CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC
ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP SẢN
XUẤT
I. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, Ý NGHĨA CỦA BÁN HÀNG.
1. Khái niệm về bán hàng và xác định kết quả bán hàng.
Bán hàng là quá trình trao đổi để thực hiện giá trị hàng hoá, dịch vụ. Hàng
được đem đi bán có thể là hàng hoá hay các dịch vụ cung cấp cho khách hàng.
Bán hàng là kết nối các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp với
thị trường. Đảm bảo hoạt động sản xuất hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp được diễn ra liên tục và nhằm mục đích đáp ứng đầy đủ nhu cầu của xã hội.
Bán hàng là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh và đó là chỉ tiêu quan
trọng đối với mỗi doanh nghiệp. Bởi vì có xác định được doanh thu bán hàng thì
mới có thể bù đắp được mọi chi phí đã bỏ ra trong quá trình kinh doanh mà vẫn thu
được lợi nhuận tối đa và giữ được vị trí của doanh nghiệp trên thị trường đầy cạnh
tranh.
Như vậy, bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình lưu chuyển hàng hoá
trong các doanh nghiệp. Là việc chuyển quyền sở hữu của hàng hoá, dịch vụ cho
khách hàng, nhận quyền sở hữu về tiền tệ hoặc quyền thu tiền từ khách hàng. Qúa
trình bán hàng là việc chuyển hoá vốn của doanh nghiệp từ hình thái hiện vật sang
hình thái tiền tệ.
2.Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng.
Bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng vậy, khi tiến hành sản xuất kinh doanh
đều hướng tới mục tiêu cuối cùng là lợi nhuận. Việc tổ chức tốt công tác kế toán
bán hàng và xác định kết quả sản xuất kinh doanh có vai trò rất lớn đối với việc
tăng lợi nhuận của doanh nghiệp tạo điều kiện để sản xuất phát triển, hạn chế được
sự thất thoát thành phẩm, phát hiện những mặt hàng tiêu thụ chậm, ưu tiên sản xuất
những mặt hàng tiêu thụ nhanh đem lại lợi nhuận cao. Từ đó đẩy nhanh quá trình
tuần hoàn vốn của doanh nghiệp, tiếp tục thực hiện được quá trình tái sản xuất mở
rộng.
Từ những số liệu mà kế toán bán hàng cung cấp, doanh nghiệp có thể nắm
bắt và đánh giá được mức độ hoàn thành kế hoạch sản xuất, giá thành tiêu thụ và

thời phục vụ cho quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
- Theo dõi tình hình tồn kho hàng hoá giảm giá hàng hoá tổ chức kiểm kê hàng hoá
theo đúng quy định, báo cáo kịp thời hàng tồn kho.
- Ghi chép đầy đủ, kịp thời khối lượng thành phẩm, hàng hoá, dịch vụ bán ra
và tiêu thụ nội bộ, tính toán đúng đắn trị giá vốn của hàng đã bán, chi phí bán hàng
và các khoản chi phí khác nhằm xác định đúng đắn kết quả bán hàng.
- Lập và báo cáo kết quả kinh doanh đúng chế độ, kịp thời cung cấp các thông tin
kinh tế cần thiết cho các bộ phận liên quan, đồng thời định kỳ tiến hành phân tích
hoạt động tiêu thụ và xác định kết quả.
II. KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG.
1. Kế toán doanh thu bán hàng, các khoản giản doanh thu.
1.1. Kế toán doanh thu bán hàng
1.1 .1. Khái niệm doanh thu bán hàng
Doanh thu bán hàng là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được về số hàng
hoá dịch vụ đã tiêu thụ hoặc thực hiện cho khách hàng theo giá thoả thuận.
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ được quy định như sau:
- Đối với hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tượng nộp thuế GTGT theo
phương pháp khấu trừ thì doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ tiền
bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ chưa có thuế GTGT, bao gồm cả khoản phụ thu và
phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có) mà cơ sở sản xuất kinh doanh được hưởng.
- Đối với hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp trực
tiếp hoặc không thuộc đối tượng nộp thuế GTGT thì doanh thu bán hàng và cung
cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền bán hàng tiền cung ứng dịch vụ bao gồm cả phụ thu
và chi phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có) mà cơ sở sản xuất kinh doanh được
hưởng (tổng giá thanh toán bao gồm cả thuế)
- Đối với hàng hoá dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc
thuế xuất khẩu thì doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là tổng giá thanh toán
bao gồm cả thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế xuất khẩu.
1.1.2. Thời điểm ghi nhận doanh thu bán hàng
Thời điểm ghi nhận doanh thu là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu về

- Hoá đơn bán hàng (hoá đơn GTGT)
- Hoá đơn bán hàng, phiếu xuất kho
- Bảng kê bán lẻ hàng hoá, dịch vụ
- Phiếu thu tiền mặt, giấy báo có
1.1.5. Phương pháp xác định doanh thu bán hàng
Doanh thu bán hàng =
Khối lượng hàng hoỏ
Tiêu thụ
x
Giá bán đơn vị hàng hoá
dịch vụ được coi là tiêu
thụ
Doanh thu thuần về bán
hàng
= Doanh thu bán hàng -
Các khoản giảm trừ
doanh thu