theo đúng chế độ, phương pháp, phù hợp với yêu cầu quản lý và trả
lương cho từng loại lao động ở doanh nghiệp..
+ Lập báo cáo về lao động tiền lương.
BHXH được hưởng bằng 100% tiền lương trong suốt quá trình điều trị.
25