Thực trạng về kiểm soát nội bộ và sự cần thiết phải tổ chức bộ
phận kiểm toán nội bộ tại Tổng Công ty Muối Việt Nam.

2.1 Tổng quan về Tổng Công ty Muối Việt Nam có ảnh hởng đến tổ chức kiểm
toán nội bộ.
2.1.1 Tổng Công ty Muối Việt Nam - Những chặng đờng lịch sử.
Trải qua hơn 40 năm thành lập và phát triển, cho tới nay Tổng Công ty Muối
Việt Nam đã đi qua những giai đoạn lịch sử quan trọng và góp phần vào những thành
tựu trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nớc. Hơn 40 năm, đó là cả một quá
trình với những biến đổi không ngừng của Tổng Công ty Muối cả về mặt lợng và mặt
chất, gắn với những giai đoạn hình thành và phát triển của Tổng Công ty.
Tiền thân của Tổng Công ty Muối là Sở Muối trực thuộc Bộ Tài chính đợc
thành lập từ năm 1955. Ngày 23/5/1955 Thủ tớng Chính phủ đã ban hành chính sách
quản lý muối thống nhất bằng Nghị định số 56-TTg. Để thực hiện các mục tiêu đề ra,
ngành mối đã đợc tổ chức lại một cách thống nhất, ở Trung ơng là Sở muối Trung -
ơng trực thuộc Bộ Tài chính với những chức năng và nhiệm vụ: nghiên cứu và đề xuất
quy định các thể lệ, biện pháp cần thiết để thực hiện việc quản lý và thống nhất thu
mua muối.
Ngày 2/5/1979 Phủ Thủ tớng có quyết định số 1893-VP3 giao nhiệm vụ quy
hoạch và phát triển ngành muối trong tình hình mới cho Bộ Lơng thực và Thực
phẩm.
Tổng Công ty Muối đợc thành lập ngày 15/10/1985 theo quyết định số
252/HĐBT của Hội đồng Bộ trởng trên cơ sở sát nhập giữa Cục công nghiệp
Muối thuộc Bộ Công nghiệp Thực phẩm và Công ty Muối Trung ơng thuộc Bộ
Nội thơng (nay là Bộ Thơng Mại).
Thêm một dấu mốc lịch sử đợc hình thành đó là vào ngày 17/5/1995 Tổng
Công ty đã đợc thành lập lại theo quyết định số 414/TM-TCCB của Bộ Thơng Mại.
Tổng Công ty Muối bao gồm các xí nghiệp doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh
muối trên địa bàn cả nớc trải dài từ Bắc vào Nam từ Móng Cái - Lạng Sơn cho đến
mũi Cà Mau.
Các đơn vị trực thuộc Tổng Công ty là các thành viên hạch toán độc lập nh-

từ phơng diện khách quan, xét với doanh nghiệp nhà nớc thì hai nhiệm vụ này liên
quan chặt chẽ gắn bó và bổ xung, hỗ trợ lẫn nhau cùng phát triển. Nhng giữa chúng
có ranh giới và phân định rõ ràng. Tổng Công ty Muối muốn tồn tại phát triển, cạnh
tranh bình đẳng với các thành phần kinh tế khác, mục tiêu kinh doanh phải là lợi
nhuận không ngừng nâng cao doanh thu giảm chi phí, nâng cao khả năng cạnh tranh
trong cơ chế thị trờng khắc nghiệt. Đặc thù của một doanh nghiệp nhà nớc kinh
doanh mặt hàng thiết yếu thì cùng với nhiệm vụ đảm bảo mục tiêu kinh doanh là phải
gánh vác nhiệm vụ xã hội. Các hoạt động công ích, nhiệm vụ xã hội mà Tổng Công
ty Muối phải thực hiện đó là phổ cập muối Iốt toàn dân, chống bệnh bớu cổ, góp
phần bình ổn giá cả, điều hoà cung cầu muối trong cả nớc. Đồng thời giải quyết công
ăn việc làm cho hàng vạn lao động, nâng cao đời sống thu nhập của ngời sản xuất
muối. Tổng Công ty còn đa ra những khung giá thích hợp với tầng lớp dân c nghèo
miền núi. Đảm bảo an ninh ngành muối, bảo vệ lợi ích ngời sản xuất muối là nhiệm
vụ rất quan trọng mà Nhà nớc giao phó cho Tổng Công ty Muối.
Là một Tổng Công ty 90, các hoạt động của Tổng Công ty Muối không chỉ vì
mục tiêu lợi nhuận mà còn nhằm điều tiết nền kinh tế về ngành nghề sản xuất kinh
doanh của mình, Tổng Công ty Muối là một chủ thể kinh tế để nhà nớc thực hiện các
chính sách, công cụ quản lý vĩ mô của mình. Trong Giấy phép hoạt động sản xuất
kinh doanh, hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty Muối đợc cụ thể nh
sau:
- Lập và triển khai các dự án dài hạn toàn quốc về sản xuất - kinh doanh muối
và các sản phẩm khác từ nớc biển.
- Sản xuất và cung ứng muối trộn Iốt cho miền núi và đồng bằng.
- Dự trữ muối Quốc gia.
- Khảo sát, thiết kế, xây dựng đồng muối cỡ nhỏ và vừa.
- Thiết kế chế tạo, lắp đặt các nhà máy trộn Iốt.
- Cố vấn kinh tế, kỹ thật về sản xuất muối và liên quan.
- Hợp tác liên doanh liên kết với các đối tác trong và ngoài nớc về sản xuất và
buôn bán muối.
- Xuất nhập khẩu trực tiếp muối và các mặt hàng khác.

