LUN VN TT NGHIP

SV: INH XUN I
NHữNG VấN Đề CHUNG Về Kế TOáN TậP HợP CPSX Và TíNH GIá
THàNH PHẩM TRONG CáC DOANH NGHIệP XÂY LắP
1.1. Kế TOAN TậP HợP CHI PHí SảN XUấT
1.1.1. Đặc điểm chung của ngành kinh doanh xây lắp hởng đến công tác kế toán
Xây dựng là một ngành sản xuất độc lập có những điểm đặc thù về mặt kinh tế,
tổ chức quản lý và kỹ thuật chi phối trực tiếp đến việc tổ chức sản xuất thi công và tổ
chức công tác kế toán. Các doanh nghiệp xây dựng cũng có những đặc điểm khác
biệt so với những doanh nghiệp sản xuất khác. Sự khác biệt này có những ảnh hởng,
chi phối nhất định đến việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm. Sự chi phối này đợc thể hiện nh sau:
- Sản phẩm xây lắp mang tính chất đơn chiếc, riêng lẻ, mỗi đối tợng xây lắp
đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật, kết cấu, hình thức, địa điểm xây dựng thích hợp cụ thể trên
từng thiết kế dự toán của từng đối tợng xây lắp riêng biệt. Do đó, kế toán phải hạch
toán chi phí, tính giá thành và xác định kết quả cho từng loại sản phẩm xây lắp riêng
biệt (từng CT, HMCT hoặc từng nhóm sản phẩm xây lắp)
- Đối tợng sản xuất xây dựng cơ bản thờng có khối lợng lớn, giá trị lớn, thời
gian thi công tơng đối dài.
- Sản xuất xây dựng mang tính thời vụ. Do chịu tác động trực tiếp của môi tr-
ờng tự nhiên nên phải có biện pháp bảo quản máy thi công và vật liệu, ngoài ra còn có
thể gặp nhiều rủi ro bất ngờ (ma gió, bão lụt phải phá đi làm lại, ngừng thi công )
gây thiệt hại, khi đó phải tổ chức theo dõi và hạch toán phù hợp với nguyên nhân gây
ra.
- Sản xuất thi công xây dựng đợc thực hiện trên các địa điểm cố định. Sản
xuất xây dựng cơ bản mang tính chất ổn định, gắn liền với địa điểm xây dựng, khi
hoàn thành thì không nhập kho nh sản phẩm thuộc ngành sản xuất khác.
- Trong quá trình thi công, các công cụ dụng cụ, thiết bị phục vụ cho thi công
phải di chuyển. Ngoài ra còn phải có các công trình tạm thời phục vụ cho công nhân
và việc thi công, chi phí chuẩn bị và dọn dẹp mặt bằng thi công Kế toán cần phản

Chi phí khấu hao TSCĐ bao gồm: Chi phí khấu hao máy thi công và các
TSCĐ khác phục vụ cho hoạt động xây lắp.
Chi phí dịch vụ mua ngoài: Tiền vệ sinh...
Chi phí bằng tiền khác: Tiền điện nớc, điện thoại, tiếp khách...
Cách phân loại này cho ta biết tỷ trọng của từng loại chi phí đã chi ra trong quá
trình sản xuất. Từ đó làm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch, định mức về vốn lu
động trong các thời kỳ và xác định mức tiêu hao vật chất, thu nhập quốc dân.
LP 805 H KINH DOANH & CễNG NGH HN
22
LUN VN TT NGHIP

SV: INH XUN I
1.1.3.2. Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí .
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Chi phí các loại vật liệu chính, vật liệu phụ,
thiết bị xây dựng cơ bản, bán thành phẩm tham gia cấu thành nên các hạng mục công
trình.
Chi phí nhân công trực tiếp: Tiền lơng, phụ cấp lơng phải trả cho công nhân
trong biên chế và thuê ngoài trực tiếp thi công công trình.
Chi phí sử dụng máy thi công: Tiền lơng, phụ cấp lơng phải trả cho công nhân
điều khiển máy thi công, chi phí nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, chi phí khấu hao
máy thi công, dịch vụ muc ngoài, chi phí bằng tiền khác phục vụ cho việc sử dụng
máy thi công.
Chi phí sản xuất chung: Tiền lơng, phụ cấp lơng phải trả cho nhân viên quản lý
các công trình, hạng mục công trình; tiền ăn ca, BHXH, BHYT, KPCĐ của công
nhân trực tiếp thi công công trình, hạng mục công trình này, công nhân điều khiển
máy thi công, nhân viên quản lý các đội, các công trình; chi phí nguyên vật liệu,
công cụ dụng cụ, dịch vụ mua ngoài và chi phí khác bằng tiền phục vụ cho quản lý
công trình, hạng mục công trình và các tổ đội xây lắp.
Theo cách phân loại này mỗi loại chi phí thể hiện điều kiện khác nhau của chi phí
sản xuất, thể hiện nơi phát sinh chi phí, đối tợng chịu chi phí, đồng thời cách phân loại

- Đặc điểm tổ chức sản xuất: Có hay không có phân xởng, bộ phận công tr-
ờng, tổ đội thi công.
- Yêu cầu và trình độ quản lý của doanh nghiệp.
- Đơn vị tính giá thành áp dụng trong doanh nghiệp xây lắp.
Dựa vào những căn cứ trên, đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong các
doanh nghiệp xây lắp thờng đợc xác định là từng công trình, hạng mục công trình
hay theo đơn đặt hàng.
1.1.5. Phơng pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất xây lắp.
1.1.5.1. Phơng pháp tập hợp chi phí sản xuất xây lắp.
Chi phí sản xuất xây lắp phát sinh ở các địa điểm xây dựng, lắp đặt khác nhau,
có nội dung kinh tế khác nhau, có mối quan hệ khác nhau đối với các đối tợng chịu
chi phí, vì vậy có hai phơng pháp tập hợp chi phí cho các đối tợng nh sau:
- Phơng pháp tập hợp trực tiếp: áp dụng các chi phí có liên quan trực tiếp đến
đối tợng kế toán tập hợp chi phí đã xác định, thờng chỉ liên quan đến một đối tợng
chịu chi phí (một công trình hoặc hạng mục công trình).
- Phơng pháp phân bổ gián tiếp: áp dụng khi một loại chi phí có liên quan đến
nhiều đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất, không thể tập hợp trực tiếp cho từng
LP 805 H KINH DOANH & CễNG NGH HN
44
LUN VN TT NGHIP

SV: INH XUN I
đối tợng đợc, do đó phải phân bổ theo tiêu thức hợp lý cho các đối tợng tập hợp chi
phí.
1.1.5.2. Phơng pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất xây lắp.
* Phơng pháp kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.
- Nội dung.
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp xây lắp bao gồm giá thực tế toàn bộ vật liệu
chính, vật liệu phụ, các cấu kiện, các bộ phận kết cấu công trình sử dụng trong quá
trình sản xuất xây lắp từng CT, HMCT. Nó không bao gồm giá trị vật liệu, nhiên liệu

lắp trong kỳ hạch toán.
Bên Có: + Trị giá thực tế nguyên vật liệu sử dụng không hết nhập lại kho.
+ K/c chi phí nguyên vật liệu trực tiếp vào bên Nợ TK 154 - Chi phí
sản xuất kinh doanh dở dang.
TK621 cuối kỳ không có số d.
- Phơng pháp kế toán.
Trình tự kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp đợc khái quát qua sơ đồ:
(sơ đồ 1)
* Phơng pháp kế toán tập hợp chi phí nhân công trực tiếp.
- Nội dung.
Chi phí nhân công trực tiếp trong doanh nghiệp xây lắp bao gồm tiền lơng
chính, các khoản phụ cấp lơng và lơng phụ có tính chất ổn định của công nhân trực
tiếp xây lắp, để hoàn thành sản phẩm xây lắp theo đơn giá xây dựng cơ bản.
Trong doanh nghiệp xây lắp, các khoản trích theo lơng nh: BHXH, BHYT,
KPCĐ và tiền ăn ca của công nhân xây lắp không hạch toán vào chi phí nhân công
trực tiếp mà hạch toán vào chi phí sản xuất chung.
- Tài khoản sử dụng.
Để tập hợp và phân bổ chi phí nhân công trực tiếp, kế toán sử dụng TK622- Chi
phí nhân công trực tiếp. TK này đợc mở chi tiết theo từng đối tợng tập hợp chi phí.
Kết cấu nh sau:
Bên Nợ: Chi phí nhân công trực tiếp tham gia vào hoạt động xây lắp.
Bên Có: Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp vào bên Nợ TK 154 Chi phi
sản xuất kinh doanh dở dang.
TK 622 cuối kỳ không có số d.
- Phơng pháp kế toán.
LP 805 H KINH DOANH & CễNG NGH HN
66