việc sản xuất vất vả mà lợi nhuận không cao, việc kinh doanh, vận chuyển gặp nhiều
khó khăn do đặc tính hóa học của muối là ăn mòn, chính vì thế mà việc sản xuất và
kinh doanh muối là chủ yếu do nhà nớc tiến hành, t thơng chỉ một số là tiến hành
hoạt động trong ngành này. Hiện nay, Tổng Công ty Muối cung cấp muối và các sản
phẩm về muối cho các đơn vị thành viên để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh,
thị phần của Tổng Công ty Muối trên thị trờng nội địa chiếm một tỷ lệ khá cao 91%.
*Các điểm thuận lợi trong hoạt động kinh doanh:
Muối là sản phẩm đã hình thành và tồn tại từ lâu đời, việc sản xuất muối có thể
đợc tiến hành bằng cả phơng pháp thủ công và công nghiệp hiện đại, việc sản xuất và
kinh doanh muối phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong thời kỳ hiện nay, sản xuất và kinh
doanh muối có các điều kiện thuận lợi chủ yếu sau:
- Vùng nguyên liệu muối rộng lớn trên toàn quốc, đã và đang sản xuất muối
chất lợng cao hớng tới xuất khẩu.
- Nhà nớc hỗ trợ thêm về giá chế biến và giá vận chuyển tiêu thụ, hỗ trợ lãi vay
vốn cho Dự trữ lu thông muối.
- Nhà nớc đã quan tâm đa ra một số chính sách nhằm quy hoạch và khuyến
khích phát triển nghề muối có hiệu quả.
- Có chính sách mua muối cho dân theo giá sàn.
- Lãnh đạo Tổng Công ty có những định hớng đúng đắn, tạo cơ chế thông
thoáng để các Doanh nghiệp thành viên hoạt động có hiệu quả cạnh tranh lành
mạnh trong ngành.
* Khó khăn trong hoạt động kinh doanh:
Tuy nhiên sản xuất và kinh doanh muối hiện tại cũng gặp phải nhiều khó
khăn, cả những nguyên nhân khách quan và chủ quan:
- Kinh doanh muối phụ thuộc vào thời tiết, có lúc đợc mùa thì giá hạ mà vẫn
phải mua muối theo giá sàn cho dân.
- Tổng Công ty thiếu vốn kinh doanh, là mặt hàng có giá trị thấp và thuộc mặt
hàng chính sách thực hiện nhiệm vụ phục vụ đồng bào dân tộc.
- T thơng cạnh tranh gay gắt vì họ có tổ chức gọn nhẹ, vòng vốn quay nhanh.
- Máy móc thiết bị chịu khấu hao nhanh vì trong môi trờng sản xuất có sự ăn

tiếp từ phía Tổng Công ty về các kế hoạch và mục tiêu đợc giao. Để thực hiện công
tác quản lý có hiệu quả, Tổng Công ty có một hệ thống các Phòng ban thực hiện các
chức năng chuyên trách. Bộ máy quản lý của Tổng Công ty Muối đợc mô tả nh sau:
sơ đồ 1: Mô hình bộ máy quản lý Tổng Công ty Muối
Quan hệ chỉ đạo
Phòn
g
TCHC
Phòng
TCKT
Phòng
XDCB
Phòng
DTQG
Phòng
XNK
Phòng
Kinh
doanh
Giám đốc và bộ
máy điều hành
Hội đồng
quản trị
Ban kiểm
soát
Bộ Tài chính
Bộ Nông
nghiệp và
phát triển
nông thôn

doanh của toàn Tổng Công ty.
- Phòng Tổ chức hành chính: có nhiệm vụ quản lý hồ sơ của toàn bộ cán bộ
CNV Tổng Công ty, có nhiệm vụ tuyển dụng, đào tạo cán bộ khi Tổng Công ty và
các XN có nhu cầu. Thực hiện chế độ về lao động, BHXH, sức khoẻ của công nhân
viên theo luật định của Nhà nớc.
- Phòng Kế toán tài chính: Có nhiệm vụ thực hiện công tác kế toán tài chính
của Tổng Công ty, giúp Ban giám đốc Tổng Công ty nắm bắt các thông tin về tình
hình tài chính của doanh nghiệp, thực hiện đầy đủ các chế độ hạch toán theo quy
định của Nhà nớc.
- Phòng Xây dựng cơ bản: Có nhiệm vụ nắm bắt tình hình kho tàng và cơ sở
vật chất của toàn Tổng Công ty, tham mu cho Tổng Giám đốc trình lên Chính phủ
xây dựng các đồng muối nguyên liệu, các công trình xây dựng cơ bản.
- Phòng Dự trữ quốc gia: Có nhiệm vụ cùng phòng Kế hoạch kinh doanh xây
dựng kế hoạch dự trữ muối nguyên liệu để phục vụ sản xuất kinh doanh trong những
ngày giáp vụ, dự báo nhu cầu để dự trữ muối khi cần thiết.
- Phòng Kế hoạch kinh doanh: Có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch sản xuất và
cùng phòng kỹ thuật bám sát, kiểm tra việc thực hiện chất lợng sản phẩm trớc khi
nhập và đa ra thị trờng. Ký kết các hợp đồng mua bán và tiêu thụ. Đồng thời giúp
Ban giám đốc Tổng Công ty nắm bắt kịp thời các thông tin kinh tế để ra quyết định
chỉ đạo cho chính xác.
- Phòng Xuất nhập khẩu: Có nhiệm vụ ký kết các hợp đồng xuất khẩu muối
nguyên liệu và thiết bị máy móc của nớc ngoài.
- Phòng Kỹ thuật: Có nhiệm vụ kiểm tra chất lợng muối nguyên liệu trớc khi đa
vào sản xuất, kiểm tra chất lợng qua từng công đoạn sản xuất, nghiên cứu và cải tiến
ứng dụng các công nghệ mới để áp dụng vào sản xuất. Thực hiện kế hoạch sản xuất
theo đúng tiến độ. Ký kết các hợp đồng mua nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, ký kết
và thực hiện việc tiêu thụ sản phẩm của Tổng Công ty. Giúp Ban giám đốc Tổng
Công ty nắm bắt kịp thời các thông tin kinh tế và ra quyết định chỉ đạo xuyên suốt và
chính xác.
Bên cạnh đó mỗi Phòng, Ban đều có thẩm quyền quy định về lĩnh vực mình

Lao động có thời hạn 1160 400
Lao động hành chính sự nghiệp 175 50
Lao động có thời hạn ( 1- 3 năm) 262 62
Lao động vụ việc < 1 năm 123 23
Nguồn số liệu : Phòng Tổ chức hành chính Tổng Công ty Muối
Với cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý nh trên là phù hợp với đặc điểm hoạt
động của Tổng Công ty là vừa mang mục đích hoạt động kinh doanh công ích
vừa hoạt động lợi nhuận và là công cụ điều tiết nền kinh tế của nhà nớc. Nó vừa
bảo đảm tính đầy đủ, gọn nhẹ, vừa bảo đảm khả năng hoạt động liên tục, cũng
nh khả năng quản lý và kiểm soát nội bộ trong Tổng Công ty. Để nâng cao hơn
nữa khả năng hoạt động của bộ máy quản lý, Tổng Công ty Muối đã không
ngừng đào tạo các cán bộ quản lý bên cạnh việc áp dụng các tiến bộ của khoa
học công nghệ, ứng dụng máy vi tính vào trong hệ thống tổ chức quản lý. Tất cả
những điều đó tạo nên sự xuyên suốt, thống nhất trong bộ máy quản lý cũng nh
tính hiệu quả trong công tác quản lý, là một điều kiện vô cùng quan trọng giúp
cho Tổng Công ty thực hiện tốt các mục tiêu đề ra.
2.1.4 Cơ cấu tổ chức sản xuất kinh doanh tại Tổng Công ty Muối.
Do đặc điểm của Tổng Công ty Muối là doanh nghiệp nhà nớc hoạt động kinh
doanh trong lĩnh vực hàng hóa công ích với sản phẩm là muối cho nên hoạt động
sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty Muối có những đặc thù khác biệt so với các
ngành khác. Xét về cơ cấu tổ chức sản xuất kinh doanh tại Tổng Công ty Muối thì
có thể khái quát các hoạt động sản xuất, kinh doanh nh sau:
a) Lập và triển khai các dự án dài hạn toàn quốc về sản xuất, kinh doanh
muối và các sản phẩm khác từ biển.
Mặt hàng muối là mặt hàng thiết yếu trong cuộc sống, việc sản xuất lại có nhiều
khó khăn, chính vì vậy phải có sự can thiệp và điều tiết của nhà nớc. Tổng Công ty
Muối đợc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao trách nhiệm thực hiện các dự
án và nhiệm vụ này. Hiện nay, Tổng Công ty Muối đang tiến hành thực hiện dự án
xây dựng Khu Công nghiệp muối Quán Thẻ - Ninh Thuận. Khu công nghiệp này
hoàn thành sẽ tạo ra một khối lợng muối lớn hàng năm phục vụ cho nhu cầu tiêu